Mübahisəli məsələlərə cavab

Mübahisəli məsələlərə cavab - İmamEli.az https://imameli.az/ az Mübahisəli məsələlərə cavab - İmamEli.az DataLife Engine Hz Əlinin atası Əbu Talib ibn Əbdülmüttəlib müsəlman idi ? https://imameli.az/mubahise/989-ebu-talib-ibn-ebdulmuttelib-muselman-idi-.html https://imameli.az/mubahise/989-ebu-talib-ibn-ebdulmuttelib-muselman-idi-.html movlan Tue, 18 Feb 2025 21:31:36 +0400

Əbu Talibin anandan olması: Peyğəmbərin (s) himayədarı və Əlinin (ə) atası Əbu Talib pey¬ğəmbərin atası Abdullahla ana və ata bir qardaşdır. O, Peyğəmbərdən (s) 35 il əvvəl, besətdən 75 il qabaq 635-ci ildə Məkkədə, Qureyş ailəsində dünyaya göz açmışdır. Əsl adı Əb¬dul¬mənaf və künyəsi Əbu Talibdir. Bəziləri onun adının “İmran” olduğunu deyirlər.
O, həzrətin həyat yoldaşı Fatimə binti Əsəddir. Fаtimə binti Əsəd һəzrət Pеyğəm¬bər üçün аnа кimi оlmuşdur. Fаtimə һəzrətə ilkin imаn gətirənlərdən və Mədinəyə müһаcirət еdənlərdəndir. İslam peyğəmbəri Allahın əmri ilə Mədinəyə hicrət edərkən Fatimə binti Əsədi də özü ilə aparmışdı. О, dünyаsını dəyişdiyi vахt Rəsulullah onu öz köynəyinə büküb dəfn etmiş, оnun cənаzəsinə nаmаz qılmış, qəbir sıхıntısındаn qurtаrmаq üçün qəbrinə еnmiş, оnа təlqin buyurmuş və o ləyaqətli xanım haqqında belə dua etmişdir: “Ey o Allah ki, bizə həyat bağışlayır və özü heç vaxt ölmür, anam Fatimənin günahını bağışla və onun cənnətə daxil olduğu yeri geniş qərar ver.”
Əbu Talibin dörd oğlu, iki qızı olub. Ən böyük oğlu Talib və digər övladları isə Əqil, Cəfər və Əli (ə) olub ki, bunların da hər birinin arasında on illik fasilə vardı. Qızlarından biri Ümmu Hani, digəri isə Cumanə olub.
Əbu Talib ömrünün son anlarında övladlarına belə vəsiyyət edir: “Sizə Məhəm¬mədi (s) qorumağı tövsiyyə edirəm. O, Qureyşin əmanətdarı, ərəblərin düz danı¬şa¬nıdır. Bütün insani dəyərlər onda cəmlənmişdir. Mən görürəm ki, kimsəsizlər onu dəstəkləyir və ona iman gətirirlər. Məhəmməd (s) onların sayəsində Qureyş müşrik¬lə¬rinə qarşı qiyama qalxıb müşrikləri sarsıdır, kimsəsizləri isə camaatın gözündə yük¬səldir”. O, vəsiyyətini aşağıdakı cümlələrlə bitirir: “Ey mənim qohumlarım! Onun tə¬rəfdarlarından olun! Onun yolu ilə gedən şəxs səadətə çatar. Əcəl mənə möhlət ve¬rərsə, onu bütün çətinliklərdən qoruyaram”.
İmam Sadiq (ə) bu barədə belə buyurur: “Əbu Talib ölüm anında olarkən Qureyş böyüklərini yanına çağırıb onlara belə vəsiyyət edir: “Ey Qureyşilər! Sizlər insanlar arasında Allahın seçilmiş qulları, Ərəbin qəlbi, yer üzü və hərəm əhli arasında Allahın xəzinədarlarısınız. Sizin aranızda müqtədir bir öndər, cəsur bir öncü və əli açıq bir bağışlayıcı vardır. Sizə Kəbəyə təzim etməyinizi tövsiyyə edirəm ki, bunda Allahın rizası, çətinliklər qarşısında dirəniş vardır. Allah yolunda cihad edin. Çünki bu ölümü ertələyər və nüfuzu çoxaldar. Zülm etməyi tərk edin ki, əvvəlkilər də buna görə həlak oldular. Dəvət edənə qulaq asın. Həyat və ölümün şərəfi də bundadır. Sadiq olun və əma¬nətə riayət edin. Çünki bu ikisi sayəsində iftiradan qorunur və xalqın nəzərində dəyər qazanarsınız.
Sizlərə Məhəmməd haqqında yaxşılıq etməyinizi tövsiyyə edirəm. Çünki Məhəm¬məd Qureyşin düzgün adamı, Ərəblərin doğru danışanı və sizi dəvət etdiyim şeylər¬dən xəbərdar edəndir. Məhəmməd sizlərə elə bir xəbər gətirmişdir ki, qəlb və ruh bu¬nu qəbul etməkdə, amma dil pisləyənlərin qorxusundan inkar etməkdədir.
Allaha and olsun ki, sanki inananların onun dəvətini qəbul etdiyini, sözlərini təs¬diq etdiyini və risalətini qəbul etdiyini görürəm. Beləcə Qureyşin böyükləri xar ol¬muş, evləri boşalmış və zəiflər isə yüksəlmiş olacaqdır. Ən böyükləri: peyğəmbərə ən möhtac olanı, ən günahkarları da: ona ən uzaq olanlarıdır. Ərəb qövmü onu sevəcək, torpaqlarını ona verəcək və onu rəhbər seçəcəkdir.
Ey Qureyş qəbiləsi! Peyğəmbəri sevin, onu himayə edin. Allaha and olsun ki, onun yolunda irəlliləyən kamala çatar və hidayətinə tabe olan səadətə qovuşar. Əgər sağ qalsaydım, bəla və çətinlikləri ondan uzaqlaşdırmağa çalışardım.
Əli (ə) Əbu Talibin vəfat etdiyini Peyğəmbərə (s) çatdırdıqda, Həzrət möhkəm ağlayır, əmisinin qüsl, kəfən və dəfn işlərini tapşırır və Allahdan onun bağışlanmasını diləyir.

Əbu Talibin imanı haqqında: İqtisadi blokadadan sonra (616-619) müsəl¬man¬lar dərədən çıxıb evlərinə qayıdırlar. Müsəlmanların vəziyyəti yaxşılığa doğru getdiyi bir vaxtda Peyğəmbər (s) böyük bir itki ilə üzləşir. Peyğəmbərin (s) yeganə himayə edəni əmisi Əbu Talib vəfat edir. O, Peyğəmbəri (s) 42 il himayə etmişdir. Peyğəmbəri (s) insanlığın ən kamil nümunəsi, gətirdiyi dini də ən gözəl səadət proq¬ramı hesab edirdi. Əbu Talib həqiqət tərəfdarı olduğu üçün həqiqəti də müdafiə edirdi.
Əbu Talibin imanı keçmişdən günümüzə qədər Əhli-Beyt məktəbi ilə digər mək¬təblər arasında müzakirə mövzusu olmuşdur. İslam tarixi boyunca alimlər ara¬sın¬da Əbu Talibin mömin olması barədə fikir çox geniş surətdə yayılmış və dönə-dönə təsdiq edilmişdir. Tarix kitablarında rast gəlinən ziddiy¬yət¬li nöqtələrdən biri də Peyğəmbərin (s) əmisi Əbu Talibin mömin olub-olmaması məsə¬lə¬sidir. Bir çoxları onun imansız dünyadan köçdüyünə inanmaqda¬dır. Amma Əhli-Beyt məktəbində onun mömin olaraq dünyadan köçdüyü xüsusun-da əsla şəkk edilməməkdədir.
Əbu Talibin mömin və müsəlman olması barədə həm şiə, həm də əhli-sünnə alimləri tərəfindən 30-a yaxın müstəqil kitab qələmə alınmışdır. Bu kitablardan 19-nun adını Əllamə Əmini “əl-Ğədir” kitabının VII cildində (s.401-403) siya¬hı şək¬lində vermişdir. Əbu Talibin mömin olduğu barədə müstəqil kitab yaz¬mış müəllif¬lərin zaman etibarilə ilki Səd ibn Abdullah Əşəri Qummi (vəf. hicri 299-301) sayılır. Bu müəlliflərin sırasında Şeyx Mufid (v. 419 hicri), Əbul-Fəzail Əhməd ibn Tavus (v. 673 hicri), Əbu Səid Məhəmməd Xuzai Nişaburi, Seyyid Hüseyn Təbatəbai Yəz¬di Hairi (v. 1307 hicri), Şəmsul-uləma Mirzə Məhəmməd Hüseyn Gürgani və s. kimi məşhur din alimləri vardır.
İbn Əbil-Hədid “Nəhcul-bəlağə”yə yazdığı şərhdə qeyd edir: “Əbu Talibin imanı mövzusu alimlər arasında mübahisəli məsələdir. Bütün imamiyyə şiələri, ha¬be¬lə zeydilərin əksəriyyəti onun müsəlman halda dünyadan getdiyini təsdiq edir. Həmçinin, bizim şeyxlərin (yəni mötəzili alimlərinin) də bir hissəsi, məsələn, Şeyx Əbul-Qasim Bəlxi, Əbu Cəfər Əskafi və s. bu əqidədədirlər”
İbn Əsir “əl-Cameul-usul” kitabında yazır ki, Əbu Talibin mömin olması məsələsində Əhli-beyt icma etmişdir.
Əbu Talibin imanı barəsində mübahisələr İslamın ilk dövrlərindən-məsum imam¬ların zəmanəsindən başlamışdır. Əməvi və Abbasi sülalələrinin hakimiyyəti dövründə xüsusi təbliğat metodları vasitəsilə müsəlmanlarda Əbu Talibin müşrik və kafir halda dünyadan köçdüyü barədə fikir formalaşdırılırdı. Məlumdur ki, Əməvi¬lərin əcdadı Əbu Süfyan uzun illər İslamla düşmənçilik aparmış, yalnız Məkkənin fəthindən sonra, iman gətirdiyini elan etmişdir. Abbasilərin əcdadı - Peyğəmbərin əmisi Abbas da uzun illər boyunca Məkkədə, müşriklərin əhatəsində yaşamış, bəzən hətta məcburiyyət qarşısında qalaraq onlarla birlikdə müsəlmanlar əleyhinə hərbi yü¬rüşlərdə belə iştirak etmişdi (məs, Bədr döyüşü). Lakin qəlbinin dərinliklərində o, Peyğəmbərə sadiq qalmışdı və gizlincə müsəlmanların xeyrinə fəaliyyət göstərirdi. Əməvi və Abbasilərin siyasət səhnəsində əsas güclü rəqibi Peyğəmbərin pak Əhli-beyti idi. Əhli-beyt imamları isə Əbu Talibin oğlu Əlinin (ə) övladları idi. Xəlifələr Əhli-beytin nüfuzunu azaltmaq məqsədilə öz əcdadlarının (Əbu Süfyan və Abbasın) müsəlman olduğunu qabardır, məsum imamların əcdadını isə müşrik kimi qələmə ve¬rirdilər. Əbu Talibin imansız olduğu barədə rəvayətlər də həmin dövrlərdə yara¬dılmış və xalq arasında inkişaf etdirilmişdi.
İmam Əli (ə) əleyhinə aparılan əks-təbliğatlar gözlənilən “uğurlu” nəticəni ver¬mirdi. Buna görə Əhli-beytin nüfuzunu azalda biləcək digər, nisbətən dolayı yollara əl atılırdı. Məhz Əbu Talibin müşrikliyi barəsində təbliğat aparmaq da bu yollardan biri idi. Beləliklə, bir müəllifin yazdığı kimi, “oğula qarşı əllərindən heç nə gəlmə¬yən¬də, bütün qüvvəni ataya qarşı yönəltdilər və oğulun intiqamını atadan aldılar”. Əbu Talib həyatı boyunca Peyğəmbəri daha yaxşı qoruya bilmək, imka¬nını itir¬mə¬mək xatirinə imanını gizli saxlamışdı. O, vəfat edəndə İslam dini hələ çox qüvvət¬lən¬mədiyindən, çox adam onun müşrik halda vəfat etdiyini düşü¬nür¬dü. La¬kin mü¬səl¬manlar qüvvə topladıqca, Peyğəmbər (s) Əbu Talibin əsil mömin si¬ma¬sı¬nı ta¬nıt¬dırır, onun gizli müsəlmanlardan olduğunu elan edirdi.
Cəfəri məzhəbinə görə, Peyğəmbərin (s) Adəmə (ə) kimi nəsil şəcərəsindəki bütün əcdadları vahid Allaha inanmış, hənif dinində olmuşlar. Bu əcdadların heç biri bütlərə ibadət etməmişdir. Allah Məhəmmədin (s) nurunu nəsildən-nəsilə pak atalar¬dan pak analara ötürərək, Əbdülmütəllibə qədər çatdırmışdır. Bu zəncir Əbdülmüt¬təllib nöqtəsində nur iki yerə parçalanmış, yarısı Əbdülmüttəllibin bir oğlu Abdul¬laha, o biri yarısı isə digər oğlu Əbu Talibə keçmişdir. Nəticədə Abdullahdan Pey¬ğəm¬bər (s), Əbu Talibdən isə Əli (ə) vücuda gəlmişdir. Beləliklə, cəfəri əqidəsin¬cə, əcdadlarının mömin olması baxımından imamlar da Peyğəmbərlə şərikdirlər.
Tarix və hədis kitablarında Əbu Talibin möminliyinin sübutu barədə hədsiz say¬da rəvayətlər mövcuddur. Aşağıda onlardan bəzilərini qeyd edirik.
1. Əli (ə) öz atasının imanını gizli saxlamasının səbəbini çox aydın şəkildə bil¬dirir: “Vallahi, Əbu Talib mömin və müsəlman idi, amma Qureyşilərin Bəni-Haşimi özlərindən uzaqlaşdıracağından qorxaraq, imanını gizli saxlamışdı”.
2. Bir dəfə Əlidən (ə) soruşurlar ki, Məhəmməddən (s) əvvəlki vəsilərin so-nun¬cusu kim idi? İmam belə cavab verir: “Atam”.
3. İmam Kazimdən Əbu Talibin İslam dinində yeri barədə soruşanda İmam belə cavab vermişdir: “O, peyğəmbərə və onun gətirdiklərinə iman gətirmişdi. Peyğəm¬bər¬lərdən qalmış əmanətləri Məhəmmədə (s) təhvil verdi və elə həmin gün vəfat etdi”.
4. İmam Baqirdən (ə) rəvayət edilən hədisdən məlum olur ki, Əli (ə) bəzi adam¬lara öz atası Əbu Talibin əvəzinə həccə getməyi tapşırırdı, özündən sonra da bunu və¬siyyət etmişdi.
5. İmam Əli (ə) buyurmuşdur: “Atam can verəndə Peyğəmbər onun yanına gəl¬di və mənə onun haqqında elə sözlər dedi ki, bu sözləri dünya və axirətdən üstün tuturam”.
6. İmam Sadiq (ə) buyurmuşdur: “Əbu Talib Əshabi-Kəhfə bənzəyir: onlar iman¬larını gizli saxlayıb, zahirdə özlərini müşrik kimi göstərdilər. Buna görə Allah onlara ikiqat savab verdi”.
7. Bir dəfə İmam Zeynul-Abidindən (ə) soruşurlar ki, Əbu Talib mömin idi, yoxsa yox? O, belə cavab verir: Bəli. “Bəs camaat deyir ki, guya kafir idi?” sualına isə İmam narahat halda belə cavab verir: “Çox maraqlıdır, görəsən, onlar bununla Əbu Talibə tənə vururlar, yoxsa Peyğəmbərə? Allah öz peyğəmbərinə əmr etmişdi ki, heç bir mömin qadını kafir kişinin kəbinində saxlamasın. Şübhəsizdir ki, Əsəd qızı Fatimə ilk iman gətirmiş qadınlardan idi. Əbu Talib vəfat edincəyə kimi Fatimə onun kəbinində yaşamışdır” (yəni əgər Əbu Talib kafir olsaydı, Peyğəmbər onunla həyat yoldaşı Əsəd qızı Fatimənin nigahını pozardı. Peyğəmbərin həyatından mə¬lum¬dur ki, o bu əmrə ciddiyyətlə riayət edirdi. Hətta öz qızı Zeynəbin əri Əbul-As müsəlman olmadığından, Peyğəmbər onların nigahını pozmuşdu.)
8. İmam Həsən Əskəri (ə) buyurmuşdur ki, Allah Peyğəmbərə belə vəhy edib: “Mən sənə iki dəstənin vasitəsilə yardım etdim. Bu dəstələrin biri sənə gizli, o biri aşkar kömək göstərdi. Gizli kömək edən dəstənin başçısı və ən üstünü əmin Əbu Talib idi. Sənə aşkarda kömək edən dəstənin başçısı və ən üstünü isə onun oğlu Əlidir (ə). Şübhəsiz, Əbu Talib Ali-Firondan olan mömin kimidir, öz imanını gizli saxladı”.
9. Birinci xəlifə Əbu Bəkrin belə söylədiyi rəvayət edilir: “Şübhəsiz, Əbu Talib “La ilahə illəllah, Muhəmmədən rəsulullah” deməyincə vəfat etmədi”. Hədislərdən məlum olur ki, Əbu Talib Hz.Məhəmmədin (s) peyğəmbər olduğunu hələ onun do¬ğu¬mundan əvvəl bilirmiş. Öz nəslindən axirəzzaman peyğəmbər çıxaca¬ğını ona əcadadları demişdi. Həmçinin, Əbu Talib xristian və yəhudi rahib¬ləri ilə söhbətində də Məhəmmədin (s) peyğəmbər olacağını eşitmişdi.
Əllamə Seyyid Muhsin Əmin isə belə deyir: Rəsulullah məbus olunca, Əbu Talib ona iman etdi, sözlərini dəstəklədi. Amma bunu aşkar etmirdi. Peyğəmbərə yardımçı ola bilmək üçün imanını gizlədi. Əks təqdirdə Rəsulullahı (s) və İslam dinini qoruya bilməzdi.
Rəsulullah və imamlardan həzrət Əbu Talibin imansız olduğuna işarə edən heç bir hədis yoxdur. Əksinə Rəsulullahdan və İmamlardan Əbu Talibin iman əhli oldu¬ğunu təsdiq edən yüzlərlə hədis gətirmək olar. Əhli-sünnə alimləri də həmçinin bu cür hədislər yazmışlar:
1) İbn Əbil Hədid Nəhcül-Bəlağənin şərhinin birinci cildinin müqəddiməsində belə yazır: “Əbu Talib idi ki, islam dinindən qabaq peyğəmbəri göz bəbəyi kimi qo¬ruyub saxladı və besətdən sonra da o həzrətin xidmətində oldu və bu yolda ol¬ma¬zın əzabın çəkdi. Amma buna baxmayaraq islam dini uğrunda heç nəyini əsir¬gə¬mədi.”
2) Sibt ibn Cövzi öz kitabında Əbu Talibin (ə) imanına belə dəlil gətirir. “Əgər Əbu Talib dünyadan imansız köçsəydi, Müaviyə və onun ətrafı Əliyə (ə) cavab mək¬tub¬larında bunu heç bir güzəştə yol vermədən yazardılar. Çünki Əli (ə) öz mək¬tub¬la¬rında onların atalarının bütpərərst olduğunu onlara xatırlatmışdı.”
3) Qərzənci öz kitabında belə yazır: “Əbu Talibin islam dini tarixində olan xidmətinə baxanda onun qəlbinin imanla dolu olduğu aydın görünür”.

Əbu Talibin kafirliyi barədə nazil olduğu iddia edilən ayələr: Əbu Talibin kafir olduğunu iddia edən alimlər bunun üçün Quranın bəzi ayə¬lərini dəlil gətirirlər. Bu ayələr aşağıdakılardır:
Birinci Tövbə surəsinin 113-cü ayəsidir: : “Müşriklərin cəhənnəmlik olduqları bəlli olduqdan sonra, onlarla qohum olsalar belə, Peyğəmbər və iman gətirənlərin onlardan ötrü şəfaət diləmələri yaramaz!” İkinci ayə isə Qəsəs surəsinin 56-cı ayə¬si¬dir: “Şübhəsiz, sən sevdiyin şəxsləri hidayət edə bilməzsən. Amma Allah dilə¬di¬yi¬ni doğru yola salar. Doğru yolda olacaq kəsləri daha yaxşı o bilir.” .” Guya bu iki ayə Əbu Talibin vəfatı münasibətilə nazil olduğu bildirilmişdir. Halbuki, ətraflı araş¬dırma aparsaq, bu fikrin tamamilə həqiqətdən uzaq olduğunu görərik.
a) Əvvəla, bütün təfsir alimlərinin fikrincə, haqqında danışılan “Tövbə” surə¬si¬nin 113-cü ayəsi Məkkədə nazil olmuşlur, “Qəsəs” surəsinin 56-cı ayəsi isə Mə¬di¬nə dövrünə –Məkkənin fəthindən sonrakı dövrə aiddir. Deməli, hər iki ayənin Mək¬kə¬də, Əbu Talibin vəfatı zamanı nazil olması barədə bu yeganə rəvayət, digər məşhur rəvayətlərlə tam ziddiyyət təşkil etdiyindən, etibarsız sayılır.
b) Hədisin sənədindəki ravilərdən biri Səid ibn Museyyibdir. Onun Əhli-beyt imamları ilə ədavəti isə tarixdə məşhurdur. Əlinin (ə) imaməti barəsində Səid ibn Museyyiblə Əlinin (ə) oğlu Ömərin arasında baş vermiş mübahisə İbn Əbil-Hədidin “Nəhcul-bəlağə”yə şərhində təsvir edilmişdir. Bu mübahisənin sonunda Ömər ibn Əli ibn Əbu Talib (ə) Səid ibn Museyyibi münafiq adlandırmışdır.
İmam Səccad (ə) vəfat etdikdə, Mədinənin bütün məşhur şəxsləri ona cənazə namazı qılmağı özlərinə şərəf saydılar, lakin Səid ibn Museyyib bundan imtina etdi. Cənazə namazına dəvət ediləndə Səid belə cavab vermişdi: “Bu şəxsin cənazə na¬mazını qılmaqdansa, iki rükət adi namaz qılmaq mənə daha xoşdur!”
Əbu Talibin guya müşrik halda ölməsi və vəfat edərkən kəlmeyi-şəhadəti de¬mək¬dən imtina etməsi barədə rəvayətləri Əllamə Suyuti “əd-Durrul-mənsur” təfsirində bir neçə dəfə rəvayət etmişdir. Bu rəvayətlər Əbu Hüreyrənin, Abdullah ibn Ömərin və Abdullah ibn Abbasın dilindəndir, onların heç biri Peyğəmbərə isti¬na¬dən deyildir və adı çəkilən üç nəfərin hər biri bu hadisəni sanki özləri görmüş kimi təsvir etmişlər. Lakin cüzi diqqət göstərsək, bunun həqiqətə qətiyyən uyğun olmadı¬ğı¬nı başa düşərik. Çünki Əbu Hüreyrə Peyğəmbərin ömrünün sonuna yaxın Yəmən¬dən Mədinəyə gəlmiş və iman gətirmişdir. Əbu Talib vəfat edəndə Əbu Hüreyrə hələ müsəlman olmamışdı və heç Mədinədə deyildi. Həmçinin, Əbu Talib vəfat edərkən, Abdullah ibn Ömərin cəmi 7 yaşı vardı, Abdullah ibn Abbas isə ümumiyyətlə körpə uşaq idi. Ona görə də bu üç nəfərin heç birinin rəvayətinə əsaslanmaq sağlam mən¬ti¬qə uyğun gəlməz. Bundan əlavə, rəvayətlərin sənədində rast gəlinən Əbu Səhl Sirri və Əbdul-Quddus Əbu Səid Dəməşqi adlı ravilər rical alimləri tərəfindən “kəzzab” (yalançı) adlandırılmışlar. Bu fakt həmin rəvayətlərin etibar dərəcəsini sıfıra endirir.
Deyilən dəlillərə əsasən, 2 ayədən (Tövbə, 113; Qəsəs, 56) heç birinin Əbu Talib barəsində nazil olması mötəbər fikir deyildir. Həm əsbabi-nüzul (ayələrin nazil olma səbəbləri), həm də rical (ravilərin şəxsiyyəti) elmləri vasitəsilə aydın olur ki, ayələrlə Əbu Talib arasında əlaqə yoxdur. Əbu Talibin mömin olması barədə varid olmuş hədislər nəinki Peyğəmbər, həmçinin, məsum imamlar və məşhur səhabələr də Əbu Talibin mömin olmasına etiqad bəsləmiş və camaatı da buna inandırmışlar.
İbn Hacər belə yazır: Əgər Əbu Talib müsəlman olsaydı, Rəsulullah (s) cəna¬zəsinə namaz qılardı. Halbuki, Zeyni Dəhlan kimi bir çox alimlər də qəbul ediblər ki, o zamanlar hələ cənazə namazı qılınmırdı. Buna görə də Rəsulullah (s) Xədicə üçün də cənazə namazı qılmamışdı.
Əbu Talib müşriklərlə mübarizənin ən çətin zamanlarında xüsusilə də müsəl¬man¬lar 3 il “Şib Əbu Talib” dərəsində mühasirədə olduqları vaxtlar Hz. Məhəm¬mə¬din (s) himayəçılərindən və yaxın dostlarından olmuşdur. Əbu Talib ən tez iman gətirənlərdəndir. Hz.Əlinin (ə) düşmənləri o həzrətə qarşı olan nifrət, həsəd və kin¬lə¬ri səbəbindən Əbu Talibin kafir olduğunu avam camaat arasında yaymağa çalış¬mış¬lar.
Məhəmməd ibn İshaq deyir: “Əbu Ləhəbin əlləri qurusun” ayəsi gələndən son¬ra Məkkə camaatı Peyğəmbərin (s) əleyhinə birləşdilər. Əbu Talib dedi: Siz bilmir¬si¬nizmi ki, biz Məhəmmədi belə gördük ki, o da Musa kimi peyğəmbərdir, bu, bütün kitabların əvvəlində təsdiqlənib. Axırda dedi: And olsun Kəbənin Rəbbinə! Biz çək¬di¬ymiz çətinliklərə rəğmən Peyğəmbəri heç vax bütə dəyişmə¬rik.”
2- Müsəlmanlar Həbəşistana hicrət etdikdən sonra Əmr ibn As onları Həbə¬şis¬tan padşahı Nəcaşinin yanında rüsvay etmək və geri qaytarmaq üçün oraya getdi. Əbu Talib Həbəşistanın padşahı Nəcaşiyə məktub yazaraq onu ədalətli olmağa və yaxşılıq etməyə dəvət etdi.
Səhihi-Buxari kitabının şərhçisi İbn Həcər Əsqəlani yazır: “İbn Nədim də bunu qeyd edib ki, Əbu Talibin yazdığı şeirlər buna dəlalət edir ki, Əbu Talib Peyğəm¬bə¬rin (s) peyğəmbərliyini o həzrət peyğəmbərliyə seçilməmişdən öncə bilirdi, Buhey¬ra¬¬nın və ya başqalarının ona dediklərindən.”
Əllamə Əmini yazır: “Mən bilmirəm ki, bu qədər müxtəlif üslublar ilə şeirlərdə Peyğəmbərin (s) peyğəmbərliyinə etiraf və şəhadət vermək də imana sübut olmazsa bəs nə ilə sübut olar? Əgər bu qədər şeirlərin cəmi biri başqasının olsaydı hamı yek¬dil¬liklə onun mömin olacağını deyəcəkdilər. Amma bu qədər sözlər Əbu Talibin mö¬min olması üçün onlara kifayət etmir, bu mövzu çox təəccüblü və düşünülə¬sidir.”
İslami mənbələrdə Əbu Talibin ölüm ayağında olarkən etdiyi vəsiyyəti belə nəql edilir: “Əbu Talib ölüm ayağında olarkən Qüreyşin bütün böyükləri onun ya¬nı¬na toplaşdılar, Əbu Talib onlara belə vəsiyyət etdi: Ey Qüreyş camaatı! Sizlər Allahın seçilmiş bəndələrisiniz, sizlərə Məhəmmədə (s) yaxşılıq etməyinizi tövsiyə edirəm, çünki o, Qüreyşin əmini və ərəblər arasında ən doğruçu insandır. Sizlərə sifariş etdiyim bütün xüsusiyyətlər onda vardır. O, bizim üçün elə bir şey gətirib ki, qəlb onu qəbul edir, dil isə başqalarının danlağına görə onu inkar edir. And olsun Allaha, sanki görürəm ki, ərəblərin geridə qalmışları, kəndlərin əhalisi və məhrum insanlar onun dəvətini qəbul edirlər, sözlərini təsdiqləyirlər, onun işini böyük sanır¬lar... Ey Qüreyş camaatı, o, sizin atanızın oğludur. Onun yardımçısı, məktəbi¬nin isə müdafiəçisi olun. And olsun Allaha, kim onun yolunu gedərsə hidayət olar, kim hi¬da¬yət olarsa deməli xoşbəxt olar. Əgər mənim ömrümdən qalmış olsaydı və mənim əcəlim təxirə düşsəydi onun əziyyətlərini canımla alardım, bəlalar qarşısın¬da onu mü-dafiə edərdim.”
Necə ola bilər ki, Peyğəmbərə (s) iman gətirməmiş insan öz nəslinə vəsiyyət edərkən Peyğəmbərin (s) sözlərini təsdiq etməyi və onun işini böyük bilməyi onlara tapşırır!! Necə olur ki, “Əgər mənim ömrümdən qalmış olsaydı və mənim əcəlim təxirə düşsəydi onun əziyyətlərini canımla alardım, bəlalar qarşısında onu müdafiə edərdim” deyir!! Bu sözləri kafir adam deyə bilərmi?
Əbu Talib hələ risalətin əvvəlində Peyğəmbərə (s) belə demişdi: “Qardaşoğlu, sən işində ol! Sən çox böyük adamsan. Dinin ən gözəl dindir. Sən böyük kişinin oğlusan. Kim sənə pis söz deyərsə, qeyriləri sənin müdafiənə qalxıb onu susdurar. And olsun Allah, uşaq anasına tabe olduğu kimi, ərəblər də sənə tabe olacaqlar.”

Peyğəmbərlə (s) Xədicənin kəbinlərini Əbu Talib oxuyub: İslam alimi Alusi belə yazır: “Peyğəmbər (s) xanım Xədicə ilə evləndikdə Mu¬zər və Qüreyş tayfalarının başçılarının qarşısında onların kəbinlərini Əbu Talibin oxu¬masi səhih və həqiqətdir. Xütbə belədir: “Həmd olsun Allaha ki, bizi həzrət İbra¬himin nəslindən və İsmailin övladlarından qərar verdi. Bizlər üçün elə bir ev (Kəbə) qərar verdi ki, insanlar onu təvaf edirlər, həmçinin əmin amanlıq hərəmi qərar verdi. Bizi insanlar üzərində hakim etdi. Bu şəxs mənim qardaşım oğlu Məhəmməd ibn Abdullah insanlardan kimlər ilə müqayisə olunarsa onların hamısından üstün gələr, hərçənd ki, maddi cəhətdən malı azdır, çünki mal-dövlət itən və yox olan, malın kölgəsi isə tez aradan gedəndir. Mənə yaxınlığını bildiyiniz Məhəmməd indi Xuvey¬li¬din qızı olan Xədicə ilə evlənmək istəyir, onun mehriyyə¬si və başlığı mənim boy¬nu¬madır istər nəğd olsun istər sonralıq. And olsun Allaha! O, elə bir mövqedədir ki, yüksək şəxsiyyəti və şirin danışığı vardır.
Yəqubi yazır: Peyğəmbər (s) Haşimin və Əbdülmüttəlibin övladları ilə birlikdə üç il dərədə qaldıqları müddət ərzində həm Peyğəmbər (s) həm də Əbu Talib və Xə¬dicə bütün mallarını müsəlmanlara xərclədilər.
İbn Cövzi, Zəhəbi və başqaları yazırlar: Abbasdan nəql edilmişdir ki, Peyğəm¬bər¬dən (s) soruşdum: Əbu Talib üçün nə ümidin var? Həzrət buyurdu: “Nə qədər xeyir varsa hamısını onun üçün istəyirəm.” Görəsən Peyğəmbər (s) müşrik və kafir olan adam üçün bütün xeyirləri istə¬yər¬¬mi?! Xeyirlərin başı Allaha qovuşmaq, cən¬nətdə olmaq və s. deyilmi?!
Beyhəqi yazır: İbn Abbasdan nəql edilmişdir ki, Peyğəmbər (s) Əbu Talibi dəfn edib qayıdarkən buyurdu: Ey əmi! Sən sileyi-rəhmi gözəl yerinə yetirdin, xeyir mü¬ka¬fat qazandın.
Yəqubi yazır: Əbu Talibin vəfat etməsi xəbərini Peyğəmbərə (s) xəbər verən¬də bu müsibət o həzrətin qəlbinə ağırlıq etdi. Ucadan nalə edərək ağladı. Peyğəm¬bər (s) Əbu Talibin cənazəsinin yanına gəldi, sonra əlini onun alnının sağ tərəfinə dörd dəfə, alnının sol tərəfinə isə üç dəfə çəkərək buyurdu: Ey əmi, mən uşaq idim sən məni böyütdün, mən yetim idim sən mənə qəyyumluq etdin, mən böyüyəndə sən mənə arxa və dayaq oldun, elə isə Allah sənə xeyir mükafat versin. Sonra Peyğəmbər (s) tabutun yanına gəlib buyurdu: Ey əmi, sən sileyi-rəhmə yaxşı əməl etdin, yaxşılıqlar etdin.
Peyğəmbər (s) Əbu Talibin oğlu Əqilə buyurdu: Ey Əqil, mən iki səbəbdən səni çox sevirəm, biri mənim qohumum olduğun üçün, o biri isə əmim Əbu Talib səni sevdiyi üçün səni mən də çox sevirəm.
Bu cümlələrdən məlum oldur ki, Peyğəmbər (s) üçün Əbu Talib nə qədər əcrə və yaxınlığa layiq adam olub ki, o, Əqili sevdiyi üçün Peyğəmbər (s) də Əqili sevib. Əgər Əbu Talib kafir və müşrik olsaydı Peyğəmbərin (s) heç vaxt ona bu qədər istək və əlaqəsi olmazdı, onun Əqili sevdiyinə görə Peyğəmbər (s) də Əqili sevməzdi. Çünki kafirin və müşrikin Peyğəmbər (s) üçün heç bir dəyəri yoxdur.
Hələbi yazır: Peyğəmbərin (s) hicrət edəcəyi ildə Əbu Talib və Xədicə vəfat etdilər, buna görə də Peyğəmbər (s) həmin ili hüzn (qəm-kədər) ili adlandırdı.
Tarixçilər yazırlar: Nə qədər ki, Əbu Talib ölməmişdi, müşriklər Peyğəmbərə (s) heç bir pislik edə bilmirdilər. Onun vəfatından sonra təzyiqlər çoxaldı.

Səhabələrin Əbu Talibin imanı barədə nəzərləri
Tarixi araşdırdıqda görürük ki, səhabələrin çoxlarının dilindən Əbu Talibin mö¬min olduğu barədə etiraflar nəql edilmişdir.
İbn Əbul Hədid yazır: Abbas ibn Əbdülmüttəlibdən və Əbu Bəkr ibn Quhafə¬dən çoxlu sənədlərlə nəql edilmişdir ki: Əbu Talib “Lailahə illəllah Muhəmmədən rəsulullah” sözlərini deməmiş ölməmişdir.
Təəssüf ki, Əbu Talibin müsəlman olduğu bu cür aydın olduğu halda İmam Əli¬nin (ə) düşmənləri o həzrəti incitmək üçün onun atasının kafir olduğu barədə ya¬lan şayiələr yaymışlar. Əbu Talib Peyğəmbərin (s) himayəçisi və mömin olmuş¬dur. Əbu Talibin yeganə günahı budur ki, o, İmam Əlinin (ə) atasıdır. İmam Əlinin (ə) düş¬mənləri xüsusilə də Müaviyə və onun əlaltıları çox çalışmışlar ki, belə yalan və şayiələri yaymaqla Əlinin (ə) parlaq nurunu söndürsünlər. Bundan qafil olmuşlar ki, Allah buyurur:
“Onlar Allahın nurunu öz ağızları ilə söndürmək istəyirlər, kafir¬lə¬rin xoşuna gəlməsə də Allah Öz nurunu tamamlayacaqdır.”

paylaşaq

mənbələr.
1.Üsuli-каfi, II, tаriх bаbı
2.Sireyi Hələbi, I, s.351-352; Tarixul-xəmis, I, s.339
3.Şərhu Nəhcül-bəlağə, XIV, s.69
4.Şərhu-Nəhcul-bəlağə”, XIV, s.65
5.Qazi Nurullah Şüştəri, Məcalisul-muminin, I, s.163
6.Əl-Ğədir, VII, s.388
7.Əl-Ğədir, VII, s.389
8.Usuli-Kafi, Hüccət kitabı, Rəsulullahın doğumu və vəfatı babı, hədis-18
9.Əl-Ğədir, VII, s.380
10.Əl-Ğədir, VII, s.387
11.Şeyx Səduq, Əmali, məclis 89, hədis 13
12.İbn Əbil-Hədid, Şərhu Nəhcul-bəlağə, III, s.312
13.Əl-Ğədir, VII, s.395
14.Əl-Ğədir, VII, s.369
15.Səbt ibn Cövzi, Səhihu fi əsirətun nəbi II, s.135
16.Qərzənci, Usnil-mətalib, s.6-10
17.Əl-Ğədir, VIII, s.9
18.Əl-Ğədir, VIII, s.9
19.Sirətu ibn İshaq, II, s.138; İbn Hişam, Əs-Sirətun nəbəviyyə, II, s.197
20.İbn Hişam, Əs-Sirətun nəbəviyyə, II, s.177; İbn Kəsir, əl-Bidayə vən-Nihayə, III, s.77
21.Fəthul-bari şərhu Səhihil- Buxari, II, s.496
22.Əl-Ğədir fil-kitabi vəs-sunnəti vəl-ədəb, VII, s.341
23.Hələbi, Əs-sirətul hələbiyyə fi sirətil əminil məmun, I, s.351-352; II, s.49
24.Alusi, Ruhul-məani, XVIII, s.51; Zəməxşəri, Kəşşaf, I, s.477
25.Tarixi-Yəqubi, II, səh-31
26.İbn Cövzi, Zadul məsir fi limit təfsir, V, s.362; Zəhəbi, Tarixul-İslam, I, s.233
27.Beyhəqi, Dəlailun nubuvvə, II, s.349
28.Tarixi-Yəqubi, II, s.292
29.İbn səd, Ət-təbəqatul kubra, IV, s.43; Hakim Nişaburi, Əl-mustədrək ələs səhihəyn, III, s.667
30.Mursi, Əl-muhkəm vəl muhitul əzəm, III, s.225; Şihabəddin ən-Nəviri, Nihayətul ərəbi fi fununinl ədəb, I, s157
31.Tarixi-Təbəri, I, s.554; İbn Həcər əl-Əsqəlani, Fəthul-bari şərhu səhihi Buxari, VII, s.194; İbn Əsir, əl-Kamil, I, s.606
32.Şərhu nəhcul bəlağə, XIII, s.170
33.Səff surəsi, ayə-8

Şahlar Şərifov.]]>

Xanım Zəhraya olan hücumun təfərrüatları.

Rəvayət uzun olduğundan əsas hissəni bir neçə mənbədən təqdim edirik

“Bizə Əbül-Hüseyn Məhəmməd b. Harun b. Musa ət-Tələkbəri rəvayət etdi və dedi: “Bizə atam (r.a) rəvayət etdi və dedi: “Bizə Əbu Əli Məhəmməd b. Həmmam rəvayət etdi və dedi: “Bizə Cəfər b. Məhəmməd b. Malik əl-Fəzzari əl-Kufi rəvayət etdi və dedi: “Mənə Əbdür-Rəhman b. Sinan əs-Seyrəfi rəvayət etdi və dedi: “Cəfər b. Əli əl-Hivardan, o əl-Həsən b. Miskandan, o da Müfəzzəl b. Ömər əl-Cufidən, o da Cabir əl-Cufidən, o da Səid b. Museyyibən rəvayət edərək dedi: “… Ömər b. Xəttab dedi: “(Əli) Onlardan yardım istəyirdi. Onlar da, gecə vaxtı Əliyə (ə.s) kömək edirdilər. Lakin, səhər olunca ona yardım etməyə heç kim gəlmədi. Mən Əlinin (ə.s) evinə getdim ki, onunla məsləhətləşib onu evindən çıxarım. Xanım Fatimənin (s.ə) kənizi Fizzə (qapıya çıxdı). Mən ona xitabən dedim: “Əliyə de ki, Əbu Bəkrə beyət etməyə gəlsin, müsəlmanlar onun başına yığışıblar”. Fizzə dedi: “Əmirəl-Möminin (ə.s) məşğuldur”. Mən dedim: “Boşla bu sözləri. Ona de ki, evdən çıxsın, əks halda biz evə daxil olub onu zorla çıxararıq”. Bu zaman, xanım Fatimə (s.ə) (içərdən qapıya) tərəf çıxıb, qapının arxasında dayandı və dedi: “Ey azğın yalançılar! Nə deyirsiniz? Nə istəyirsiniz?” Mən dedim: “Ey Fatimə!” Xanım (s.ə) dedi: “Nə istəyirsən ey Ömər?” Mən dedim: “Batil sözləri və qadınların nağıllarını bir kənara qoy. Əliyə (ə.s) de ki, evdən çıxsın. Nə məhəbbət nə də ehtiram (yoxdur artıq)”. Xanım (s.ə) dedi: “Məgər hizbi şeytanla məni qorxudursan ey Ömər? Şeytanın dəstəsi (hər zaman) zəifdir”. Mən dedim: “Əgər çıxmasa, çoxlu ağac gətirib od qalayacam və bu evi onun əhli ilə birlikdə yandıracam. Ya da Əli (ə.s) zorla beyətə gələcək”. Bu sözləri deyib Qunfuzun qamçısını götürdüm və qamçını vurdum. Sonra Xalid b. Vəlidə dedim: “Sən və adamlarınız odun toplamağa başlayın. Mən od qalayacam”. Xanım (s.ə) dedi: “Ey Allahın (c.c) düşməni, ey Allah Rəsulunun (s) düşməni, ey Əmirəl-Möminin (ə.s) düşməni”. Xanım Fatimə (s.ə) əllərini qapıya qoyaraq mənə qapını açmağa mane olmağa çalışdı. O, qapını sıxdı və mən qapını aça bilmədim. Bu səbəblə də, qamçı ilə onun əllərinə vurdum və onun əlləri ağrıdı. Bu zaman, Fatimənin (s.ə) ucadan nalə və ağlamaq səsini eşitdim. Az qalsın ki, ürəyim yumşalıb qapıdan geri qayıdım. Əliyə (ə.s) olan kinim, onun ərəblərin pəhlavanlarının qanını necə tökməsini və Məhəmmədin (s) hiylə və sehrini xatırladım. Qapıya təpik vurdum. Qapı Fatiməni (s.ə) sıxdı və qapının iti uclu dəstəyi ona batdı. Fatimədən (s.ə) elə bir nalə eşitdim ki, elə bildim Mədinə alt-üst oldu. Xanım (s.ə) dedi: “Ey atacan! Ey Allahın Rəsulu! Sənin sevilgili qızın ilə gör necə davrandılar? Ah ey Fizzə! Kömək et, götür məni. Vallahi, bətnimdə bari-həmlim öldü”. Onun divara söykənər halda, titrədiyini eşitdim. Qapını itələyib içəri girdim. Fatimə (s.ə) elə bir üzlə qarşımda durdu ki, (nuru) gözlərimi tutdu. Mən hicabın üstündən ona bir sillə vurdum. Bu sillə nəticəsində onun sırğası parçalanıb yerə töküldü. Bu zaman Əli (ə.s) (otaqdan) çıxdı. Elə ki, onun (çıxdığını) gördüm, tez evdən çölə çıxdım. Sonra, Xalidə, Qunfuza və onlarla birlikdə olanlara dedim: “Bizlər çox böyük bir işdən qurtulduq”. ;

*Əllamə Məhəmməd Baqir Məclisi Əhməd b. Abdullah əl-Məruf, “Biharul-Ənvar əl-Camiətu lidurar əxbarul-Əimmətul-Əthar aleyhumus-Səlam” kitabı, 30-cu cild, 369-cu səhifə, 151-ci hədis, Nəşr: “Muəssətul-Aləmi lil-Mətbuat”, Beyrut, Lübnan, 1429/2008, 1-ci çap

Əhli sünnenin öz kitablarından !

Həzrəti Fatiməyi Zəhranın s.a qatilləri kimdir?

Hz Fatimənin qatili kimdir? Əbubəkir və Ömərin hz Fatiməyə etdiyi zülmlər əhli sunnə mənbelerində.
Əhli sünnə alimləri və kitabları iddia edir ki,hz Fatimənin Əbubəkir və Ömər kimi iki zalim qatili var. Oxu və həqiqətləri görməyə caliş. Ehli sunnə Alimi ibn el-hedid "Şərhu nəhcul belağə" kitabinda Əbubəkir və Ömərin hz Fatimənin evinə hücum edib, onu vurması haqqında belə yazır: Ömer hz Fatimənin evinə yaxinlaşıb ucadan qışqırdı qapını açın! hz Fatimə buyurdu: ey ömər bizimlə nə işin var? nə üçün matəmdə ola-ola bizdən əl çəkmirsən? ömər dedi: qapını aç yoxsa evə od vurub yandıraram. hz Fatimə buyurdu: ey ömər Allahdan qorxmursanmı? mənim evimə icazəsiz daxil olub hücum edirsən? öz fikrindən dönməyən ömər qapıya od vurub içəri daxil olub hz Fatimənin qabırğa nahiyyəsinə zərbə endirdi.Əlindəki qırmancla qoluna vurdu.Əhli sünnə alimi: ibn el-hedid "şerhu nehcul- belaqe" 6cı cild səhifə 50. Əhli sünnə alimi ibn quteybe yazir:Mən quran və sunnə ilə dəlil getirmek istəyirəm ki, Peyğəmbər qızına zülm (fədək bağının qəsbi evinə hucumu vurulması və bətnindəki uşağı salması olub) belə ki bütün müsəlmanlara Allah Rəsulundan (s) olan düzgün hədisləri qəbul etməkdə heç bir çətinlik çəkmirlər.Belə olan təqdirdə o həzrətin (s) dediyi kəlməyə məgər heç bir müsəlman indiyədək rast gəlməyibmi? Peyğəmbər (s) buyurdu: Fatimənin razılığı mənim razılığımdır. Fatimənin qəzəblənməsi isə mənim qəzəbimdir. Fatimə mənim canımın bir parçasıdır.Daha sonra ibn Quteybe yazır: Deməli hədisdən anladıq ki,Allah rəsulu (s) demək istəyir ki, Fatiməni inciden məni,məni incidən isə Allahı incitmişdir.Buna cavab olaraq isə Allah quranda buyurur : Allahı və onun peyğəmbərini incidənlərə Allah dünyada və axirətdə ləneə eləmiş,onları öz rəhmətindən uzaqlaşdırmış və onlar üçün həqarətli bir əzab hazırlamışdır.Deməli Fatiməni incidən lənəti həm bu dünyada həmdə axirətdə hazırlanmışdır.Əhli sünnə alimi: ibn Quteybə "əl imame və es siyase" 1-ci ild səhifə 13.14. hz Əli (ə) evdə olduğu halda Əbubekr və Ömərin evə vəhşicəsinə soxulub hz Fatiməni vurmasi, bətnindəki uşağı salmasi və evini yandırmasının əli sunnənin əksər kitabları təsdiqləyir.Nümunə üçün bir neçəsini qeyd edir. 1.Səhih Buxar peyğəmbərinin yaxınlarının babı səhifə 71-75. 2.sehihi Buxari 5-ci cild 7və 87-ci sehifeler. 3.sehihi Buxari 5-ci cild sehife 82. 4.sehihi Buxari 4-ci cild sehife 96. 5.sehihi Muslim 3-ci cild sehife 1380. 6.sehihi Muslim 5-ci cild sehife 153-155. 7. Suneni Tirmizi 5-ci cild sehife 633. 8.imam Nesai xesaisul elevi kitabinda. 9.Hakim "Mustedrek" 3-cu cild sehife 354. 10.Fexri razi Tefsiri kebir 29-cu cild sehife 284. 11.Tarixi baqdad 14-cu cild sehife 321. 12.Kenzul-um mal 11-cu cild sehife 621. 13.Mehemmed ibn talha şafei "Metalibus-suul" sehife 6. 14.hafiz ebu neim isfaheni Hilyetul-ovliya 2-ci cild sehife 40. 15.ibn hecer esqelani "el-isabe" 4-ci cild sehife 375.

O zaman ki, camaat Əbu-Bəkrə (l.ə) beyət elədi, amma İmam Əli (ə) beyət eləmədi, onda Əbu-Bəkr (l.ə) (nökəri) Qunfuzu (l.ə) İmam Əlinin (ə) yanına göndərərək belə dedi: Əlinin dalınca get və ona belə de: Allahın Rəsulunun xəlifəsini (yəni yerinə təyin etdiyini) qəbul eləsin.Qunfuz (l.ə) İmam Əlinin (ə) yanına getdi və Əbu-Bəkrin (l.ə) göstərişini ona yetirdi. İmam Əli (ə) dedi: Nə tez Allahın Rəsulunun (s) adından yalan danışdınız və mürtəd oldunuz. Allaha and olsun ki, Peyğəmbər( s) məndən başqa heç kəsi xəlifə təyin etməmişdir (sonra yenə də) Əbu-Bəkr (l.ə) beyət üçün İmam Əlinin (ə) dalınca göndərdi və İmam Əli qəbul etmədi. Ömər (l.ə) əsəbiləşdi və İmam Əlinin (ə) evinin qapısına od vurdu və evə daxil oldu. Xanım Fatimə (ə) onun qarşısında dayandı və fəryad etdi: Ya əbətah, ya Rasuləllah !!! (yəni Ay ata,
ay Allahın Rəsulu, dadıma yet) Ömər (l.ə) qılıncını qınında ola-ola qaldırıb Xanım Fatimənin (ə) böyrünə vurdu və şallaq ilə də onun biləyinə vurdu. Bu vaxt yenə də Xanım Fatimənin (ə) fəryadı ucaldı: Ya əbətah !!! İmam Əli (ə) qəflətən yerindən qalxıb Ömərin (l.ə) yaxasından tutdu və onu şiddətlə yerə (vurdu) çırpdı və onun burnuna və boynuna möhkəm zərbə endirdi.

Əhli-sünnə mənbəsi:

📚Alusi Bağdadi Əllamə Əbülfəzl
Şəhabuddun Seyid Mahmud (vəfatı
hicri 1270-ci il), “Ruhul Məani fi
təfrsiril-Quranil-əzim vəs səbul
məsani” , 3-cü cild 124-cü səhifə

Xanım Fatimənin (səlamullahi əleyha) evinə edilən hücum barədə qısa bir məlumat

Ömər ətrafdakılara üz çevirdi və onlara belə dedi: “Fatiməni vurun!”

Onlar Fatiməni elə vurdular ki, xəstə oldu və yatağa düşdü.(1) Bədəni zəiflədi və həddindən artıq arıqladığından kölgə kimi oldu.(2)

Ömər özü də onlardan geridə qalmadı. Qılıncın qını ilə Fatimənin (əleyhəs-səlam) qabırğasına vurdu və qamçı ilə onun əlinə zərbə endirdi.(3) Həmin zərbədən Fatimənin bədəni qaraldı (4) və ölənə qədər onun izi aradan getmədi.(5)

Salman deyir: Ömər, Xalid və Muğeyrədən başqa hamı ağladı. Lakin Ömər dedi: Qadınlar və onların rəylərinin bizə əlaqəsi yoxdu.

Bəzi tarixlərdə isə belə gəlib: Qunfuz Fatimənin (səlamullahi əleyha) üzünə şillə vurdu və şillə onun gözünə dəydi.(7) Sonra Xanımı qapının küncünə tərəf itələdi və qapı ilə ona elə bir zərbə vurdu ki, onun qabırğası sındı və bətnindəki uşağı (Muhsin) siqt oldu və qalan qısa ömrünü yatağda keçirtdi.(8)

O, qılıncın qını ilə xanıma zərbə vurdu. Qamçı ilə onun başına, əlinə, çiyninə və biləyinə zərbə endirdi. Qamçının izi qolbağ kimi onun əlində şişdi. (9)

Bəzi tarixlərdən məlum olur ki, həzrət Muhsinin (əleyhis-səlam) şəhadətinin səbəbi yaxud onun şəhid olmasında mühüm amillərdən biri Qunfuz idi.(10)

Digər tərəfdən Xalid ibn Vəlid də qılıncın qını ilə xanıma zərbə endirib və onu qapı divar arasında sıxıb. (11)

Peyğəmbərə (sallallahu-əleyhi və alihi və səlləm) hörmətsizlik edənlərdən biri də Muğeyrə ibn Şöbə idi. O, xanım Fatiməni (səlamullahi əleyhanı) elə vurdu ki, xanımın bədənindən qan gəldi. Onun qapının yandırılması və sındırılmasında da payı var. Bu səbəbdən də bəzi tarixlərdə uşağın (Muhsinin) siqt olması Muğeyrəyə nisbət verilmişdi.(12)

Allah xanım Fatiməyə (səlamullahi-əleyha) zülm etmiş və ona əziyyət vermiş hər bir şəxsə öz daimi əzabını və lənətini şamil etsin.

Qeyd: Xanım Fatimənin (səlamullahi əleyha) evinə edilən hücumun tarixi barədə yazılmış kitablara müraciət etdikdə bu hücumun bir dəfə deyil, neçə dəfə təkrarlandığının və geniş bir kütlə şəklində hücumun baş verdiyinin şahidi oluruq. Burada qeyd etdiyimiz isə həmin faciəli tarixdən çox qısa bir məlumat idi. Bu barədə daha geniş məlumat əldə etmək istəyən şəxslər daha geniş yazılmış kitablara müraciət edə bilərlər.

(1) Mutəməru-uləmai-Bağdad, səh. 93
(2) Dəailmul-İslam, c. 1, səh. 232; Biharul-ənvar, c. 81, səh. 272
(3) Kitabu-Suleym, səh. 250; Kamil Bəhai, c. 1, səh. 305; Cənnatul-Xulud səh. 19
(4) Cənnətul-Asimə, səh. 252; Əş-şəmsuz-zuha, səh. 154;
(5) Müraciət et: Məsaibul-məsumin əleyhimus-səlam səh. 27; Beytul-əhzan, Yəzdi, səh. 33; Camiun-nureyn, səh. 244; Şəşəətul-Huseyniyyə, səh. 144; Huznul-muminin, səh. 61; Bəşarətul-Bakin, səh. 26; Mirqatul-İqan, səh. 1, səh. 112; Ənvaruş-şəhadət, səh. 207;
(6) Kitabu-Suleym, səh. 85; Evə hücum edənlərin ağlaması əl-müstərşid, səh. 377; əl-İmamə vəs-siyasə, c. 1, səh. 20
(7) Sirətul-əimmətu isna əşərəleyhimus-səlam, c. 1, səh. 145
(8) Kitabu-Suleym, səh. 85; Əl-ihticac, səh. 83; Xanımın qabırğasının və ya dişinin sınması barədə müraciət et: Kitabu-Suleym, c. 2, səh. 907 (yeni çap); Əmali (Şeyx Səduq), səh. 114 (Beyrut çapı); Fəzail Şazan Qummi, səh. 9, əl-Muhtəzər, səh. 61, Biharul-ənvar, c. 101, səh. 44 (Şəhidi-əvvəlin yazısı); Fəraidus-Simteyn, Cuveyni Şafii, c. 2, səh. 35; İrşadul-Qulub, səh. 295; Misbah (Kəfəmi), səh. 553
(9) Müraciət et: Kitabu-Suleym, səh. 134; Dəlailul-İmamə, səh. 45; (təzə çapda səh. 134); Kəşkul Amili, səh. 83; Hədiqətuş-şiə, səh. 30; əl-kovkəbud-durri, c. 1, səh. 194; əl-kibritul-əhmər, səh. 277
(10) Dəlailul-İmamə, səh. 45 (təzə çapda səh. 134); Elmul-Yəqin, c. 2, səh. 686;
(11) Bəziləri Xalid ibn Vəlidi də Muhsinin siqt olmasının səbəbkarı bilirlər. Müraciət et: Kəşkul Amili, səh. 83; Hədiqətuş-şiə, səh. 30
(12) əl-İhticac, səh. 278; Cəlaul-uyun, Şubbər, c. 1, səh. 193
--------------------------------------------------------------------------
Allah bizləri vicdanla qərar verənlərdən qərar versin....

paylaşaq]]>

Xanım Zəhraya olan hücumun təfərrüatları.

Rəvayət uzun olduğundan əsas hissəni bir neçə mənbədən təqdim edirik

Xanım Zəhraya olan hücumun təfərrüatları.

Rəvayət uzun olduğundan əsas hissəni bir neçə mənbədən təqdim edirik

ŞÜBHƏ:

Şiələr niyə Quranı başlarına qoyaraq dua edirlər? Quran bəyəm oxumaq və əməl etmək üçün deyildirmi? Bizə görə onların bunu etmələrinin səbəbi Quranı başa qoyub dua etmək yox, mətnini oxumamaq və eyni zamanda əməl etməməkdir.

CAVAB:

Bu şübhə son zamanlarda aktual hal almışdır. Xüsusi ilə mübarək "Qədir” gecələrində Quranın başa qoyularaq dua edilməsi vəhabi və sələfilərin bəzi nasibi alimlərini narahat etməkdədir.

Heç şübhəsiz ki, Quran oxunub və əməl etmək üçündür. Şiə əqidəsinin də Quranla tanışlığı sizdən çox qədim tarixə dayanır. Şiə əqidəsi Quranın hər bir əmrinə hərfinə qədər əməl etməklə məşğuldur. Qaldı ki, onu başa qoyub dua etmək məsələsinə, məgər Allah Rəsulu (s.ə.a.s) və pak Əhlibeyti (ə.s), o cümlədən dində söz sahibi olanlardan kimsə bu əməli haram etmişdir?

Bu barədə əlimizə çatan rəvayətlərə görə bu əməli Əmirəlmöminin İmam Əli ibn Əbi Talib (ə.s) etmişdir.

Belə bir rəvayətlərindən birini Əbu Yusif əl-Fəsəvi "əl-Mərifə və ət-tarix” kitabında Səhih Muslim və Səhih əl-Buxari ravilərinin vasitəsi ilə nəql etmişdir.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأُوَيْسِيُّ، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ الْحَنَفِيِّ، قَالَ: رَأَيْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَخَذَ الْمُصْحَفَ فَوَضَعَهُ عَلَى رَأْسِهِ حَتَّى لَأَرَى وَرَقَهُ يَتَقَعْقَعُ، ثُمَّ قَالَ: " اللَّهُمَّ إِنَّهُمْ مَنَعُونِي أَنْ أَقُومَ فِي الْأُمَّةِ بِمَا فِيهِ، فَأَعْطِنِي ثَوَابَ مَا فِيهِ
Əbdül-Əziz b. Abdullah əl-Uveysi bizə rəvayət etdi, İbrahim b. Sad bizə Şubədən, o da Əbu Aun Muhəmməd b. Abdullahdan, o da Əbdur-Rəhman b. Qeysdən, o da Əbu Saleh Hənəfidən nəql edilmişdir ki, Əli ibn Əbi Talib (r.a)-ı Quranı başına qoyaraq dua etdiyi halda gördüm. Mənim onunla məsafəm Quranın vərəqlərinin hərəkət səslərini eşidəcək qədər (yaxın) idi. Sonra buyurdu: "Onlar mane oldular ki mən ümmət üzərində hökümət qurum. İlahi sən onun savabını mənə əta et.......!"

Əbu Yusif Yaqub b. Sufyan əl-Fəsəvi, əl-Marifə və ət-tarix, c.2, s.751; Məktəbə əd-Dar, Mədinə, 1410; təhqiq: Əkrəm Diya əl-Uməri

İbn Kəsir əd-Diməşqi, əl-Bidayə vəən-Nihayə, c.8, s.12; Məktəbə əl-Maarif, Beyrut

RƏVAYƏTİN SƏNƏDİNİN ARAŞDIRILMASI:

1. Əbdül-Əziz b. Abdullah əl-Uveysi

Bu şəxs əl-Buxari, Əbu Davud, ət-Tirmizi və İbn Macənin ravilərindəndir.

əz-Zəhəbi və İbn Həcər əl-Əsqəlani onu siqa ravi olduğunu bildirmişdirlər.

Şəmsuddin əz-Zəhəbi, əl-Kaşif fi marifə mən ləhu rivayə fi əl-Kutub əs-Sittə, c.1, s.656, №.3397

İbn Həcər əl-Əsqəlani, Təqrib ət-Təhzib, c.1, s.357, №4106

2. İbrahim b. Sad

Bu şəxs Kutubi-Sittənin ravilərindəndir.

əz-Zəhəbi onun böyük alimlərdən biri olduğunu, İbn Həcər əl-Əsqəlani isə siqa və höccət olduğunu qeyd etmişdirlər.

Şəmsuddin əz-Zəhəbi, əl-Kaşif fi marifə mən ləhu rivayə fi əl-Kutub əs-Sittə, c.1, s.212, №138

İbn Həcər əl-Əsqəlani, Təqrib ət-Təhzib, c.1, s.89, №177

3. Şubə b. əl-Həccac

Bu şəxs də Kutubi-Sittənin ravisidir.

İbn Həcər onun siqa, hafiz, mutqin olduğunu və Süfyan əs-Səurinin onu hədisdə əmiril-muminin adlandırmasını, əz-Zəhəbi isə hafiz, sabit, höccət və hədisdə əmiril-muminin olduğunu qeyd etmişdir.

Şəmsuddin əz-Zəhəbi, əl-Kaşif fi marifə mən ləhu rivayə fi əl-Kutub əs-Sittə, c.1, s.485, №2278

İbn Həcər əl-Əsqəlani, Təqrib ət-Təhzib, c.1, s.266, №2790

4. Əbu Aun Muhəmməd b. Abdullah

Bu şəxs əl-Buxari, Müslim, Əbu Davud, ət-Tirmizi və ən-Nisainin ravilərindəndir.

İbn Həcər əl-Əsqəlani, İbn Məin, Əbu Zarə, ən-Nisai, İbn Sad, İbn Hibban onu siqa hesab etmişdirlər.

İbn Həcər əl-Əsqəlani, Təqrib ət-Təhzib, c.1, s.494, №6107

İbn Həcər əl-Əsqəlani, Təhzib ət-Təhzib, c.9, s.286, №534

5. Əbdur-Rəhman b. Qeys (Əbu Salih əl-Hənəfi)

Bu şəxs Müslim, Əbu Davud və ən-Nisainin ravilərindəndir.

İbn Həcər əl-Əsqəlani və əz-Zəhəbi onu siqa hesab etmişdirlər.

Şəmsuddin əz-Zəhəbi, əl-Kaşif fi marifə mən ləhu rivayə fi əl-Kutub əs-Sittə, c.1, s.641, №3295

İbn Həcər əl-Əsqəlani, Təqrib ət-Təhzib, c.1, s.349, №3987]]>

1)Əbu Sələmə ibn Abdur-Rahmən deyir ki,Əbu Səid əl-Xudriyə (r.a) sual etdim ki,sən Rəsulullahın (salləllahu aleyhi və alih) Qədr gecəsini xatırlatdığını eşitdinmi? Əbu Səid dedi:Bəli.Biz Rəsulullahla (salləllahu aleyhi və alih) birgə Ramazan ayının ortasındakı on günü etkaf saxlayırdıq.Nəhayət iyirminci günün səhəri (etkaf yerindən) çıxdıq.Rəsulullah (salləllahu aleyhi və alih) iyirminci günün səhəri bizə xütbə söyləyib dedi:"Mənə qədr gecəsi göstərildi və mənə unutduruldu.Sizlər onu (Ramazan ayının) son on gününün tək gecələrində axtarın.Mən (yuxumda) özümü su və palçıq da səcdə edən gördüm.Kim Allah Rəsululu (salləllahu aleyhi və alih) ilə birgə etkaf edirsə,etikaf yerinə dönsün". Əbu Səid əl-Xudri deyir:(Xütbədən sonra) İnsanlar məscidə döndülər.Və bizlər göydə bir bulud parçası görmürdük.Bir anda bulud parçası gəldi və yağış yağdı. Namaz iqamə edildi.Rəsulullah (salləllahu aleyhi və alih) su və palçıqda səcdə etdi.Hətta mən (səcdənin) palçıq izini onun (Rəsulullahın) burnunda və alnında gördüm.
Mənbə:Səhih Buxari,Etikaf kitabı,9-cu bab,hədis 1931

2) Namazı tamamlayanadək alnını və burnunu (toz torpaqdan,palçıqdan) silməyən (təmizləməyən) kimsə babı.Əbu Abdullah (Buxari özü) demişdir.Humeydinin (Abdullah ibn Zubeyr əl-Məkkinin) namaz qılarkən alnın (toz torpaqdan,palçıqdan) silinməməsinə bu hədisi dəlil gətirdiyini gördüm.

Əbu Sələmə (ibn Abdur-Rahmən) deyir ki,(səhabə) Əbu Səid əl-Xudriyə (r.a) (Qədr gecəsi haqqında) sual verdim.Əbu Səid əl-Xudri dedi:Rəsulullahı (salləllahu aleyhi və alih) suyun və palçığın içində səcdə edərkən gördüm.Hətta onun alnında palçıq izlərini belə gördüm

Mənbə:Səhih Buxari,namazın sifəti haqqında fəsillər,hədis 801

3) Səhih Buxaridə Cabir ibn Abdullah (r.a) Rəsulullahdan (salləllahu aleyhi və alih) nəql etdiyi hədisdə Rəsulullah deyir ki,mənə beş şey əta edildi.Onlardan da biri budur.

وجعلت لي الأرض مسجدا وطهورا

Yer mənə məscid (səcdəgah) və pakedici qərar verildi.

Mənbə:Səhih Buxari,Təyəmmüm kitabı,hədis 328

Bu hədisdə الأرض yer torpaq mənasındadır.Məsələn Qurana nəzər salaq.

Ölü yer onlar üçün bir dəlildir. Biz onu dirildir, oradan dənli bitkilər (taxıl arpa) çıxardırıq, onlar da ondan yeyirlər. Yasin 33.

Yerin bitirdiklərindən, insanların özlərindən və bilmədiklərindən bütün cütləri yaradan Allah pakdır.Yasin 36.

4) Bizə Əbu Əhməd Bəkr ibn Muhəmməd əs-Səyrafi xəbər verdi,bizə Əbu əl-Əhvəs Muhəmməd ibn əl-Heysəm əl-Qazi nəql etdi,bizə Əbu Səid Yəhya ibn Süleyman əl-Cufi nəql etdi,bizə Yəhya ibn əl-Yəmən nəql etdi,o da Sufyandan,o da Abdullah ibn Abdur-Rahmən ibn Əbu Hüseyndən,o da İkrimədən,o da İbn Abbasdan (r.a) İbn Abbas nəql edir: "Nəbi (salləllahu aleyhi və alih) daşın üzərinə səcdə etdi".

əl-Hakim deyir: Bu hədisin isnadı səhihdir.Onlar (Buxari və Muslim) nəql etməyiblər.
əz-Zəhəbi ət-Təlxisdə deyib ki,səhihdir.

Mənbə: əl-Mustədrək alə əs-Səhiheyn, cild 1 səh 646 hədis 1740

5) Bizə Cəfər ibn Əhməd ibn Sinan əl-Qattan xəbər verdi,bizə Amr ibn Əli əl-Fəlləs nəql etdi,bizə Abdul-Vəhhəb əs-Səqəfi nəql etdi,bizə Muhəmməd ibn Amr nəql etdi,o da Səid ibn əl-Harisdən,o da Cabir ibn Abdullahdan (r.a) Cabir ibn Abdullah deyir: "Biz Nəbi (salləllahu aleyhi və alih) ilə birgə şiddətli isti havada namaz qılırdıq.Bu sırada hər birimiz çınqıl daşlarından götürər,onu bir əlin içinə,sonra da onu digər əlin içinə qoyar,soyuduqda isə onun (çınqıl daşın) üzərinə səcdə edərdi".

İbn Hibbana görə səhihdir.
Şuəyb əl-Ərnəut deyib ki,isnadı həsəndir.

Mənbə:Səhih ibn Hibban,cild 6 səh 52 hədis 2276.Şuəyb əl-Ərnəutun təhqiqi ilə.

Qeyd:

1. Bu rəvayət digər mənbələrdə də nəql olunub.Lakin biz əvəzinə mən Rəsulullahla birgə şiddətli isti havada namaz qılırdım deyilir.

1.əl-Mustədrək alə əs-Səhiheyn hədis 701. Hakim və Zəhəbi deyiblər ki,Müslümün şərtinə əsasən səhihdir.
2. 2.Sünən Abu Davud, hədis 399.Albani deyib ki,isnadı həsəndir.
3. Musnəd Əbu Yəla əl-Məvsili,hədis 1916 .Hüseyn Səlim Əsəd deyib ki,isnadı həsəndir.

6) Bizə Surəyc ibn Yunus nəql etdi,bizə Bişr ibn əl-Mufəzzəl nəql etdi,o da Ğalibdən,o da Bəkr ibn Abdullahdan,o da Ənəs ibn Malikdən.Ənəs ibn Malik deyir:Biz şiddətli isti havada Rəsulullahla (salləllahu aleyhi və alih) birgə namaz qılırdıq.Hər birimiz çınqıl daşını götürüb əlimizdə soyudur,sonra isə onu (çınqıl daşını) qoyub üzərinə səcdə edirdik.

Hüseyn Səlim Əsəd deyib ki,isnadı səhihdir.

Mənbə: Musnəd Əbu Yəla əl-Məvsili,cild 7 səh 178 hədis 4156.Hüseyn Səlim Əsədin təhqiqi ilə.

7) Namazda torpağı düzəltməyin və çınqıl daşlara məsh etməyin məkruh olma babı.

حدثنا أبو بكر بن أبي شيبة حدثنا وكيع حدثنا هشام الدستوائي عن يحيى بن أبي كثير عن أبي سلمة عن معيقيب قال ذكر النبي صلى الله عليه وسلم المسح في المسجد يعني الحصى قال إن كنت لا بد فاعلا فواحدة

حدثنا محمد بن المثنى حدثنا يحيى بن سعيد عن هشام قال حدثني ابن أبي كثير عن أبي سلمة عن معيقيب أنهم سألوا النبي صلى الله عليه وسلم عن المسح في الصلاة فقال واحدة وحدثنيه عبيد الله بن عمر القواريري حدثنا خالد يعني ابن الحارث حدثنا هشام بهذا الإسناد وقال فيه حدثني معيقيب ح

وحدثناه أبو بكر بن أبي شيبة حدثنا الحسن بن موسى حدثنا شيبان عن يحيى عن أبي سلمة قال حدثني معيقيب أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال في الرجل يسوي التراب حيث يسجد قال إن كنت فاعلا فواحدة

Üç hədisin mətninin bir yerdə tərcüməsi.

Muayqib nəql edir:Rəsulullah (salləllahu aleyhi və alih) dedi:"Namazda səcdə edəcəyi yerin torpağını düzəldən və çınqıl daşlara məsh edən adam əgər bunu edəcəksə,bir dəfə etsin".

Mənbə:Səhih Muslim,Kitab əl-Məsəcid və Məvazi əs-Saləh,bab Kərahəti məsh əl-Həsa və Təsviyətit-Turab fi əs-Saləh,hədis 546,547,548.

Qeyd:

Gördüyümüz kimi Rəsulullah (salləllahu aleyhi və alih) səcdə yerindəki torpaq və daşdan söz açır nəinki yun və əsgidən.Biz bu hədislə namazda torpaq və daşın yerinin neçə dəfə düzəldilməsini sübut etmək istəmirik.Məqsədimiz səcdə yerindəki toraq və daşın olmasıdır.

8) Bizə Səid ibn Abdur-Rahmən əl-Məxzumi nəql etdi,bizə Sufyan ibn Uyəynə nəql etdi, o da əz-Zuhridən, o da Əbu əl-Əhvəsdən, o da Əbu Zərdən (r.a):Nəbi (salləllahu aleyhi və alih) demişdir:"Sizlərdən biriniz namaza durduğu anda (yerdəki) çınqıl daşları məsh etməsin (düzəltməsin.) Çünki,Allahın rəhməti ona tərəf yönəlir".

Tirmizi deyir:Bu mövzuda Muayqib,Əli ibn Əbu Talib,Huzeyfə və Cabir ibn Abdullahdan da hədis rəvayət edilmişdir.Əbu Zərin nəql etdiyi hədis həsəndir.Nəbidən (salləllahu aleyhi və alih) namazda çınqıl daşların düzəldilməsinin bəyənmədiyini və əgər edəcəksənsə,bir dəfə et barədə də hədis rəvayət edilmişdir.Ondan rəvayət olunduğuna əsasən bir dəfə düzəltməyə icazə verilib.Və bu elim adamlarının yanında belə əməl olunar.

Mənbə:Sünən Tirmizi,namaz kitabı,namazda çınqıl daşlara məsh etməyin məkruh olma babı,hədis 379
Tirmizinin Əbu Zərdən (r.a) nəql etdiyi hədisi İbn Hibban özünün səhihində nəql edib.Hədis 2320

9) Albani deyir:Bəli.ət-Təyasi müsnədin də müxtəsər olaraq Əbu Zərdən nəql edib: Əbu Zər dedi:"Rəsulullahdan (salləllahu aleyhi və alih) hər şey barədə soruşdum.Hətta (namazda) çınqıl daşları məsh etmək (düzəltmək) barədə də sual etdim.Rəsulullah dedi ki,bir dəfə toxun".Albani: Onun sənədi səhihdir.

Mənbə:Təmam əl-Minnə fi Təliq əla Fiqh əs-Sunnə cild 1 səh 313.Təhqiq,Albani.

10) Abdur-Rəzzaq,Malikdən o da onun əmisi İbn Əbu Suhəyldən o da atasından (Malik ibn Əbu Amr əl-Əsbəhidən) Malik ibn Əbu Amr əl-Əsbəhi deyir:Osman (İbn Əffan) ilə birgə olduqda namaza qalxıldı.Mənə bir şeylər təhsis etməsi üçün onunla (Osmanla) danışırdım.Mən onunla danışdığım müddətdə o əliylə çınqıl daşları düzəldirdi.Bir adam onun yanına gəlib (namazın) bütün səffləri düzəldilmişdir,səfflərin düzgün olduğunu ona xəbər verincə mənə dedi ki,səffə gir,sonra isə təkbir gətir.

Mənbə: Musənnəf Abdur-Razzaq ibn Həmmam əs-Sənani,namaz kitabı, hədis 2408.

Qeyd
Rəvayətin sənədinin raviləri "Səhih Buxari"nin raviləridir.İsnadı səhihdir.Rəvayətdən başa düşülən budur ki,namaz başlamamışdan qabaq Osman çınqıl daşları düzəldir ki,namazda başını bu işə qatmasın və onun üzərinə rahat səcdə etsin.

Abdur-Razzaq hicrətin 126-cı ilində doğulub və 211-də vəfat edib.

11) Bizə Yəhya nəql etdi,o da Malikdən,o da Əbu Cəfər əl-Qaridən.Əbu Cəfər əl-Qari deyir: Gördüm ki,Abdullah ibn Ömər səcdəyə getdiyi zaman alnının qoyduğu yerdəki çınqıl daşlarını yavaşca düzəltdi.

Mənbə: Muvətta Malik, hədis 373

Qeyd: Abdullah ibn umər, ömər ibn xəttab lənətullahi ələyhin oğludur.

Qeyd 2:
Bu rəvayəti İbn Əsir özünün Cəmiul Usul fi Əhədis ər-Rəsul kitabında hədis 3696-da qeyd edib.İbn Əsirin kitabını təhqiq edən hədis şünas Abdul-Qadir əl-Ərnəut deyir ki,isnadı səhihdir.Cəmiul Usul fi Əhədis ər-Rəsul cild 5 səh 493 hədis 3696 haşiyə 1

12) Bizə Əhməd ibn Muhəmməd ibn Yəhya əş-Şəhhəm xəbər verdi,bizə Muhəmməd ibn Muslim ibn Vəra nəql etdi,bizə ər-Rabi ibn Ravh nəql etdi,bizə Muhəmməd ibn Hərb nəql etdi,o da əz-Zubəydidən,o da Adi ibn Abdur-Rahməndən,o da Davud ibn Əbi Hinddən,o da Təlhə ailəsinin köləsi Əbu Salihdən: Mən (bir gün) Nəbinin (salləllahu aleyhi və alih) zövcəsi Ümmü Sələmənin yanında idim.Onun gənc bir qohumu gəldi.Qalxıb namaza durdu.Səcdəyə getmək istədikdə (yerdəki torpağı) üfürdü.Ümmü Sələmə (xanım) ona dedi:Belə etmə! Çünki,Rəsulullah (salləllahu aleyhi və alih) bizim qara qulama dedi:Ey Rabəh! (səcdə edərkən) Üzün torpağa dəysin.

Mənbə:Səhih ibn Hibban,Namaz kitabı,hədis 1952

13) Həmən hədisdir.
Rabəh, üzün torpağa dəysin.
Qeyd: əl-Hakim deyib:Bu hədisin isnadı səhihdir.Onlar (Buxari və Muslim) nəql etməyiblər.

Qeyd 2: əz-Zəhəbi:ət-Təlxisdə deyib ki,səhihdir.

Mənbə: əl-Mustədrək alə əs-Səhiheyn, Cild 1 səh 404 hədis 1001

14) Bizə Kamil (ibn Təlhə) nəql etdi,bizə Həmməd ibn Sələmə nəql etdi, o da Asimdən, o da Əbu Salihdən (əs-Səmmandan), o da Ümmü Sələmədən.Əbu Salih (əs-Səmman): O (Ümmü Sələmə xanım) gördü ki, onun qohumu səcdəyə getmək istədikdə (torpağı) üfürür.(Ümmü Sələmə xanım) dedi:Rəsulullah (salləllahu aleyhi və alih) Rabəh adında qulama dedi ki,(səcdə edərkən) üzün torpağa dəysin.

Hüseyn Səlim Əsəd dedi:Hədisin isnadı həsəndir.

Mənbə: Musnəd Əbu Yalə əl-Məvsili, cild 12 səh 385 hədis 6954.Huseyn Səlim Əsədin təhqiqi ilə.
Əbu Yəla əl-Məvsilinin nəql etdiyi hədisə Huseyn Səlim Əsədin həsən deməsindən də əlavə istərdik ki,sənəd də olan ravilərin kimliyi haqqında məlumat verək.

Əbu Salih əs-Səmman,Asim ibn Əbu ən-Nəcud,Həmmad ibn Sələmə səhih Buxarinin raviləridirlər.Kamil ibn Təlhə də etbarlı ravidir.Məsələn Zəhəbi onun haqqında yazır:

كامل بن طلحة
الإمام الحافظ الصدوق ، شيخ البصرة في وقته
Kamil ibn Təlhə imamdır,hafizdir,səduqdur. O zamanında Bəsrənin şeyxi idi.

Mənbə:Siyəru Aləmin Nubəla cild 11 səh 108.
İbn Hibban özünün əs-Siqat kitabında Kamil ibn Təlhəni siqə (güvənilən şəxs) bilib. 15009-cu raviyə bax.
İbn Əbu Hatim Kamil ibn Təlhə haqqında deyir:

سألت أبي عنه فقال لا بأس به

Onun barəsində atama sual verdikdə dedi ki, onda (Kamil ibn Təlhədə) problem yoxdur.

Mənbə:Cərh və Tədil İbn Əbu Hatim, 982-ci raviyə bax..

15) Abdur-Razzaq, Mamərdən o da Xalid əl-Həzzədən nəql edir.Xalid əl-Həzzə deyir: Nəbi (salləllahu aleyhi və alih) Suhəybin səcdə edərkən torpaqdan çəkindiyini gördükdə ona dedi:"Ey Suhəyb! Üzün torağa dəysin".

Mənbə:Musənnəf Abdur-Razzaq ibn Həmmam əs-Sənani,namaz kitabı,qaya və torpaq üzərində namaz qılma babı, hədis 1528. Bu hədisin raviləri əhli-sünnəyə görə etibarlı şəxslərdir.Lakin hədis mürsəldir.

16) Abdur-Razzaq,Mamərdən və əs-Səvridən onlar da Aməşdən o da Zeyd ibn Vəhbdən. Zeyd ibn Vəhb deyir:Abdullah ibn Məsud (r.a),saçlarını yığmış halda səcdə edən bir kişi ilə rastlaşdıqda onun saçlarını çözdü. (açdı) Adam namazı bitirincə Abdullah ibn Məsud ona dedi:"Saçlarını yığma.Çünki,saçların səcdə edər və hər saç telinin əcri vardır". Adam dedi:"Caçlarım torpağa bulanmasın deyə yığmışdım".Abdullah ibn Məsud cavab olaraq dedi:"Saçlarının torpaq olmaları sənin üçün xeyirlidir".

Mənbə:Musənnəf AbdurRazzəq,namaz kitabı,saçı və paltarı toplama babı,hədis 2996

Qeyd: Rəvayətin sənədinin raviləri "Səhih Buxari"nin raviləridir.İsnadı müttəsildir səhihdir.Bu rəvayətdən hasil olan budur ki,sevimli səhabə Abdullah ibn Məsuda (r.a) görə saçlarında torpağa dəyməsi xeyirlidirsə,o ki qaldı alının torpağa dəyməsinə.

17) Abdur-Razzaq, Səvridən o da Abdul-Kərim əl-Cəzəridən o da (Abdullah ibn Məsudun oğlu) Əbu Ubeydədən nəql edir. Əbu Ubeydə deyir:Abdullah ibn Məsud (r.a) yerdən (torpaqdan) qeyrisinin üzərinə səcdə etməzdi və ya namaz qılmazdı.

Mənbə:Musənnəf Əbdur-Razzaq,hədis 1553.

Qeyd: Rəvayətin sənədinin raviləri etibarlı şəxslərdir.

18) Abdur-Razzaq, İbn Curəycdən nəql edir.İbn Cureyc deyir ki, Əta (İbn Əbu Rabeh)ə dedim ki,yaxın bir yerdə qum (torpaq) olmasına baxmayaraq qayanın üzərində namaz qılsam olarmı? Xeyr, olmaz dedi.Ətaya dedim: Yaxın bir yerdə torpaqlı yer olmasına baxmayaraq içində torpaqda olan palçıqlı bir yerdə qıldığım namaz keçərli olarmı?Əta dedi:Torpağı varsa sənə kifayət edər.(keçərli olar)

19)Abdur-Razzaq, Səvridən o da Asimdən o da İbn Sirindən nəql edir.İbn Sirin bildirir ki:Məsruq gəmidə,üzərinə səcdə etmək üçün özü ilə birgə kərpic gəzdirirdi.

Mənbə:Musənnəf Abdur-Razzaq,namaz kitabı,gəmidə namaz qılma babı,hədis 4559.

Qeyd: Rəvayətin raviləri "Səhih Buxari"nin raviləridir.İsnadı müttəsildir səhihdir.

Məsruq ibn əl-Əcdə tabeindir.Bir çox səhabəni görüb və onlardan rəvayət nəql edibdir.Zəhəbi onun haqqında deyir:

مسروق ابن الأجدع ، الإمام ، القدوة ، العلم

Məsruq ibn əl-Əcdə,İmamdır,Nümunəvi şəxsdir,Alimdir.

Mənbə:Siyəru Aləmin Nubəla,cild 4 səh 64

20) Bizə Əbu əl-Vəlid nəql etdi dedi:Mənə babam nəql etdi,o da İbn Uyəynədən,Mən də İbn Abbasın köləsi Rəzinədən eşitdim. İbn Abbasın köləsi Rəzinə deyir:Əli ibn Abdullah ibn Abbas mənə yazdı ki,mənim üçün Mərvə dağının daşlarından hamar bir daş göndər ki, onun üzərinə səcdə edim.

Mənbə: Əbu əl-Vəlid Muhəmməd ibn Abdullah ibn Əhməd əl-Əzrəqinin Əxbəru Məkkə kitabı,cild 2 səh 151.

Qeyd: Əzrəqi, h.q 250-ci ildə vəfat edib. Əzrəqinin Əxbəru Məkkə kitabını təhqiq edən hədis şünas Abdulməlik ibn Abdullah ibn Duhəyş deyir ki rəvayətin isnadı həsəndir.Bax səh 726 hədis 884
Əli ibn Abdullah ibn Abbas tabeindir.Sevimli səhabə İbn Abbasın (r.a) oğludur.Zəhəbi onun haqqında deyir:

علي بن عبد الله ابن عباس بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف الإمام القانت أبو محمد الهاشمي المدني السجاد . ولد عام قتل الإمام علي ، فسمي باسمه

Əli ibn Abdullah ibn Abbas ibn Abdul-Mütəllib ibn Haşim ibn Abd Mənaf, İmamdır,(Allaha) itaətkar şəxsdir, Əbu Muhəmməd əl-Haşimi əl-Mədini əs-Səccad (çox səcdə edən şəxsdir) İmam Əlinin qətlə yetirildiyi ildə doğulmuşdur.Və onun (İmam Əlinin) adı ilə adlandırılmışdır.

Mənbə: Siyəru Aləmin Nubəla cild 5 səh 285

21) Abdur-Razzaq, Muhəmməd ibn Muslimdən o da İbrahim ibn Meysərdən.İbrahim ibn Meysər deyir: Tavus səcdə edincə üzündəki torpağı bir dəfə silirdi.İbn Cureyc Tavusdan eynisini xatırlatmışdır.

Mənbə:Musənnəf Abdur-Razzaq,namaz kitabı,(Namaz qılarkən üzdəki) çınqıl daşları təmizləmə babı,hədis 2409.
Qeyd: Rəvayətin raviləri Səhih Buxari və Muslimin raviləridirlər.İsnadı səhihdir.

Qeyd: Tavus ibn Keysan bir neçə səhabəni görmüş böyük tabeinlərdəndir.Zəhəbi onun haqqında deyir:

Tavus ibn Keysan,Fəqihdir,Nümunəvi şəxsdir,Yəmənin alimidir,Hafizdir.

Mənbə: Siyəru Aləmin Nubəla, cild 5 səh 39.

Namazda səcdənin torpağa olmasının əhli sünnədən az bir hissəsi idi. İnşəallah ki,hisslərlə yox ağıl ilə hərəkət edərik.
paylaşaq
]]>

Hicr Əl-Bəcli dedi: İki kişi (Əbu Bəkr və Ömər l.a) barəsində şəkk etdim. Mədinəyə gedib, Əbu Cəfərdən (İmam Baqir ə.s) eşitdim ki, buyururdu: "Şübhəsiz bizə zülm edən, haqqımızı qəsb edən və camaatı üzərimizə cəsarətləndirən (bizə qarşı hörmətsizlik etdirən) ilk kəslər Əbu Bəkr və Ömər (l.ə) idi. Həmçinin İmam buyurdu: Əgər Əlinin (ə) yardım edəni olsaydı, o ikisinin boynunu vurardı."

"Təqribul-Məarif", səhifə-247.
]]>

«ÖLÜYƏ «YASİN» Quran oxumaq olarmı?

Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə.

Məqalə 1

Əhli-sünnə alimlərindən Əbdul-Əzim Munziri deyir:

"Məqil ibn Yəsar (Allah ondan razı olsun) deyir: "Allah Rəsulu (s) buyurdu:
"Quranın qəlbi Yasin surəsidir. Allahı və axirəti istəyən elə bir şəxs yoxdur ki, onu oxuduqda Allah onu bağışlamasın. Onu ölüləriniz üçün oxuyun."
Hədisi Əhməd, Əbu Davud və Nəsai rəvayət etmişdir, və (hədisin bu) ləfzi Nəsaidəndir. İbn Macə və Hakim də rəvayət edib və o, (Hakim) səhih bilmişdir."

"ət-Tərğib vət-Tərhib" c.2 s.246 hədis 2262.

اقرؤوا يس على موتاكم رواه أبو داود وابن ماجة وأحمد ولفظه: يس قلب القرآنلا يقرؤها رجل يريد الله والدار الآخرة إلا غفر له واقرؤوها على موتاكم.
الحديث أخرجه أيضا النسائي وابن حبان وصححه

Əhli-sünnə alimlərindən Muhəmməd ibn Əli Şəvkani:
"Ölülərinizə Yasin oxuyun" Hədisi Əbu Davud, İbn Macə, və Əhməd (ibn Hənbəl) rəvayət etmişdir.
Hədisi həmçinin Nəsai və İbn Hibban qeyd edib və səhih hesab etmişdir."

"Neylul-əvtar" c.4 s.52

Məqalə 2

Əhli xilafın mənbələrində ölüyə Yasin surəsini oxumaq . Bu hədis bir neçə sənədlə gəlib.

عن سليمان التيمي ، عن أبي عثمان – وليس بالنهدي – ، عن أبيه ، عن معقل بن يسار ، قال : قال رسول الله – صلى الله عليه وسلم – :
" اقرؤوا ( يس ) على موتاكم " .
أخرجه أحمد ( 5 / 26 و 27 ) ، والبخاري في " التاريخ الكبير " ( 8 / 57 ) ، وأبوداود ( 3 / 188 / 3121 ) ، وأبوعبيد في " فضائل القرآن " ( ص 136 ) ، وابن أبي شيبة ( 3 / 237 ) ، وابن ماجه ( 1 / 465 – 466 / 1448 ) ، والحاكم ( 1 / 565 ) ، والبيهقي ( 3 / 383 ) .

2- عن سليمان التيمي ، عن أبي عثمان ، عن معقل ، مرفوعاً .
أخرجه النسائي في " عمل اليوم والليلة " ( 1074 ) .

3- عن سليمان التيمي ، عن رجل ، عن أبيه ، عن معقل بن يسار ، مرفوعاً .
أخرجه النسائي في " عمل اليوم والليلة " ( 1075 ) ، والطيالسي ( 931 ) .

4- عن سليمان التيمي ، عن أبي عثمان – وليس بالنهدي – ، عن أبيه ، عن معقل بن يسار ، موقوفاً .
أشار إليه الحاكم ( 1 / 565 )

1. Süleyman Teymi, o da Əba Osmandan, o da atasından , o da Məqil bin Yəssardan nəql edir ki , Rasulullah ( s.ə.ə.v ) buyurur: Sizlər ölülərinizə Yasin surəsini oxuyun.

Bu sənədlə gələn mənbələr:

Musnədi Əhməd c 5 , səh 25-26. Buxari-Tarixi Kəbir -c 8 , səh 57 , Sunəni Əbu Davud -c 3 , səh 188 /3121. Əbu Ubeyd -Fəzail Qur'an , səh 136. Musənnəfi İbn Əbu Şeybə -c 3 , səh 237. Sunəni ibn Macə -c 1 , səh 465-466. Mustedrek lil Hakim- c 1 səh 565. Beyhəqi c 3 , səh 383.

2-ci sənəd: Suleyman Təymi, Əbu Osman , o da Məqildən mərfuən həmin hədisi Nəsai özünün Əməlul yəvm vəl ləyləti kitabında , 1074.

3-cu sənəd:
Süleyman Teymi, bir kişidən , o da atasından , o da Məqil bin Yəssardan mərfuən - hədisi gətirib:
Nəsai -Əməlu yəvm vəl ləyləti -1075 , Musnədi Təyalisi- 931.

4-cü sənəd:

Süleyman Teymi, Əbu Osman, o da atasından , o da Məqil bin Yəssardan mərfuən hədisi nəql edib.
Mustədrəki Hakim c 1 , səh 565.

İbn Baz hədis haqqında deyir: Albani və bir dəstə cəmaət hədisi səhih bilib. Amma hədis sənəddə olan Əbu Osman Nihdiyə görə zəifdir. Lakin xəstənin yanında Quran oxumaq qəbul olunan bir əməldir.

أبو عثمان النهدي ( ع )

قال الذهبي : الإمام ، الحجة ، شيخ الوقت
قال أبو حاتم كان ثقة

Lakin Əbu Osmanı Zəhəbi öz Siyər Əlamun Nubəla əsərində , Əbu Hatəm də həmçinin etibarlı ravi , imam , dövrünün şeyxi və huccət biliblər .

بشير البادكوبي

Məqalə 3

Onlardan sonra gələnlər belə deyirlər : «Ey Rəbbimiz! Bizi və bizdən əvvəl iman gətirmiş qardaşlarımızı bağışla. Bizim qəlblərimizdə iman gətirənlərə qarşı kinə yer vermə. Ey Rəbbimiz! Sən, həqiqətən, şəfqətlisən, mərhəmətlisən!»
(Həşr 59: 10)

Fatihə və ixlasın, Quranın oxunması həm ölən üçün duadır, həm də yaşayan üçün şəfadır.

Hz, Peyğəmbərimiz (s) üç cür dərman istifadə edirdi. Qurani-Kərim və ya dua oxuyardı. Elm yolu ilə kəşf edilən dərmanlardan istifadə edirdi. Hər ikisindən birlikdə istifadə edirdi. Bir hədisdə buyurulur ki :
«Qurani-Kərimdən şəfa gözləməyən şəfaya qovuşa bilməz.»

İman gətirib övladları imanla arxalarınca gedənlərin nəsillərini də Cənnətdə özlərinə qoşacağıq. Onların əməllərindən heç bir şey əskiltməyəcəyik. Hər kəs öz əməlinin girovudur!
(Tûr 52: 21)

Bu barədə islam məzhəbləri arasında müxtəlif fikirlər söylənmişdir.
1) Hənəfi məzhəbinə əsasən qəbr ətrafında Quran oxumaq məkruhdur..
(Əli qari Hənəfi, Fiqhul - Əkbər kitabı, s. 110)

2) Şafeyi məzhəbinə əsasən ölüyə oxunan Quranın savabı ona çatmır.
(Əttəzkiratu Qurtubinin kitabı , s, 7)

3) Malikilərin məzhəbinə əsasən ölüyə Quran oxumaq məkruhdur.
( Əş Şərtu s Səğir, c. 1, s. 180)

4) Hənbəlilərin məzhəbinə əsasən isə ölüyə Quran oxumaq bidət və haramdır.

Peyğəmbər və Əhli-beytnin fikrini bilək.
Ona görə də bunun cavabını Quran və hədis əsasında verəcək.
Quran ayələrinə və hədislərə diqqət yetirsək insan öləndən sonrada bəzi əməllərin ona, savabının çatmasına şahid olarıq.

(Bəzi adamların fəxr etdiyi) mal dövlət, oğul uşaq bu dünyanın bər bəzəyidir. Əbədi qalan yaxşı əməllər isə, Rəbbinin yanında həm savab, həm də ümid etibarilə daha yaxşıdır.
(Kəhf 18: 46)

Allah doğru yolda olanların doğruluğunu artırar. Əbədi qalan yaxşı işlər isə, Rəbbinin yanında savab etibarilə daha xeyirli, nəticə etibarilə daha yaxşıdır.
(Məryəm 19: 76)

Bu iki ayələrdə Allah təala bəzi əməllərin əbədi qalmasından və əbədi qalan əməllərin əhəmiyyətindən danışmışdır.

Peyğəmbər (s) buyurmuşdur :
1) Başqalarına fayda verən elm.
2) Özündən sonra onun üçün dua edən saleh övlad.
3) Həmişə cari olan sədəqə.
( Vəsail,. c, 15, s. 116)

Özündən sonra kitab yazıb qoymaq, Məscid tikdirmək, Quyu, yaxud, bulaq qazdırsın,

Bir gün bir kişi peyğəmbərə ərz elədi, anam vəfat edib, onun tərəfindən sədəqə versəm savabı ona çatarmı?
Peyğəmbər (s) buyurdu. Bəli.
(Səhih Müslim)

İmam Əli (ə) buyurmuşdur :
« Öz ölülərinizi ziyarət edin ki, onlar sizin ziyarətinizlə sevinirlər. Öz ata-ananızın qəbrinin yanında hacətlərinizi istəyin.
(Usuli Kafi, c. 3, s, 230)

Əbu Bəkr və İbni Abbasdan rəvayət edilmişdir ki, Peyğəmbər Əkrəm (s) buyurub:
« Qəbiristanlığa girib «Yasin» surəsini kim oxuyarsa, mütləq o gün üçün o qəbirdəkilər həfiflənmiş olarlar. Oxuyana da oradakı ölülər sayınca savab verilər.»
(Ruhil-bəyan, Təfsiri «Dörd səhih hədis» kitabı Əbu Hüreyrədən, 1044-1066-cı hədis)

Əhli-sünnə alimlərinin topladığı hədislərdən aydın olur ki, ölüyə «Yasin» surəsini oxuyarkən həm ölünün ruhu şad olur, həm də oxuyan kimsəyə savab yazılır. ]]>

«ÖLÜYƏ «YASİN» Quran oxumaq olarmı?

Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə.

Məqalə 1

Məqalə 2

Məqalə 3

«ÖLÜYƏ «YASİN» Quran oxumaq olarmı?

Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə.

Məqalə 1

Məqalə 2

Məqalə 3

Ailə həyatı qurmaq məsələsinin məntiqli bir cavabı budur ki, qadınla kişinin bir- birinə ehtiyacı vardır və bu da bütün dinlərdə, şəriət və cəmiyyətdə qəbul olunmuşdur. İslam dini də evliliyi ən gözəl və bərəkətli əsaslardan sayır və öz davamçılarını ona zövqləndirərək onun üçün məhdudiyyət və şərait təyin etmişdir. Peyğəmbər (s) də insandır. Digər insanlar kimi hər bir şeyə ehtiyacı vardır, yalnız bu fərqlə ki, O Həzrətə vəhy nazil olurdu.
«قل انّما انا بشر مثلکم یوحی الیّ»[1]
De! Mən də sizin kimi bəşərəm,(mənim üstünlüyüm budur ki,) mənə vəhy nazil olur... Peyğəmbərin (s) ehtiyaclarından biri də ailə həyatı qurmaqdır, lakin Peyğəmbər (s) Məsum və kamil bir insan olduğu üçün öz istəklərini kontrol edir və heç zaman nəfsinin istəklərinə müsbət cavab vermir.
O Həzrətin həyatına, ailələrinin xüsusiyyətlərinə və onlarla rəftarına nəzər saldıqda, bunun şahidi oluruq ki, əgər Peyğəmbər (s) bir neçə ailə sahibi olmuşdursa və ya səkkiz yaşlı Ayişəylə evlənib on yaşı olanda onunla zifaf etmişdirsə,[2] bunların hər biri hikmət daxilində olmuşdur ki, onlardan bəzilərinə işarə edirik:
İslamdan əvvəl Ərəblər və Qureyş arasında bir neçə növ ailə həyatı qurmaq var idi ki, onlardan bəziləri şiğar nikahı[3] idi ki, İslam dini onu qadağan etdi, lakin insan ruhiyyəsiylə uyğun gələnləri isə təyid etdi, o cümlədən kiçik qız uşağıyla ki, atası və ya vəlisi icazə versin lakin bu şərtlə ki, zifaf mərasimi həddi buluğa çatdıqdan sonra keçirilsin. Bu cür nikah o dövrdə geniş şəkildə yayılmış idi. Xüsusiylə də Ərəbistanın hava və təbiətini nəzərə alaraq qız uşaqlarının daha tez böyüməsinə səbəb olurdu.
O Həzrətin Ayişəylə ailə həyatı qurması barəsində demək olar ki, bu izdivac Ayişənin atası Əbu Bəkrin istəyiylə həyata keçmişdir; çünki O, O Həzrətin kürəkəni olmasını özünə fəxr bilirdi. Bundan əlavə Əbu Bəkr böyük tayfaya sahib idi və bu nikah müşriklərin müxalifəti qarşısında ən böyük maneə idi.
Digər bir nöqtə budur ki, Ayişə deyir: Peyğəmbər tez- tez əvvəlii həyat yoldaşı Xədicədən yad edirdi o qədər ki, Ayişənin qadınlıq hissi oyanır və O Həzrətə deyirdi ey Allahın Rəsulu, Allah sənə daha yaxşı ailə vermişdir, lakin yenə də Peyğəmbər onun gözəl əxlaq və sifətlərindən söz açırdı.[4] Bu nöqtə onu bildirir ki, Həzrər Rəsulun (s) ailələriylə xüsusiylə də Ayişəylə izdivacından məqsəd şəhvət deyil çünki (evləndiyi zaman) özündən on beş yaş böyük olan bir qadını o qədər yad etməzdi.
Əlavə məlumat üçün:
Sual 6522, göstərici Peyğəmbər və digərlərinin izdivacı, o cümlədən sual 6036, göstərici Peyğəmbərin ailələriylə evlənməyin haram olması, göstəricilərinə müraciət edin.

[1] - Kəhf surəsi, ayə 110
[2] - Tarixdə on iki yaşdan on yeddi yaşa kimi də gəlmişdir; Nümunə üçün, bəzilərinin etiqadı budur, Ayişənin Peyğəmbərlə evləndiyi vaxt doqquz yaşdan çox yaşı olmuşdur, o cür ki, nikah oxunan caxt 13 və ya on yeddi yaşı olmuşdur. Şahidi də budur ki, ibni İshaq, Ayişəni o şəxslərin arasında qeyd etmişdir ki, İslamın ilk günlərində müsəlman olmuşdurlar. O deyir: Ayişə bu zaman kiçik idi və on səkkiz nəfərdən sonra müsəlman oldu; yəni on doqquzuncu şəxsdir ki, müsəlmançılığı qəbul etmişdir. Əgər misal üçün onun yaşını besət vaxtı yeddi yaş olduğunu götürsək, bu zaman izdivac etdiyi vaxt on yeddi hicrət zamanı isə iyirmi yaşı olmuşdur. Yalnız bu halda desinlər ki: Müsəlman olduğu vaxt yeddi yaşdan aşağı olmuşdur, bəs bu zaman süd əmər bir uşaq olmuşdur! (Bax: Sepehri, Məhəmməd, Sirət Cavidanə, cild 1, səh 414. Pəjuheşqahe fərhənge əndişeye İslami, Tehran birinci çap, 1384 hicri şəmsi. Ərəbi, Hüseyn Əli, Tarixe təhqiqe İslami, cild 2, səh 216, İmam Xumeyni müəssisəsi, Qum, dördüncü çap, 1383, hicri şəmsi.
[3] - Şiğar nikahı odur ki, iki nəfər qızın və ya bacısın bir- birinin əqdinə keçirirdi, bu şərtlə ki, heç biri kəbin və ya mehriyyə vermirdilər. Bu cür nikah İslamda qadağan olundu. O cür ki, Allahın Rəsulu buyurur:
«لا شغار فى الاسلام»
və bu cahillik adıt- ənənələrindən idi.
[4] - Şeyx Səduq, Xisal, səh 404.]]>

"Ya Hüseyn! - mənə şəfa ver demək şirkdirmi?"

Müasir sələfi elm tələbələrindən biri öz əqidəsinə uyğun olaraq, təvəssül mövzusunda bir məqalə yazmış Əhli-Beyt (ə) tərəfdarlarını şirkdə ittiham etmişdir. Bundan sonra onların məhşur kanalı bu məqaləni video halına salmış və izləyicilərinə təqdim etmişdir. Bizdə buna qarşılıq olaraq, video şəklində onlara lazımi cavabı vermişdik. Videonu izləməyə imkanı olmayanlar üçün məqaləni
hissə-hissə sizə təqdim edəcəyik. İlk olaraq məqalə sahibi yazır:

"İnsan Allahdan qeyrisinə dua edir və qeyrisindən ancaq Allahın qadir olduğu bir məsələdə kömək diləyir. Məsələn: Ya Hüseyn, Ya Əbəlfəz və s. deyərək başqasına yalvarır, başqasına dua edir. Bu, böyük şirkdir. Bu cür dua məhz elə Məkkə müşriklərinin etdiyi ibadət idi."

Deyirəm: Əvvəlcə bilməliyik ki, təvəssülün dörd tərəfi var.
1. "Təvəssül edən" - yəni dua edən;
2. "Vasitə seçilən" - yəni peyğəmbər və ya övliya;
3. "Təvəssül olunan" - yəni Allah sübhana taala;
4. "Təvəssüldə nəzərdə tutulan" - yəni əldə olunması tələb olunan ehtiyac.

Burada "Təvəssül olunan" Allahın qadir olduğu məsələnin "Vasitə seçilən" şəxsə nisbət verilməsi "əqli məcaz" adlanır. Yəni “Ya Hüseyn! mənə şəfa ver” deyərək "vasitə seçilən" şəxsə, Allaha məxsus feilin nisbət verilməsi məcazi mənadadır. Gəlin, bu məsələni bir az daha ətraflı izah edək. Xalqımız dil adəti olaraq çox zaman belə bir cümlə işlədir: "Filan həkim, filan xəstəni sağaltdı". Burada xəstəyə şəfa verən, yəni sağaldan Allahdır. Həkim isə səbəbdir. Yəni Allaha məxsus feil məcazi mənada həkimə nisbət edilmişdir. Dəməli, Allaha məxsus feilin həkimə nisbət verilməsi məcaz olduğu kimi, Allaha məxus feilin "vasitə seçilən şəxsə" nisbət verilməsi də elə məcazi mənadadır! Yəni şəfa verənin Allah olduğu halda, bu feilin "həkim xəstəni sağaltdı" deyərək həkimə nisbət verilməsi məcaz olduğu kimi, Allaha məxsus feilin “Ya Hüseyn! Mənə şəfa ver!” deyərək İmam Hüseynə (ə) nisbət verilməsi elə məcazi mənadadır!

Həmçinin burada Allah üçün önəmli məsələ insanın niyyətidir. Belə ki, Allahın Rəsulu (s) səhih hədisdə belə buyurur: "Əməllər ancaq niyyətlərə görədir" (əl-Buxari, 1). Ona görə əməlin və ya deyimin hansı cür deyilməsi o qədər də əhəmiyyətli bir məsələ deyildir. Əsas olan insanın niyyətidir! Həkimin xəstəni sağaltdığını söyləyən şəxsin, əslində, niyyəti budur ki, o xəstəni sağaldan Allahdır! O cümlədən də "Ya Hüseyn mənə şəfa ver” deyən şəxsin, əslində, niyyəti də şəfanı Allahın verməsidir.

Əgər müasir sələfi cərəyanı bizim misal çəkdiyimiz məsələ ilə razılaşmasalar, biz onlara Qurandan dəlil gətirə bilərik! Quranda Yusif surəsi 100-cü ayəyə əsasən, Yusifin (ə) qardaşları Yusifə, həmçinin Bəqərə surəsi 34-cü ayəyə əsasən, mələklər Adəmə səcdə etmişlər. Bu ayələrə əsasən səcdə insana edilmişdir. Üstəlik bunu onlara Allah əmr etmişdir. Deməli, Allaha məxsus olan səcdənin əməldə insana yönləndirilməsi şirk deyildir! Çünki onlar əməldə Peyğəmbərə səcdə etsələr də, əslində, bu səcdə etmək Allahın əmrinə itaət və şükür etmək niyyəti ilə olmuşdur!

Bu izahlardan sonra bizə aydın olur ki, hər hansı bir şiənin "Ya Hüseyn mənə şəfa ver" deməsində heç bir qəbahət yoxdur! Çünki Allah üçün önəmli məsələ onun niyyətidir! Əgər bundan sonra da müasir sələfilər "Ya Hüseyn mənə şəfa ver" deyən bir kimsənin, zahirini önəm götürərək şirk hesab edəcəklərsə, onda mələklərin və ya insanların Peyğəmbərə səcdə etməsinin, zahirini önəm götürərək bunu da şirk hesab etməlidirlər!

Həmd Aləmlərin Rəbbi Olan Allaha Məxsusdur!]]>

KİÇİK QIZ UŞAĞI İLƏ YAXINLIQ

Vəhhabilərin Sərəxsi adlı alimi yazır:
وهذا فيما إذا كانت في حد الشهوة فإن كانت صغيرة لا يشتهى مثلها فلا بأس بالنظر إليها ومن مسها لأنه ليس لبدنها حكم العورة
المبسوط - السرخسي - ج ١٠ - الصفحة ١٥٥

Kişilərə şəhvət və cinsi istəkləri üçün kiçik qız uşaqlarının bədənlərinə əl çəkib onları öpmələrinin heç bir günahı yoxdur.
əl - Məbsut - Sərəxsi, c: 10, səh: 155; c: 15, səh: 109;
əl - Müğni - İbn Qüddamə, c: 9, səh: 15.

Sərəxsinin növbəti fətvası budur:

وان زنى بصبية لا يجامع مثلها فأفضاها فلا حد عليه لان وجوب حد الزنا يعتمد كمال الفعل وكمال الفعل لا يتحقق بدون كمال المحل

المبسوط - السرخسي - ج ٩ - الصفحة ٧٥
Əgər bir kişi zina məqsədi ilə kiçik qız uşağı ilə yaxınlıq etməklə onun fərcini ifza edərsə (sidik yolu ilə, uşaqlıq yolunun arasında olan pərdəni yırtıb iki yolu birləşdirsə), belə bir kişiyə hədd cəzası düşməz. Çünki, sağlam bir yerdən istifadə etməyib.

əl - Məbsut - Sərəxsi, c: 9, səh: 75.

لو أن رجلا وقع على نعجة فحملت منه وولدت
إنسانا ، فكبر ذلك الانسان وصار إمام جماعة وصلى
بالناس في يوم عيد الأضحى فهل لهم أن يضحوا
بالامام الذي صلى بهم - باعتبار أن أمه نعجة - فيصح أن يكون من الأضاحي ؟ - يقول هذا الفقيه : - يجوز
ذلك ويجزيهم

ما لا يجوز الخلاف ص 80

QURBANLIQ QOYUN

Vəhhabilərin Əbdülcəlil İsa adlı aliminin fətvası: Əgər bir kişi dişi bir qoyunla yaxınlıq etdikdən sonra, qoyun hamilə olub balasını insan şəklində doğarsa, həmin uşaq da böyüyüb pişnamaz olarsa, belə bir pişnamazı qoyundan doğulduğuna görə, qurban bayramında qurban kəsmək olarmı? " Bu sualın cavabında vəhhabilərin bu dahi alimi belə demişdir: Bəli, onu qurban kəsmək caizdir, hətta savabı da var.

Ma la Yəcuzu fihil - Xilaf - Əbdülcəlil İsa, səh: 80.

لو أن رجلا دخل بطن امرأة من أسفل فهل يجب
عليه الغسل أم لا ؟ فأجاب - : أنه لو دخل من رجليه
وجب عليه الغسل وإذا دخل من جهة رأسه فلا يجب
عليه الغسل

Bu alimin digər fətvası bundan ibarətdir: Əgər kişi ayaqları ilə qadının fərcinə daxil olsa, ona qüsl düşər

Bu əqidə hamı bilir ki,ingilislərin vasitəsi ilə ortaya çıxıb. Allah hidayət olmaq istəməyənləri öz başına buraxsın]]>

Ayətullah əl-uzma Məkarim Şirazinin “Əl-Əzhər” universitetinin Şeyxinə açıq məktubu
Müvəqqəti kəbin həvəsbazlıq üçün deyil, zərurətə görədir.
Dəyərli qardaşım! Müvəqqəti kəbinlə bağlı çıxışınız televiziya xəbər proqramlarında yayımlanıb. Birbaşa qeyd edirəm ki, deyilən bu sözlər məndə təəccüb doğurmaqla yanaşı narahatlıq və narazılığıma da səbəb oldu. Ona görə ki, siz alicənabda belə dil və danışıq ədəbiyyatına rast gəlməmişdim. Sözləriniz kəskin və hiddətləndirici idi. Halbuki siz, ta keçmişdən indiyədək mötədillik tərəfdarı, insaflı və ali məntiqə söykənən biri olmusunuz!
Xəbərlərdə qeyd edilir ki, Əl-Əzhərin möhtərəm Şeyxi həmişəkindən fərqli olaraq – hansı ki, məzhəbləri yaxınlaşdırmaq bəhsləri edirdi – Misir mediyasında bəzi yanlışlıqları özündə birləşdirən sərt və xoşagəlməz sözlər danışaraq müvəqqəti kəbinlə əlaqədar şiələrə kəskin hücumlar etmişdir. Aşağıdakı mətn Şeyxin sözlərinə cavabdır:
Böyük mərcə təqlidi Ayətullah Məkarim Şirazinin Əl-Əzhər universitetinin Şeyxi Əhməd ət-Təyyibin müvəqqəti izdivac xüsusunda Əhli-beyt (ə) məktəbinə kəskin həmləsinə cavabı
Bağışlayan və mehriban Allahın adı ilə
Dəyərli alim, Əl-Əzhərin Şeyxi Dr. Əhməd ət-Təyyib qardaşa
Salamun ələykum və rahmətullahi və bərakətuh.
Ümidvaram ki, sağ-salamatsınız. Müqəddəs vacibləri yerinə yetirməkdə, eləcə də İslam dini və ümmətinə xidmət etməkdə Allah dayağınız olsun; Allah eşidən və duaları qəbul edəndir!
Biz həmişə sizin İslam ümmətinin müxtəlif təbəqələri arasında qardaşlıq bağlarının gücləndirilməsi uğrundakı qurucu səylərinizi daima təqdir etmişik; ona görə ki, göstərdiyiniz bu səylər İslam ümmətinin strukturunda yaranan çatları aradan qaldırmağa xidmət edir və bu addımlarınız İslama qarşı pis niyyəti olanlara macal vermir!
Tarix, məğlubiyyətə uğramış vəhhabi məzhəbinin Əl-Əzhərə yiyələnmək və ondan öz nəhs hədəflərini həyata keçirmək məqsədilə yararlanmaq istiqamətindəki səyləri qarşısında müdrik və cəsur mövqeyinizi unutmayacaq.
Sizin bu mövqeyiniz parlaq sənəd kimi Əl-Əzhərin şərəfli tarixində baqi qalacaq.
Dəyərli qardaşım! Müvəqqəti kəbinlə bağlı çıxışınız televiziya xəbər proqramlarında yayımlanıb. Birbaşa vurğulayıram ki, deyilən bu sözlər məni təəccübləndirməklə yanaşı, narahatlıq və narazılığıma səbəb oldu. Ona görə ki, indiyədək siz alicənabda belə dil və danışıq ədəbiyyatına rast gəlməmişəm. Sözləriniz olduqca kəskin və hiddətləndirici idi. Halbuki siz bugünədək ədalətsevər, insaflı və yüksək məntiqli biri olmusunuz!
Misir televiziyasında müvəqqəti izdivac mövzusunda çıxışınız Əhli-beyt (ə) məktəbinə sərt və ağır hücum kimi hesab olunur. Dahası sözügedən çıxışınızda mövzu ilə bağlı fitva vermək istəyən bütün Əhli-sünnə müftilərinə də həmlə etmiş oldunuz, çünki bu qəbildən olan fitvaları xəyanət saymısınız və bu, birmənalı olaraq İslam fiqhi tarixində misli görülməyən qəribə yanaşmadır! Məlum olduğu kimi – İbn Abbas onun (müvəqqəti izdivac) icazəli olduğuna dair fitva verirdi. Ona xəyanət damğası vurmağınız düzgündürmü? Bu sözlərdən töhmət vurmaq və həqiqəti danmaq qoxusu gəlmirmi?!
Mövzu ilə əlaqədar nəzərinizi aşağıdakı məqamlara yönəltməyi lazım bilirəm:
1. Müvəqqəti kəbin həvəsbaz və şəhvətbazların sui-istifadə aləti deyil! Elə buna görə də bizə ünvanlanan sualların cavabında yalnız zərurət qarşıya gəldiyi təqdirdə müvəqqəti kəbinin icazəli olmasına fitva vermişik. Məsələn, ailəsindən kənarda olan bir şəxsin bu hökmdən dəstək almasa, günaha düşəcəyi qorxusu varsa, yaxud subay bir gəncin cinsi tələbatı olmasına rəğmən daimi izdivaca imkanı yoxdursa... Bu əsasla müvəqqəti kəbinə “zərurət izdivac”ı desək, yanılmarıq. Əhli-beytdən (ə) nəql olunan hədislər bu məsələni təsdiqləyir.
2. Aşağıda İbn Abbasın nəzərləri ilə bağlı Əhli-sünnənin parlaq simalarından şahidlər gətiririk. Bu şahidlər önəmli işarələri ehtiva edir, hansı ki əksər fəqihlərin müvəqqəti izdivac haqdakı şablon təsvirləri sındıra bilər:
Osman ibn Əli Hənəfi “Təbyinul-həqaiq” kitabında “و بطل نکاح المتعه” (Müvəqqəti izdivac batil elan edilib) cümləsinin şərhində açıq-aşkar yazır: Malik ibn Ənəs deyir: Müvəqqəti kəbin icazəlidir, çünki şəriət hökmüdür, deməli ona nasix tapılmayınca bir hökm kimi qalmalıdır. İbn Abbasın halallığına fitva verməsi məşhurdur və bir çox Yəmən və Məkkə səhabələri bu məsələdə ona itaət ediblər. Bu zəmində Quranın bu ayəsinə istinad edilib: “فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ” (“Mütə etdiyiniz (bəhrələndiyiniz) qadınların mehriyyəsini ödəməyiniz vacibdir”). Əta, Cabirdən nəql edir ki, biz Peyğəmbər (s) və Əbu Bəkrin zamanında, eləcə də Ömərin xilafəti dövrünün yarısında müvəqqəti kəbini yerinə yetirirdik. Sonra Əbu Səid Xudrinin sözünə görə Ömər ümməti bu işdən çəkindirdi, amma şiələr hələ də hökmü dəstəkləyir” (1).
İbn Rüşd “Bidayətul-muctəhid” kitabında yazır:
“Bütün ölkələrin əksər səhabə və fəqihləri bu hökmü haram bilib. İbn Abbasın bu xüsusda halallıq hökmü hər kəsə məlumdur. Məkkə və Yəmən səhabələri də bu hökmdə ona tabe olmuş və nəql edirlər ki, İbn Abbas öz sözlərində bu ayəyə “فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَیْکُمْ” və bu ifadəyə “إلی أجل مسمی” (müəyyən vaxta qədər) istinad edirdi. İbn Abbasdan belə dediyi nəql edilir: Müvəqqəti kəbin Allahın rəhmət və mərhəmətindən başqa bir şey deyil. Belə ki, bu hökmlə Məhəmməd (s) ümmətinə rəhm etmişdir. Əgər Ömər insanları bu hökmdən daşındırmasaydı, bədbəxtdən başqa heç kim zina etməyə məcbur olmazdı” (2).
Sələbi “Əl-Kəşfu vəl-bəyan” kitabında yazır:
“... Dedim: İmran ibn əl-Həsin, Abdullah ibn Abbas və bəzi şagirdləri və eləcə də Əhli-beytdən bir dəstədən başqa heç kim müvəqqəti kəbini icazəli bilmir”.
Ardınca müvəqqəti kəbin haqda yazır:
“Bu ayənin möhkəm və ya mənsux olması haqqında fikir ayrılığı var. İbn Abbas dedi: Bu ayə möhkəmdir və müvəqqəti kəbinin caiz (icazəli) olması fitvasını verdi”. (3)
Zərqani “Əl-Muvətta” kitabına şərhində yazır:
“Sözünün ardınca (rafizilərdən başqa hamı müxalifdir) deyir ki, Cabir, İbn Məsud, Əbu Səid, Müaviyə, Əsma bint Əbu Bəkr, İbn Abbas, Əmr ibn Huvəyris, Sələmə kimi səhabələr və bir qrup tabeindən olanlar müvəqqəti kəbinin hökmünü icazəli biliblər. İbn Abbasın nəzərini dəyişib bu işi haram bilib-bilməməsi xüsusunda fikir ayrılığı vardı. İbn Əbdul-Birr dedi: Onun məkkəli və yəmənli şagirdləri bu məsələni halal bilirlər”. (4)
İbn Həzm “Əl-Muhəlla” kitabında yazır:
“Allahın Rəsulundan (s) sonra bəzi sələflərin (Allah onlardan razı olsun) bu hökmü halal saydığı isbatını tapıb. Bəziləri hətta səhabə olan həmin şəxslər Əsma bint Əbu Bəkr Siddiq, Cabir ibn Abdullah, İbn Məsud, İbn Abbas, Müaviyə ibn Əbu Süfyan, Əmr ibn Hureys, Əbu Səid Xudri, Sələmə, Mubəd ibna Uməyyə ibn Xələf və başqalarından ibarətdir” (5).
İbn Teymiyyə “Məcməul-fətava” kitabında gətirir: “Daimi kəbinlə müqayisədə müvəqqəti kəbin üç cəhətdən yaxşıdır... İkinci dəlil budur ki, İbn Abbas və bir qrup sələf bu işi icazəli bilmişlər” (6).
Sərəxsi “Əl-Məbsut” kitabında yazır:
“Müvəqqəti kəbin məsələsi... Biz bu məsələni batil bilirik, amma Malik ibn Ənəs, İbn Abbasın (Allah ondan razı olsun) rəyinə əsasən onu caiz bilir” (7).
Bütün bu şahid və məzmunlar İbn Abbasın, bəzi səhabə və tabeinlərin, eləcə də Əhli-sünnə fəqihlərinin nəzərlərini ortaya qoyur.
Qeyd edilənlərə nəzər saldıqdan sonra müvəqqəti izdivacın caizliyinə hökm verənlərə həmin çirkin və xoşagəlməz sifətlər yapışdırmağımız doğrudurmu?!!!
3. Çıxışınızda deyirsiniz: “... Bu, müvəqqəti izdivac məsələsidir və Əhli-sünnə alimlərinin icmasına – yekdil rəyinə əsasən, həmin niyyətlə oxunan kəbin (əqd) batildir...”.
Siz yuxarıdakı ifadənizdə “icma” iddiası etmisiniz, halbuki bu metod və kontekslə, habelə yuxarıdakı dəlilləri təqdim etdikdən sonra icma iddiası şəxsi nəzərlərin izharından və xətadan başqa bir şey deyil. Alimlərinizdən biri də buna işarə edərək demişdir:
“Əhli-sünnə alimlərinin bu məsələni haram bilməsi “şibhi-icma”dır, yəni icma halına bənzəyir. İcma kimidir – deyirik, çünki İbn Abbasın bu hökmü icazəli bildiyi nəql edilir. Həmçinin bir çox şagirdləri Əta, Tavus və İbn Cureyh də caizliyinə fitva veriblər...”
Əbu Bəkrin özü də bu məsələdə (sizin rəyinizdən) fərqli nəzərə sahibdir. O demişdir: Müvəqqəti kəbin haram yox, məkruhdur; İbn Mənsur, Əhməddən məsələ barəsində soruşdu və o da cavabında dedi: Mənə görə ondan çəkinmək daha yaxşıdır və dedi: Bu sözün zahiri müvəqqəti kəbinin haramlığına deyil, məkruhluğuna dəlalət edir...” (8).
İddia edilən icmanın durumu bax budur! Fiqhin metodologiyası və konteksi bu cür deyilməsini tələb edir: Əhli-sünnə alimləri yanında (yekdil nəzər yox) məşhur nəzər bu məsələnin haram olmasıdır!
Sonra etiraf edirsiniz: (On iki imam şiəsi əhli-sünnəyə zidd gedib və müvəqqəti izdivacı mübah sayıb. Belə ki, əllərində olan hədislər və Quranın bəzi ayələrindən şəxsi çıxarışları əsasında bu etiqada əməl ediblər, əhli-sünnə alimləri isə onları inkar və təkzib ediblər. Bu xüsusda Dr. Əli Həsbullah onlara (şiələrə) cavab verir: “Hərgah əqidənizə bəraət qazandırmaq istəsəniz, Qurana istinad etməyin, çünki Quranda bu izdivacı mübah sayacaq bir kəlmə belə yoxdur...”).
Burada diqqət çəkən məqam müvəqqəti kəbinin batil olmasında əhli-sünnənin yekdil rəyi və icmasına təkid etməyinizdir. Və bunu özünüzə arqument seçmisiniz, halbuki bir məqamı gözdən qaçırırsınız. Bütün Əhli-beyt (ə) müvəqqəti kəbinin icazəli olmasına fitva veriblər, fəqihləri də birmənalı olaraq bu məsələni caiz bilib. Bu əsasla, ikinci icmanı nəzərə almadan birinci icmanı meyar qərar vermək doğrudurmu? Hərçənd, Ən-Nil kanalına müsahibənizdə etiraf etmisiniz ki, mərhum Şeyx Mahmud Şəltutun nəzərinə uyğun olaraq şiə məzhəbi beşinci məzhəb ünvanında tanınır və digər məzhəblərdən bu məzhəbə yönəlmənin bir iradı yoxdur, bu yönəlmə maliki məzhəbindən şafei məzhəbinə yönəlmək kimi doğrudur!
İkinci icmanı gözardına vurmaq və inkar etmənin səbəbi nədir?!
Daha da pisi sizin bu sözünüzdür: “Əhli-sünnə alimləri onların (şiə) sözlərini inkar və təkzib ediblər” və ardınca Dr. Əli Həsbullahın fikirlərini səsləndirirsiniz!
Bu söz, çox qəribə sözdür! Quru iddiadan başqa bir şey deyil! Müsəlman alimləri nə vaxtdan bir iddianı müzakirələrində dəlil kimi qəbul ediblər? Bu çıxış heç bir arqumenti və istinadı olmayan sözlərdir. Nəticə etibarı ilə nə bir faydası var, nə də bir dərdə məlhəm qoyur!
Deyilənlərdən əlavə, Ömər ibn Xəttabdan məşhur bir söz var ki, deyir: “... Peyğəmbərin (s) zamanında mövcud olan iki mütəni mən qadağan etdim və hər kim onları icra etsə cəzalandıraram; biri qadınların mütəsi və digəri həcc mütəsi...” (9).
Biz burada Abdullah ibn Ömərin həcc mütəsi barədə sözünü “Sünəni-Tirmizi” də gəldiyi kimi nəql edirik:
“... İbn Şəhab, Salim ibn Abdullah və o da şamlı bir şəxdən nəql edir ki, dedi: Şamlı bir şəxsin Abdullah ibn Ömərdən həcc mütəsi haqqında soruşduğunu eşitdim. Abdullah cavabında dedi: Halaldır.
Şamlı kişi: Atan onu qadağan etmişdi.
Abdullah cavabında: Əgər atam onu haram edibsə, Allahın Peyğəmbəri (s) isə bu hökmün qərarını veribsə, səncə mən atamın əmrinə tabe olmalıyam, yoxsa Allahın Rəsulunun?
Şamlı şəxs: Allahın Rəsulunun (s).
Abdullah dedi: Bu hökmün qərarını Allahın Rəsulu vermişdir”.
Əl-Əlbani bu hədisin mənbəyini səhih bilir.
Biz də qadınlar mütəsində Allah Rəsulunun (s) əmrinə tabe olur və Ömərin göstərişini – oğlu Abdullah kimi – bir kənara qoyuruq!
Qeyd etməliyəm ki, Abdullah ibn Ömərin atasının göstərişi qarşısında mövqeyində aşkar dəlil yatıb, çünki təkidlə bildirir ki, iki mütənin qadağan olunması qərarı Ömərin şəxsi qərarına söykənir və bu məsələdə Peyğəmbərin (s) nəzərinin göstəricisi deyil. Necə ki, Ömər özü - Fəxri Razi və onun kimilərin bu xüsusdakı iddialarının əksinə olaraq - daha öncə bu mətləbə təkid edir. Sonda Fəxr Razi və həmtaylarının Ömərin bu işinə bəraət qazandırmaq cəhdi nəticəsiz qalmışdır! (10).
Məlum olduğu kimi Abdullah ibn Ömər bu etirafı ilə məsələyə aydınlıq gətirmişdir; son dərəcə əhəmiyyətli mövzunu şəffaflaşdırmışdır. Onlar isə iki mütəni haram saymaq məsələsində ayənin nəsxini bəhanə gətiriblər. Əslində isə onlar şəxsi əsas tutaraq, İslam sünnəsini ikinci dərəcəli və haşiyə qəbul ediblər. Hətta bu mirasdan xəlifə Ömərin şəxsiyyətini müdafiə etmək üçün istifadə etmişlər.
Nəzərə çarpan budur ki, sözügedən metod çox təhlükəli bir yanaşma olaraq bu dəstənin ədəbiyyatında əbədilik yer tutmuşdur!
4. Şiə əhkamındakı müvəqqəti kəbin barəsində təqdim etdiyiniz təsvir qüsurlu, təhrifedilmiş və uyğunsuzdur. Belə ki, fərdlərin nəzərlərin nəql edilməsində tələb olunan elmi əmanətə riayətin vacibliyinə müvafiq deyil! İcazə verin, şəffaf danışım, siz bu xüsusda siyasətçilərin mövqeyindən çıxış etmisiniz!
Halbuki Vaşinqtonda dinlərin dialoqu konfransında Əl-Əzhərin rəhbərliyini öhdənizə götürərkən vədə verdiniz ki: “Bizimlə şiələr arasındakı ixtilaf sünni maliki kimi mənimlə sünni hənəfi arasındakı ixtilaf mislidir... və biz buna təkid edir və bağlılığımızı dilə gətiririk. Bu məsələlərin siyasi oyunlara çevrilməsinə qarşı çıxırıq”. Belə isə sözünüzdən niyə boyun qaçırırsınız?
Vəziyyətin öz təbii məcrasına dönəcəyinə, alimlərin məqbul saydığı dildə danışacağımıza və ümmətin mühüm, köklü məsələlərində adekvat dialoq prinsiplərinə uyacağımıza ümidvarıq!
Siz müvəqqəti kəbin haqqında demisiniz:
“Müvəqqəti izdivac sadəcə cinsi ehtiyacı təmin etmək məqsədilə kişi və qadın arasında müvəqqəti görüşdən ibarətdir...”.
Müvəqqəti kəbinin hədəfi təkcə cinsi istəyi təmin etmək deyil, həm də şəfqət ehtiyacını ödəməkdir, bəlkə də onun əhəmiyyəti şəhvət atəşini söndürməkdən az deyil! Yuxarıda qeyd etdik ki, bu izdivac zəruri şərait üçündür; cinsi istəyin ciddi və kəskin təzyiqi altında olanlara aiddir – belə ki, bu işdən çəkinsələr hətta dəli olmaq ehtimalları var! Deməli, müvəqqəti kəbindən məqsəd milyonlarla qadın və kişinin cinsi problemini həll etməkdirsə, həmin hədəfin şəri olmasına kifayət edir!
5. Çıxışınızda deyilir: “... Hansı azad qadın bu xarlığı qəbul edər? Bu iş bədənini pula satmaqdan başqa bir şeydirmi? Fahişəlikdən fərqi nədir?!...”.
Çox təəssüf edirəm. İslamın əvvəlində Peyğəmbər (s) müvəqqəti kəbin hökmünü sadir etdiyi zaman bu, azad qadın üçün xarlıq hesab olunur, bədənini satmaq kimi dəyərləndirilir və azad qadın fahişə deyilirdimi?! Bu məsələ hal-hazırda da belə deyil. Deməli, müvəqqəti izdivac kəbin tərəflərinin qarşılıqlı ehtiyacı üzündəndir və onlara icazə verir ki, məhz iradə çərçivəsində kəbin oxuyub hər biri digərindən müəyyən müddətə bəhrələnə bilsinlər. Daimi kəbində də şərait eynidir! Mənə toxunan Allah hökmünün bu cür dəyərləndirilməsinin çox və sonsuz olmasıdır, bu hökmün mənsux olduğunu fərz etsək belə!
Müvəqqəti izdivac bəzi şərtləri müstəsna edilən daimi kəbindir. Bu məsələ qəribə iş sayıla bilməz. Əhli-sünnənin bəzi fəqihləri “misyar” kəbinini (səfərdə izdivac) şəri bilirlər. Həmin izdivacda qadının nəfəqəsini vermək, məskənlə təmin etmək istisna edilib. Əhli-sünnə fəqihləri tam ixtiyarla bu zəmində fitva veriblər və heç kim bu fitvaya görə onları xəyanətkar adlandırmır! Müvəqqəti kəbinlə “misyar” kəbini arasında nə fərq var?
Çıxışınızda izdivacdakı aramlıq, məhəbbət və mehribançılıqdan bəhs edirsiniz. Bu hallar izdivacın hikmətinə aiddir. İzdivac hökmü onları əhatə etmir. Ona görə ki, daimi kəbində bu halların olmaması kəbinin batil olmasına gətirib çıxarmır. Bundan əlavə, bəzən bütün bu hallar müvəqqəti kəbində gerçəkləşə bilir, çünki müvəqqəti kəbin bir gün, iki gün üçün deyil. Bəzən kəbin bir neçə ay, bir neçə il üçün cari olunur. Bu əsasla, müvəqqəti kəbində də aramlıq, məhəbbət və mehribanlıq vardır. Deməli, sözügedən hallar müvəqqəti kəbinin şəri olmasını təkzib etmək üçün yetərli deyil.
6. Çıxışınızda bunları da qeyd etmisiniz:
Əl-Əzhərin etiqadı budur: “Müvəqqəti kəbin haram və fahişəlik mislidir”.
Əl-Əzhərin rəsmi tanıdığı beş məzhəbdən birinin fitvasını fahişəliyə sürükləyən fitva kimi vəsf etməsi doğrudurmu?!
“Səhihi-Muslim” də gəlib ki, Allahın Rəsulu üç dəfə Am Əvtas adlı şəxsə müvəqqəti izdivac icazəsi vermişdir...” (11).
Görəsən, Peyğəmbər (s) - Allaha pənah aparıram – fahişəlik icazəsi sadir etmişdirmi?!
Cabir ibn Abdullah “Səhihi-Muslim”də də gələn bir hədisdə deyir: “Biz Peyğəmbər, Əbu Bəkr və Ömərin zamanında mütə (müvəqqəti) izdivaca əməl edirdik” (12).
Həmçinin, “Səhihi-Muslim”də ondan (Cabir) nəql edilir:
“Biz Peyğəmbər və Əbu Bəkrin zamanında mütə izdivacı hökmünü yerinə yetirirdik, sonunda Ömər “Əmr ibn Hureys” hadisəsində insanları bu hökmün icrasından çəkindirdi...” (13).
Görəsən, Cabir ibn Abdullah və digər səhabələr günaha mürtəkib olublar?!
Maraqlıdır ki, bütün bu şişirtmələrdən və müvəqqəti izdivacı haram bilmələrdən sonra əhli-sünnə fəqihləri deyirlər:
“Bu məsələnin batil olmasına rəğmən, ona aid hökmlər bunlardır:
a) Müvəqqəti kəbində qadına təlaq vermək yoxdur, eləcə də “zihar”, “ila” və “lian” da yoxdur. Bu kəbində tərəflər bir-birindən irs aparmır və heç biri üçün “ihsan” hökmu sabit olunmur. Həmçinin qadınına üç dəfə təlaq verən kişi həmin qadınla müvəqqəti kəbin bağlaya bilməz.
b) Müvəqqəti kəbində kişi cinsi yaxınlıq etmədiyi müddətcə mehriyyə, mütə və nəfəqə kimi hüquqları öhdələnmir. Cinsi yaxınlıq olduğu təqdirdə isə “mehrul-misl” haqqı cari olur. Şafei məzhəbində, Əhməd ibn Hənbələ aid sözdə və maliki məzhəbinin nəqlində “müsəmma mehri”ndən söz açılmasının səbəbi budur ki, mehriyyə dəyərinin təyinində zaman qeydi təsirlidir. Əbu Hənifəyə görə qadınla cinsi yaxınlıq edilərsə, müsəmma mehri olduğu təqdirdə, müsəmma mehri ilə mehrul-misl arasından az olanı götürülür. Müsəmma mehri olmadığı halda, miqdarından asılı olmayaraq, mehrul-misl ona aid edilir. Hənbəli və maliki məzhəbinə görə isə cinsi yaxınlıqdan sonra müsəmma mehri ona sabit olur və bu nəzər Əlxəmi Malikinindir.
c) Müvəqqəti kəbin dövründə qadın uşaq dünyaya gətirərsə, həmin övlad yaxınlıq edən kişinin sayılır, istər o şəxs bu kəbini düz bilsin, istərsə də yox. Çünki o kəbinə bənzər şəraitdədir və qadınla yatağa girib. Nəsəbi təyin etmək üçün mötəbər zaman müddəti cinsi yaxınlıq vaxtından hesablanır. Hənəfilərin fitvası da bu əsas üzərindədir.
d) Müvəqqəti kəbində də cinsi yaxınlıqdan sonra - daimi kəbində olduğu kimi - qadın və kişi, valideyn və övlad arasında məhrəmlik yaranır.
e) Kişi və qadın olmasından asılı olmayaraq müvəqqəti kəbini yerinə yetirən şəxsə şəri hədd vurulmur, çünki şübhənin olması həddi aradan qaldırır (الحدود تُدرأ بالشبهات). Burada mövcud olan şübhə bu növ izdivacın ixtilaflı məsələ olmasıdır. Hər kim bu işin haramlığını bildiyi halda ona mürtəkib olarsa, günaha düşdüyü üçün tənbeh edilməlidir, amma hədd və kəffarəsi sabit deyil (14).
Sonda bir daha bu mövzunu təkrar edir və təkidlə bildirirəm ki, müvəqqəti kəbin cinsi dəliliyi dindirmək və avara meyillərin təminindən ötrü deyil, əksinə Əhli-beyt (ə) məktəbinə əsasən bəşər ictimaiyyiətində mövcud problemlərin həlli üçün Allahın göstərişidir. Bu həll yolu Peyğəmbərin (s) Əhli-beytinin (ə) hədislərində gəlmişdir. Bu məsələ çıxılmaz hallarda keçərlidir, günah və pozğunluğa bulaşıq təxəyyülat üçün deyil.
Növbəti mətləb budur ki, siz qız və oğlanlarınızdan istəmisiniz ki, müvəqqəti kəbinin mübah olmasına fitva verənlərin kim olduğunu araşdırsınlar:
“Soruşun, müvəqqəti kəbinin mübah olması hökmünü kim sadir edib? Ondan soruşun bu hökmü öz qızına rəva bilirsənmi? Qəbul etməsə, ona deyin: Müsəlman qızları barəsində də ilahi təqvaya riayət edin...”.
Birincisi: Allahın Rəsulu bu hökmün əsasını qoyduğu üçün bu sual və bu məzəmmətə daha layiqdir!
İkincisi: Qeyd etdiyimiz kimi müvəqqəti kəbin hökmü zəruri hallar üçün nəzərdə tutulub. O demək deyil ki, hər kim bu xüsusda fitva verirsə, həmin məsələyə mübtəladır. Çünki elə mövqedə deyil ki, belə suallarla mühakimə edək! Əlbəttə, əgər bu sualların məqsədi problem yaratmaq və fitva verəni çətinliyə salmaq deyilsə!
Əlavə olaraq, mövcud fiqhi məsələlərin araşdırılmasında təhrikedici metoddan istifadənin münasib və səmərəli olduğunu güman etmirəm!
Bu üzdən yaxşı olar ki, bu qəbildən olan ciddi və mühüm məsələlər elmi-tədqiqati mərkəzlərdə, elmi-məntiqi müzakirələr yolu ilə, hər növ məzhəb təəssübkeşliyindən uzaq şəkildə araşdırılsın. Bundan sonra hökmün doğru və yanlışlığına dair qənaət əldə edilsin. Nəinki, təhrikedici və hiddətləndirici sözlər qalibində mediyalarda ortaya atılsın və nəticədə İslam və müsəlmanların heç bir xeyrini görməyə gözü olmayanların sui-istifadəsinə gətirib çıxarsın!
Ümidvarıq ki, hamılıqla – İslam ümmətinin düşdüyü bu ağır şəraitdə - məzhəb fitnəsini qızışdıran və nifrət yayan tribunaların susdurulmasında səy göstərəcəyik. Sizdən yaxşı və adınız kimi (Təyyib) pak xəbərlər eşidəcəyik, hansı ki ittifaq və birliyə xidmət edir, ixtilaf və qarşıdurmanı kənara qoyur, Allahı, Peyğəmbərini (s) və müsəlmanları sevindirir. Necə ki, daha öncələr dilinizdən belə sözlər eşitmişik. Allahdan siz alicənaba xeyirli aqibət, uzun ömür və sağlamlıq diləyirəm!
Allahın pənahında olun!
Vəssalamu ələykum və rahmətullah!
Qardaşınız Nasir Məkarim Şirazi
20 şəvval 1438 h.q. / 15 iyul 2017

İstifadə olunmuş ədəbiyyat:
(1) “Təbyinul-həqaiq fi şərhi Kənzud-dəqaiq”, 2/115.
(2) “Bidayətul-muctəhid və nəhayətul-muqtəsid”, 2/47.
(3) “Əl-Kəşfu vəl-bəyan”, 3/286 – 287.
(4) “Şərhul-Zərqani ələl-Muvəttə”, 3/199.
(5) “Əl-Muhəlla”, 9/519-520.
(6) “Məcmuul-fətava” – İbn Teymiyyə, 32/93.
(7) “Əl-Məbsut”, 5/152.
(8) “Zəvacul-mütə vəz-zəvacul-müvəqqət vəz-zəvacu bunyətut-təlaq” tədqiqatı, mənbə: “قسم الأبحاث الشرعیة بدار الإفتاء المصریة”.
http://www.dar-alifta.org/viewbayan...d=296&langld=1
(9) “Sunənu-Beyhəqi”, 7/206.
(10) Müraciət edin: “Ət-Təfsirul-kəbir, 10/50 (“Darul-kutubil-ilmiyyə, Tehran, “فما استمتعتم...” ayəsinin şərhində).
(11) “Səhihi-Muslim”, 2/1033, hədis 18 (“Darul ihyait-turasil-ərəbi).
(12) Eyni mənbə, hədis 15.
(13) Eyni mənbə, hədis 16.
(14) “Zəvacul-mütə vəz-zəvacul-müvəqqət vəz-zəvacu bunyətut-təlaq” tədqiqatı, mənbə: “قسم الأبحاث الشرعیة بدار الإفتاء المصریة”.
http://www.dar-alifta.org/viewbayan...d=296&langld=1
Yayım tarixi: 17/07/2017]]>