İmamEli.az https://imameli.az/ az İmamEli.az DataLife Engine İsra surəsi 80 https://imameli.az/quran/1002-isra-suresi-80.html https://imameli.az/quran/1002-isra-suresi-80.html movlan Wed, 13 May 2026 01:41:19 +0400
Diqqət. Hansı hərfdən sonra qoşa nöqtə: qoyulubsa o hərif uzaldılmalıdır

Və qul rabbi ədxilni: mudxalə sidqin və əxricni: muxracə sidqin vəc'əl li: min lədunkə sultanən nəsi:ra:

Tərcüməsi.

Allahın peyğəmbərinə itaət edən kəs, əslində Allaha itaət edib və kim üz döndərsə, Biz səni onların (əməlləri) üzərindəgözətçi göndərməmişik.

İsra” surəsinin fəziləti

1-Hüseyn ibn Əbil Əladan rəvayət olunub ki, imam Cəfər (ə) belə buyurdu: Bir kəs Bəni İsrail surəsini hər cümə axşamı oxusa imam Zamanın dövrünü dərk etməmiş ölməz, və o Həzrətin dostlarından olar.
2-Übəyy ibn Kəb Nəbiyyi-Əkrəmdən (s.ə.v.v) rəvayət edir ki, Həzrət belə buyurdu: Bəni İsrail surəsini oxuyarkən ata və ana barəsində olan ayəni oxuyan kəsin ürəyi yumşalsa, Behiştdə ona 2400 peymanə (qab) bərabərində əcr veriləcəkdir ki, hər bir peymanə bütün dünya nemətlərindən üstündür. Ayə: "Və Qəza rəbbukə əlla təəbudu illa iyyahu vəbil validəyni ihsanən, imma yəbluğənnə indəkəl kibərə əhəduhuma əv kilahuma fəla təqulləhuma uffin, vəla tənhərhuma və qul-ləhuma qəvlən kərimən." (İsra-23)
Hər bir çətinliyi olan kəs bu ayəni yeddi dəfə ardıcıl oxusa, müşkülü həll olar.
Uşaq gec dil danışanda, bu surəni müşk və zəfərənla yazıb yuyun. Sonra onu uşağa içirsəniz, dili açılar.]]>

Diqqət. Hansı hərfdən sonra qoşa nöqtə: qoyulubsa o hərif uzaldılmalıdır

Və qul rabbi ədxilni: mudxalə sidqin və əxricni: muxracə sidqin vəc'əl li: min lədunkə sultanən nəsi:ra:

Tərcüməsi.

Allahın peyğəmbərinə itaət edən kəs, əslində Allaha itaət edib və kim üz döndərsə, Biz səni onların (əməlləri) üzərindəgözətçi göndərməmişik.

İsra” surəsinin fəziləti

1-Hüseyn ibn Əbil Əladan rəvayət olunub ki, imam Cəfər (ə) belə buyurdu: Bir kəs Bəni İsrail surəsini hər cümə axşamı oxusa imam Zamanın dövrünü dərk etməmiş ölməz, və o Həzrətin dostlarından olar.
2-Übəyy ibn Kəb Nəbiyyi-Əkrəmdən (s.ə.v.v) rəvayət edir ki, Həzrət belə buyurdu: Bəni İsrail surəsini oxuyarkən ata və ana barəsində olan ayəni oxuyan kəsin ürəyi yumşalsa, Behiştdə ona 2400 peymanə (qab) bərabərində əcr veriləcəkdir ki, hər bir peymanə bütün dünya nemətlərindən üstündür. Ayə: "Və Qəza rəbbukə əlla təəbudu illa iyyahu vəbil validəyni ihsanən, imma yəbluğənnə indəkəl kibərə əhəduhuma əv kilahuma fəla təqulləhuma uffin, vəla tənhərhuma və qul-ləhuma qəvlən kərimən." (İsra-23)
Hər bir çətinliyi olan kəs bu ayəni yeddi dəfə ardıcıl oxusa, müşkülü həll olar.
Uşaq gec dil danışanda, bu surəni müşk və zəfərənla yazıb yuyun. Sonra onu uşağa içirsəniz, dili açılar. ]]>

Diqqət. Hansı hərfdən sonra qoşa nöqtə: qoyulubsa o hərif uzaldılmalıdır

Və qul rabbi ədxilni: mudxalə sidqin və əxricni: muxracə sidqin vəc'əl li: min lədunkə sultanən nəsi:ra:

Tərcüməsi.

Allahın peyğəmbərinə itaət edən kəs, əslində Allaha itaət edib və kim üz döndərsə, Biz səni onların (əməlləri) üzərindəgözətçi göndərməmişik.

İsra” surəsinin fəziləti

1-Hüseyn ibn Əbil Əladan rəvayət olunub ki, imam Cəfər (ə) belə buyurdu: Bir kəs Bəni İsrail surəsini hər cümə axşamı oxusa imam Zamanın dövrünü dərk etməmiş ölməz, və o Həzrətin dostlarından olar.
2-Übəyy ibn Kəb Nəbiyyi-Əkrəmdən (s.ə.v.v) rəvayət edir ki, Həzrət belə buyurdu: Bəni İsrail surəsini oxuyarkən ata və ana barəsində olan ayəni oxuyan kəsin ürəyi yumşalsa, Behiştdə ona 2400 peymanə (qab) bərabərində əcr veriləcəkdir ki, hər bir peymanə bütün dünya nemətlərindən üstündür. Ayə: "Və Qəza rəbbukə əlla təəbudu illa iyyahu vəbil validəyni ihsanən, imma yəbluğənnə indəkəl kibərə əhəduhuma əv kilahuma fəla təqulləhuma uffin, vəla tənhərhuma və qul-ləhuma qəvlən kərimən." (İsra-23)
Hər bir çətinliyi olan kəs bu ayəni yeddi dəfə ardıcıl oxusa, müşkülü həll olar.
Uşaq gec dil danışanda, bu surəni müşk və zəfərənla yazıb yuyun. Sonra onu uşağa içirsəniz, dili açılar. ]]> Nəsr surəsinin oxunuşu,tərcüməsi və fəziləti. https://imameli.az/quran/1001-nesr-suresinin-oxunusutercumesi-ve-fezileti.html https://imameli.az/quran/1001-nesr-suresinin-oxunusutercumesi-ve-fezileti.html movlan Tue, 12 May 2026 23:47:32 +0400
ən-Nəsr (Kömək) surəsi (Məkkədə nazil olmuşdur, 3 ayədir) 110 cu surədir.

Nəsr surəsinin tərcüməsi.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. İza cə:ə nəsrullahi vəl - fəth.
2. Vəraəytən-nə:sə yədxulu:nə fi di:nillə:hi əfvacə.
3. Fəsəbbih bihəmdi rabbikə vəstəğfirhu innəhu: kə:nə təvvə:bə.



Nəsr surəsinin tərcüməsi.


Bismillahir–rəhmanir-rəhim!
1.(Ya Peyğəmbər!) Allahın köməyi və zəfər (Məkkənin fəthi) gəldiyi zaman;
2.İnsanların dəstə-dəstə Allahın dininə (islama) daxil olduqlarını gördüyün zaman.
3.Rəbbini həmd-səna ilə təqdis et (Onu bütün naqis sifətlərdən uzaq tutub pak bil, “Sübhanəkə Allahümmə və bihəmdikə” kəlməsini de) və Ondan bağışlanmağını dilə. Həqiqətən, O, tövbələri qəbul edəndir!

Nəsr surəsinin ümumi məzmunu.


Bu surə Peyğəmbərin (s) Məkkədən Mədinəyə hicrətindən sonra Mədinə şəhərində nazil olmuşdur. Surədə böyük qələbədən, qələbədən sonra insanların dəstə-dəstə Allah dininə daxil olacağından xəbər verilir. Bu böyük nemətə görə də Peyğəmbərdən (s) Allaha həmd və tərif deməsi istənilir, eyni zamanda da bağışlanma diləməsi göstəriş verilir.

İslam dinində çox zəfər və fəthlərin baş verməsinə baxmayaraq, Məkkənin fəthi kimi geniş miqyaslı fəth olmamışdır. Xüsusən də bəzi rəvayətlərə əsasən, ərəblər inanırdılar ki, əgər Peyğəmbər (s) Məkkəni fəth edərək ona hakim olarsa, deməli, həqiqətən, Allah tərəfindən gön- dərilmiş rəsuldur. Çünki əgər Allah tərəfindən göndərilmiş olmasaydı, heç vaxt Məkkənin fəthinə nail ola bilməyəcək və yarı yolda məğlub olacaqdı. Necə ki Əbrəhənin qoşunu Məkkənin fəthinə nail ola bilmədi və məğlub olaraq aradan getdi. Odur ki, Məkkənin fəthindən sonra müşrik ərəblər dəstə-dəstə İslama üz tutaraq iman gətirdilər.

Bəzilərinin rəyinə əsasən, bu surə hicrətin altıncı ilində, Hüdey- biyyə sülhündən sonra nazil olmuşdur. Amma bəzilərinin rəyinə görə, hicrətin onuncu ilində, yəni Məkkənin fəthindən sonra vida həcci zamanı nazil olmuşdur. Bu rəy isə o qədər də uyğun deyil. Çünki surənin bəzi ayələrinin məzmunu ilə uzlaşmadığı cəhətlər vardır. Həmçinin surənin ayələri keçmişlə deyil, gələcəklə daha çox əlaqəlidir.

Bu surənin adlarından biri də “tudi”dir. “Tudi” sözünün mənası “vida” deməkdir. Çünki surənin ayələrinin batini mənalarından Peyğəmbərin (s) vəfatı da başa düşülür.

Hədislərdə deyilir ki, bu surə nazil olduqdan sonra Peyğəmbər (s) surəni səhabələr üçün oxudu. Hamısı bu surənin ayələrini eşitdikdə xoşhalolaraq sevindilər. Amma Peyğəmbərin (s) əmisi Abbas bunu eşitdikdə ağlamağa başladı. Peyğəmbər (s) ondan nə üçün ağladığını soruşduqda dedi:

Ey Allahın Rəsulu! Mənə elə gəlir ki, sizin vəfat xəbəriniz bu surədə qeyd olunmuşdur.
Peyğəmbər (s) buyurdu:
-Bəli, düşündüyün kimidir.
Amma surənin hansı ayəsindən bu mətləbin başa düşülməsi təfsirçilər arasında müzakirəli mövzudur. Çünki ayələrin zahirində fəth və qələbədən savayı ayrı mövzudan danışılmır.


Görünən budur ki, Məkkənin fəthindən sonra artıq Peyğəmbərin (s) risaləti tamamlanmış və İslam dini təkmilləşdiyi üçün belə ehtimal verilmişdir. Əlbəttə, fani dünyadan əbədiyyətə tərəf köç etmək ehtimalını vermək olduqca asan məsələdir.

Nəsr surəsini oxumağın fəziləti


Surənin oxunmasının savab və fəziləti barəsində Peyğəmbər (s) buyurmuşdur:
"Bu surǝni tilavət edən şəxs, sanki Məkkənin fəthində iştirak etmişdir.

İmam Sadiqdən (ə) nəql olan digər hədisdə oxuyuruq:

"Fəth" surəsini nafilə və vacib namazlarında oxuyan şəxsi Allah- taala düşmənlərinin üzərində qalib edər. Qiyamət səhnəsinə daxil olanda qəbirdən onunla birlikdə danışan amannamə gələr. Həmin amannamə onu Cəhənnəm atəşindən xilas edər.
Aydın məsələdir ki, bu barədə deyilən hədislər yalnız surəni oxuyaraq əməl edən, özünü Peyğəmbərin (s) yolunda möhkəm tutan möminlərə aiddir. Yəni yalnız surəni oxuyaraq ağızı tərpətməklə deyil, əməllə birlikdə bu məqama nail olmaq mümkündür.

İmam Cəfər Sadiq (ə) bu surə haqqında buyurur: “Hər kim “Nəsr” surəsini vacib və ya müstəhəb namazlarında oxuyar, Allah ona bütün düşmənlərinə qarşı yardım edər və Qiyamət günü elə halda gələr ki, onunla danışan kitab olar. Allah bu kitabı qəbrinin daxilindən çıxardar. Orada cəhənnəm atəşinin istiliyindən aman vardır. Bu surənin qarisi üçün dünyada xeyir vasitələri hazır olar ki, kimsə görməmiş və qəlbinə daxil olmamışdır”.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kim “Nəsr” surəsini oxuyar, ona Məkkənin fəthində Peyğəmbərlə (s) birlikdə vuruşan və şəhid olanların savabı verilər. Hər kim “Həmd” surəsindən sonra oxuyarsa, namazı ən yaxşı şəkildə qəbul olunar”.

Həzrət Məhəmməd peyğəmbər(s) başqa yerdə buyurur: “Hər kim Rəcəb ayının 13-cü gecəsində on rükət namaz qılar və hər rükətdə “Həmd”dən sonra 5 dəfə “Nəsr” surəsini oxuyarsa, Allah behiştdə onun üçün saray inşa edər ki, uzunluğu və eni dünyanın 7 bərabəri olar”.

Nəsr surənin bərəkətləri:


1. Duaların qəbul olması. Hər kim “Nəsr” surəsini nafilə namazlarında və ya cümə günü günəş batan zaman oxuyarsa, dua edərsə Allah duasını qəbul edər.

2. Allah düşmən qarşısında ona yardım edər. Hər kim “Nəsr” surəsini vacib və müstəhəb namazlarında oxuyar, Allah ona bütün düşmənləri qarşısında yardım edər.]]>
ən-Nəsr (Kömək) surəsi (Məkkədə nazil olmuşdur, 3 ayədir) 110 cu surədir.

Nəsr surəsinin tərcüməsi.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. İza cə:ə nəsrullahi vəl - fəth.
2. Vəraəytən-nə:sə yədxulu:nə fi di:nillə:hi əfvacə.
3. Fəsəbbih bihəmdi rabbikə vəstəğfirhu innəhu: kə:nə təvvə:bə.



Nəsr surəsinin tərcüməsi.


Bismillahir–rəhmanir-rəhim!
1.(Ya Peyğəmbər!) Allahın köməyi və zəfər (Məkkənin fəthi) gəldiyi zaman;
2.İnsanların dəstə-dəstə Allahın dininə (islama) daxil olduqlarını gördüyün zaman.
3.Rəbbini həmd-səna ilə təqdis et (Onu bütün naqis sifətlərdən uzaq tutub pak bil, “Sübhanəkə Allahümmə və bihəmdikə” kəlməsini de) və Ondan bağışlanmağını dilə. Həqiqətən, O, tövbələri qəbul edəndir!

Nəsr surəsinin ümumi məzmunu.


Bu surə Peyğəmbərin (s) Məkkədən Mədinəyə hicrətindən sonra Mədinə şəhərində nazil olmuşdur. Surədə böyük qələbədən, qələbədən sonra insanların dəstə-dəstə Allah dininə daxil olacağından xəbər verilir. Bu böyük nemətə görə də Peyğəmbərdən (s) Allaha həmd və tərif deməsi istənilir, eyni zamanda da bağışlanma diləməsi göstəriş verilir.

İslam dinində çox zəfər və fəthlərin baş verməsinə baxmayaraq, Məkkənin fəthi kimi geniş miqyaslı fəth olmamışdır. Xüsusən də bəzi rəvayətlərə əsasən, ərəblər inanırdılar ki, əgər Peyğəmbər (s) Məkkəni fəth edərək ona hakim olarsa, deməli, həqiqətən, Allah tərəfindən gön- dərilmiş rəsuldur. Çünki əgər Allah tərəfindən göndərilmiş olmasaydı, heç vaxt Məkkənin fəthinə nail ola bilməyəcək və yarı yolda məğlub olacaqdı. Necə ki Əbrəhənin qoşunu Məkkənin fəthinə nail ola bilmədi və məğlub olaraq aradan getdi. Odur ki, Məkkənin fəthindən sonra müşrik ərəblər dəstə-dəstə İslama üz tutaraq iman gətirdilər.

Bəzilərinin rəyinə əsasən, bu surə hicrətin altıncı ilində, Hüdey- biyyə sülhündən sonra nazil olmuşdur. Amma bəzilərinin rəyinə görə, hicrətin onuncu ilində, yəni Məkkənin fəthindən sonra vida həcci zamanı nazil olmuşdur. Bu rəy isə o qədər də uyğun deyil. Çünki surənin bəzi ayələrinin məzmunu ilə uzlaşmadığı cəhətlər vardır. Həmçinin surənin ayələri keçmişlə deyil, gələcəklə daha çox əlaqəlidir.

Bu surənin adlarından biri də “tudi”dir. “Tudi” sözünün mənası “vida” deməkdir. Çünki surənin ayələrinin batini mənalarından Peyğəmbərin (s) vəfatı da başa düşülür.

Hədislərdə deyilir ki, bu surə nazil olduqdan sonra Peyğəmbər (s) surəni səhabələr üçün oxudu. Hamısı bu surənin ayələrini eşitdikdə xoşhalolaraq sevindilər. Amma Peyğəmbərin (s) əmisi Abbas bunu eşitdikdə ağlamağa başladı. Peyğəmbər (s) ondan nə üçün ağladığını soruşduqda dedi:

Ey Allahın Rəsulu! Mənə elə gəlir ki, sizin vəfat xəbəriniz bu surədə qeyd olunmuşdur.
Peyğəmbər (s) buyurdu:
-Bəli, düşündüyün kimidir.
Amma surənin hansı ayəsindən bu mətləbin başa düşülməsi təfsirçilər arasında müzakirəli mövzudur. Çünki ayələrin zahirində fəth və qələbədən savayı ayrı mövzudan danışılmır.


Görünən budur ki, Məkkənin fəthindən sonra artıq Peyğəmbərin (s) risaləti tamamlanmış və İslam dini təkmilləşdiyi üçün belə ehtimal verilmişdir. Əlbəttə, fani dünyadan əbədiyyətə tərəf köç etmək ehtimalını vermək olduqca asan məsələdir.

Nəsr surəsini oxumağın fəziləti


Surənin oxunmasının savab və fəziləti barəsində Peyğəmbər (s) buyurmuşdur:
"Bu surǝni tilavət edən şəxs, sanki Məkkənin fəthində iştirak etmişdir.

İmam Sadiqdən (ə) nəql olan digər hədisdə oxuyuruq:

"Fəth" surəsini nafilə və vacib namazlarında oxuyan şəxsi Allah- taala düşmənlərinin üzərində qalib edər. Qiyamət səhnəsinə daxil olanda qəbirdən onunla birlikdə danışan amannamə gələr. Həmin amannamə onu Cəhənnəm atəşindən xilas edər.
Aydın məsələdir ki, bu barədə deyilən hədislər yalnız surəni oxuyaraq əməl edən, özünü Peyğəmbərin (s) yolunda möhkəm tutan möminlərə aiddir. Yəni yalnız surəni oxuyaraq ağızı tərpətməklə deyil, əməllə birlikdə bu məqama nail olmaq mümkündür.

İmam Cəfər Sadiq (ə) bu surə haqqında buyurur: “Hər kim “Nəsr” surəsini vacib və ya müstəhəb namazlarında oxuyar, Allah ona bütün düşmənlərinə qarşı yardım edər və Qiyamət günü elə halda gələr ki, onunla danışan kitab olar. Allah bu kitabı qəbrinin daxilindən çıxardar. Orada cəhənnəm atəşinin istiliyindən aman vardır. Bu surənin qarisi üçün dünyada xeyir vasitələri hazır olar ki, kimsə görməmiş və qəlbinə daxil olmamışdır”.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kim “Nəsr” surəsini oxuyar, ona Məkkənin fəthində Peyğəmbərlə (s) birlikdə vuruşan və şəhid olanların savabı verilər. Hər kim “Həmd” surəsindən sonra oxuyarsa, namazı ən yaxşı şəkildə qəbul olunar”.

Həzrət Məhəmməd peyğəmbər(s) başqa yerdə buyurur: “Hər kim Rəcəb ayının 13-cü gecəsində on rükət namaz qılar və hər rükətdə “Həmd”dən sonra 5 dəfə “Nəsr” surəsini oxuyarsa, Allah behiştdə onun üçün saray inşa edər ki, uzunluğu və eni dünyanın 7 bərabəri olar”.

Nəsr surənin bərəkətləri:


1. Duaların qəbul olması. Hər kim “Nəsr” surəsini nafilə namazlarında və ya cümə günü günəş batan zaman oxuyarsa, dua edərsə Allah duasını qəbul edər.

2. Allah düşmən qarşısında ona yardım edər. Hər kim “Nəsr” surəsini vacib və müstəhəb namazlarında oxuyar, Allah ona bütün düşmənləri qarşısında yardım edər. ]]>
ən-Nəsr (Kömək) surəsi (Məkkədə nazil olmuşdur, 3 ayədir) 110 cu surədir.

Nəsr surəsinin tərcüməsi.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. İza cə:ə nəsrullahi vəl - fəth.
2. Vəraəytən-nə:sə yədxulu:nə fi di:nillə:hi əfvacə.
3. Fəsəbbih bihəmdi rabbikə vəstəğfirhu innəhu: kə:nə təvvə:bə.



Nəsr surəsinin tərcüməsi.


Bismillahir–rəhmanir-rəhim!
1.(Ya Peyğəmbər!) Allahın köməyi və zəfər (Məkkənin fəthi) gəldiyi zaman;
2.İnsanların dəstə-dəstə Allahın dininə (islama) daxil olduqlarını gördüyün zaman.
3.Rəbbini həmd-səna ilə təqdis et (Onu bütün naqis sifətlərdən uzaq tutub pak bil, “Sübhanəkə Allahümmə və bihəmdikə” kəlməsini de) və Ondan bağışlanmağını dilə. Həqiqətən, O, tövbələri qəbul edəndir!

Nəsr surəsinin ümumi məzmunu.


Bu surə Peyğəmbərin (s) Məkkədən Mədinəyə hicrətindən sonra Mədinə şəhərində nazil olmuşdur. Surədə böyük qələbədən, qələbədən sonra insanların dəstə-dəstə Allah dininə daxil olacağından xəbər verilir. Bu böyük nemətə görə də Peyğəmbərdən (s) Allaha həmd və tərif deməsi istənilir, eyni zamanda da bağışlanma diləməsi göstəriş verilir.

İslam dinində çox zəfər və fəthlərin baş verməsinə baxmayaraq, Məkkənin fəthi kimi geniş miqyaslı fəth olmamışdır. Xüsusən də bəzi rəvayətlərə əsasən, ərəblər inanırdılar ki, əgər Peyğəmbər (s) Məkkəni fəth edərək ona hakim olarsa, deməli, həqiqətən, Allah tərəfindən gön- dərilmiş rəsuldur. Çünki əgər Allah tərəfindən göndərilmiş olmasaydı, heç vaxt Məkkənin fəthinə nail ola bilməyəcək və yarı yolda məğlub olacaqdı. Necə ki Əbrəhənin qoşunu Məkkənin fəthinə nail ola bilmədi və məğlub olaraq aradan getdi. Odur ki, Məkkənin fəthindən sonra müşrik ərəblər dəstə-dəstə İslama üz tutaraq iman gətirdilər.

Bəzilərinin rəyinə əsasən, bu surə hicrətin altıncı ilində, Hüdey- biyyə sülhündən sonra nazil olmuşdur. Amma bəzilərinin rəyinə görə, hicrətin onuncu ilində, yəni Məkkənin fəthindən sonra vida həcci zamanı nazil olmuşdur. Bu rəy isə o qədər də uyğun deyil. Çünki surənin bəzi ayələrinin məzmunu ilə uzlaşmadığı cəhətlər vardır. Həmçinin surənin ayələri keçmişlə deyil, gələcəklə daha çox əlaqəlidir.

Bu surənin adlarından biri də “tudi”dir. “Tudi” sözünün mənası “vida” deməkdir. Çünki surənin ayələrinin batini mənalarından Peyğəmbərin (s) vəfatı da başa düşülür.

Hədislərdə deyilir ki, bu surə nazil olduqdan sonra Peyğəmbər (s) surəni səhabələr üçün oxudu. Hamısı bu surənin ayələrini eşitdikdə xoşhalolaraq sevindilər. Amma Peyğəmbərin (s) əmisi Abbas bunu eşitdikdə ağlamağa başladı. Peyğəmbər (s) ondan nə üçün ağladığını soruşduqda dedi:

Ey Allahın Rəsulu! Mənə elə gəlir ki, sizin vəfat xəbəriniz bu surədə qeyd olunmuşdur.
Peyğəmbər (s) buyurdu:
-Bəli, düşündüyün kimidir.
Amma surənin hansı ayəsindən bu mətləbin başa düşülməsi təfsirçilər arasında müzakirəli mövzudur. Çünki ayələrin zahirində fəth və qələbədən savayı ayrı mövzudan danışılmır.


Görünən budur ki, Məkkənin fəthindən sonra artıq Peyğəmbərin (s) risaləti tamamlanmış və İslam dini təkmilləşdiyi üçün belə ehtimal verilmişdir. Əlbəttə, fani dünyadan əbədiyyətə tərəf köç etmək ehtimalını vermək olduqca asan məsələdir.

Nəsr surəsini oxumağın fəziləti


Surənin oxunmasının savab və fəziləti barəsində Peyğəmbər (s) buyurmuşdur:
"Bu surǝni tilavət edən şəxs, sanki Məkkənin fəthində iştirak etmişdir.

İmam Sadiqdən (ə) nəql olan digər hədisdə oxuyuruq:

"Fəth" surəsini nafilə və vacib namazlarında oxuyan şəxsi Allah- taala düşmənlərinin üzərində qalib edər. Qiyamət səhnəsinə daxil olanda qəbirdən onunla birlikdə danışan amannamə gələr. Həmin amannamə onu Cəhənnəm atəşindən xilas edər.
Aydın məsələdir ki, bu barədə deyilən hədislər yalnız surəni oxuyaraq əməl edən, özünü Peyğəmbərin (s) yolunda möhkəm tutan möminlərə aiddir. Yəni yalnız surəni oxuyaraq ağızı tərpətməklə deyil, əməllə birlikdə bu məqama nail olmaq mümkündür.

İmam Cəfər Sadiq (ə) bu surə haqqında buyurur: “Hər kim “Nəsr” surəsini vacib və ya müstəhəb namazlarında oxuyar, Allah ona bütün düşmənlərinə qarşı yardım edər və Qiyamət günü elə halda gələr ki, onunla danışan kitab olar. Allah bu kitabı qəbrinin daxilindən çıxardar. Orada cəhənnəm atəşinin istiliyindən aman vardır. Bu surənin qarisi üçün dünyada xeyir vasitələri hazır olar ki, kimsə görməmiş və qəlbinə daxil olmamışdır”.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kim “Nəsr” surəsini oxuyar, ona Məkkənin fəthində Peyğəmbərlə (s) birlikdə vuruşan və şəhid olanların savabı verilər. Hər kim “Həmd” surəsindən sonra oxuyarsa, namazı ən yaxşı şəkildə qəbul olunar”.

Həzrət Məhəmməd peyğəmbər(s) başqa yerdə buyurur: “Hər kim Rəcəb ayının 13-cü gecəsində on rükət namaz qılar və hər rükətdə “Həmd”dən sonra 5 dəfə “Nəsr” surəsini oxuyarsa, Allah behiştdə onun üçün saray inşa edər ki, uzunluğu və eni dünyanın 7 bərabəri olar”.

Nəsr surənin bərəkətləri:


1. Duaların qəbul olması. Hər kim “Nəsr” surəsini nafilə namazlarında və ya cümə günü günəş batan zaman oxuyarsa, dua edərsə Allah duasını qəbul edər.

2. Allah düşmən qarşısında ona yardım edər. Hər kim “Nəsr” surəsini vacib və müstəhəb namazlarında oxuyar, Allah ona bütün düşmənləri qarşısında yardım edər. ]]> Maun surəsinin oxunuşu,tərcüməsi,fəziləti və təfsiri. https://imameli.az/quran/999-maun-suresinin-oxunusutercumesifezileti-ve-tefsiri.html https://imameli.az/quran/999-maun-suresinin-oxunusutercumesifezileti-ve-tefsiri.html movlan Mon, 23 Feb 2026 20:05:19 +0400
Maun surəsi Quranın 107-ci surəsidir.
Maun surəsinin ərəbcə oxunuşu.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.
1. Əraəytəlləzi: yukəzzibu biddi:n.
2. Fəzə:likəl ləzi: yədu’ul yəti:m.
3. Vələ: yəhuddu alə: taə:mil miski:n
4. Fə vəylul lil musalli:n
5. Əlləzi:nə hum an salə:tihim sə:hu:n
6. Əlləzi:nə hum yura: u:n.
7. Və yəmnəu:nəl mə:u:n

Maun surəsinin tərcüməsi.


Rəhman və Rəhim Allahın adı ilə!
1.Sorğu-sual gününü durmadan inkar edən adamı gördünmü?
2.O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar.
3.və (başqalarını da) kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.
4. Vay halina namaz qılanların –
5. o şəxslərin ki, onlar namazlarında səhlənkardırlar.
6. Onlar riyakardırlar
7. və başqalarına ən zəruri məişət vasitələrini verməkdən imtina edirlər.

Maun surəsi haqqında ümumi məlumat.

Maun surəsi (سورة الماعون) və ya Ərəəytəlləzi surəsi Qurani-Kərimin 107-ci və Məkkədə nazil olmuş surələrindəndir. Bu surə Qurani-Kərimin 30-cu cüzündə yerləşir. Adı sonuncu ayədə keçən "Maun" sözündən götürülmüşdür və zəkat və ya faydalı bir şey mənasını verir. Bu surədə qiyamət gününü inkar edənlərin xüsusiyyətlərindən bəhs olunur. Quranda deyilir ki, bu insanlar infaq etməz, namaza səhlənkar yanaşar və riya edərlər.

Bildirilir ki, "Maun" surəsi Əbu Süfyan haqqında nazil olmuşdur. Bu surənin oxunmasına aid bəzi fəzilətlər qeyd edilmişdir. Məsələn, kim "Maun" surəsini işa namazından sonra oxusa, Allah onu bağışlayar və sübh azanına qədər qoruyar.
Maun surəsi 7 ayə, 25 kəlmə və 114 hərfdən ibarətdir. Həcminə görə "Müfəssəlat surələr" (qısa ayələrdən ibarət) qrupuna aiddir.[6]
Maun surəsinin nazilolma səbəbi haqqında deyilir ki, bu surə, Əbu Süfyan barəsində nazil olmuşdur. O, hər gün özünün və dostlarının istifadəsi üçün iki böyük dəvə kəsirdi. Lakin bir gün bir yetim gəlib ondan bir şey istədi. Əbu Süfyan isə onu əsası ilə vuraraq qovdu.[10]

Peyğəmbərdən (s) nəql edilmişdir ki, hər kim Maun surəsini işa namazından sonra oxuyarsa, Allah onu bağışlayar və sübh azanına qədər qoruyar.[11] İmam Sadiqdən (ə) də belə nəql edilmişdir ki, hər kim Maun surəsini əsr namazından sonra oxuyarsa, növbəti günün əsrinə qədər Allahın qoruması altında olar.[12] Digər rəvayətlərdə deyilir ki, Maun surəsinin vacib və müstəhəb namazlarda oxunması insanın namaz və orucunun qəbul olmasına səbəb olar və Allah onun digər əməllərini hesaba çəkməz.[13]

Nazilolma yeri və sırası.


"Maun" surəsi Məkkədə nazil olmuş surələrdən sayılır və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) enən 17-ci surədir. Quranın hazırkı düzülüşündə 107-ci surədir[4] və 30-cu cüzdə yerləşir. Əllamə Məhəmməd Hüseyn Təbatəbai bu surənin həm Məkkədə, həm də Mədinədə nazil olma ehtimalını qeyd etmiş və bəzilərinin onun yarısının Məkkədə, yarısının isə Mədinədə nazil olduğunu söylədiklərini bildirmişdir.[5]

Maun surəsinin təfsiri.


Mǝadı inkar etməyin mənfi təsirləri.
Qurani Kərim surənin əvvəlində ilk olaraq Peyğəmbərə (s) xitabla cəza və mükafat gününü inkar edənlərin pis əməlləri barəsində ona xəbər verǝrǝk gileylənir.
"Sorğu-sual gününü durmadan inkar edən adamı gördünmü?”
(أَرَأَيْتَالَّذِييُكَذِّبُبِالدِّينِ)
Daha sonra sualın cavabını gözləmədən davam edir:
“O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar." "və başqalarını da kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.”

“O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar." "və başqalarını da kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.”

Ayədəki "din” sözü cəza və mükafat gününü bildirir. İnsanın belə bir məhkəmə gününü inkar etməsi onun əməllərində ciddi təsirə malikdir. Bu surədə həmin mənfi təsirlərin bəzisinə işarə olunmuşdur: Yetimləri qəzəblə aşağılanmış şəkildə qapıdan qovmaq, başqalarını yetim və miskinləri doyurmaq işinə təşviq etməkdən boyun qaçırmaq, yəni nə özü bu gözəl əməli yerinə yetirir, nə də başqaları üçün belə bir şərait yaratmır.

Bəzi təfsirçilərin dediklərinəəsasən, burada “din” sözünün mənası Qurani-Kərim və ya İslam dininin tam özüdür. Amma birinci məna və açıqlama daha uyğun və münasibdir. Buna bənzər aşağıdakı ayələri misal göstərmək olar:
كَلَّابَلْتُكَذِّبُونَبِالدِّينِ
"Xeyr! Elə deyil (siz düşündüyünüz kimi deyil). Siz Qiyamət gününü yalan hesab edirsiniz!"
فَمَايُكَذِّبُكَبَعْدُبالدِّينِ
"Bütün bunlardan sonra haqq-hesab gününü inkar etməyinə nə səbəb oldu?"

Amma ümumi məzmundan başa düşülən budur ki, buradakı “din" sözünün mənası cəza və mükafat günləridir.
Ayədəki (yǝdu-u) feili qəzəbli şəkildə sürgün etmək və qovmaq mənasındadır.
Üçüncü ayədəki (yǝhuzzu) "həzzə" söz kökündən olub, digərlərini bir işdən uzaqlaşdırmaq, çəkindirmək mənalarındadır. Rağib İsfahani “Müfrədat” kitabında yazır: “Həss” sözü hansısa əmələ təşviq mənasındadır. Amma “həzzə” belə deyil.
(yəhuzzu) və (yǝdu-u) indiki davamlı feillərindən belə başa düşülür ki, yetimlərə olan bu münasibət davamlıdır.
Burada bir məsələyə də diqqət yönəltmək lazımdır ki, yetimlərin daim yeməkdən daha çox insani nəvaziş və qayğıya ehtiyacları vardır. Çünki yetimlər daha çox qayğı baxımından mənəvi aclıq yaşayırlar. Onların ən başlıca çətinlikləri məhz bu mövzudadır. Bədənin doyurulması isə onlar üçün daim ikinci mərhələdə durur.
Amma yenə də bu ayələrdəən xeyir və saleh əməl sayılan yetimlərin doyurulması məsələsi ilə qarşılaşırıq. Hətta bunu da qeyd edir ki, əgər özün verə bilmirsənsə, digərlərinə bu işdə mane olma və başqalarını çalış bu işə təşviq et!

Ayədəki (fəzalikə) sözü (burada “fa” hərfi səbəb bildirən ǝdatdır) belə bir məsələyə işarədir: Ölümdən sonrakı həyata və Qiyamət gününə inamsızlıq insanın əməllərində azğınlığa düşməsinə səbəb olur. Yəni insanın törətdiyi bütün cinayətlərin yeganə səbəbi onun məada inancının olmamasındandır. Bu, həqiqətən, belədir. Allaha, cəza və mükafat gününə, böyük ədalət məhkəməsinə, hesab-kitab saatlarına qəlbinin dərinliklərindən gələn imanla inanan insanların əməllərində bütün bu müsbət təsirləri müşahidə etməkdəyik. İnsanın məada olan etiqadı dərhal onun əməllərində nəticəsini büruzə verir. Eyni zamanda bunun əksi də belədir. İmansız və inamsız insanların əməllərində müxtəlif növ cinayətlərin olması aşkar görünməkdədir.
Bu dəstənin üçüncü vəsfində buyurulur: فَوَيْلٌلِّلْمُصَلِّينَ
Vay halına namaz qilanların“
"o şəxslərin ki, onlar namazlarında səhlənkardırlar.
Ayədəki "" (sahun) sözü “səhv” kəlməsindən alınmış və insanın qafillikdən etdiyi səhv və xətaya deyilir. Burada artıq səhv və xətanın baş verməsində kimin təqsirkar olması önəmli deyil. Əlbəttə, bilmədən baş verən xəta bağışlanan və üzrlü, qəsdən edilən xətalar isə bağışlanmazdır.

Diqqət edək: Ayədə “namazlarında səhf edənlər” deyilmir, namazı ümumiyyətlə köklü şəkildə inkar edənlər deyilir. Yəni Qurani-Kərim namaza yanaşmada köklü düşüncə xətasının olduğunu çatdırır. Əks- halda, namazda səhv etmək hamı üçün olan bir işdir.
Hansısa üzrlü səbəbdən insanın namazı unutması mümkündür. Əlbəttə, bu, onun üçün ciddi qüsur sayıla bilər. Amma ümumiyyətlə, bütün namazları unutmaq və ya əhəmiyyətsiz saymaq ciddi əqidə boşluğundan xəbər verir. Yəni həmin şəxsin namaza inamı yoxdur, 366 sadəcə, insanların qınağından ehtiyat edib bir neçə dəfə camaatla birgə olanda namaz qılmışdır.
(sahun) sözünün izahı barəsində yuxarıda dediklərimizdən savayı sair təfsirçilərin də önəmli rəyləri mövcuddur. Onların bir neçəsini aşağıda qeyd edirik:
Namazı fəzilətli və ilk vaxtından geri atmaq, müştərək vaxtda qılmaq,
Məqsəd münafiqlərdir. Hansı ki nə namaz qılmağın savab olmasına inanır, nə də qılmadıqda bunun üçün cəzalanacağına imanı var.
- Namazlarında riyakarlıq edənlər nəzərdə tutulur. (Əlbəttə, bu təfsir ayənin məzmunu ilə uyğun deyildir.)
- Əlbəttə, bütün bu təfsirlərin sırasında yenə də ilk dediyimiz təfsir daha uyğun və münasibdir.
- Hər halda, namaz vaxtlarını unudan şəxslər "vəyl”ə layiqdirlər. Namazlarını daim unutqanlıqla yad edənlər və namazı, ümumiyyətlə, tərk edənləri hansı aqibət gözləyir?!
- Dördüncü mərhələdə onların ən pis əməllərindən birinə işarə edilǝrǝk buyurulur:
- الَّذِينَهُمْيُرَاؤُونَ
- Onlar riyakardırlar”
Sonuncu mərhələdə buyurulur:
və başqalarına ən zəruri məişət vasitələrini verməkdən imtina edirlər.”
وَيَمْنَعُونَالْمَاعُونَ
Aydın məsələdir ki, riyakarlığın əsas qaynaq nöqtəsi və onun insanda yaranma amili Qiyamət gününə, insanların mükafat və cəza alacaqları saata imanın olmamasıdır. Axı Qiyamət gününə, Allahın xüsusi nəzarəti ilə verilən mükafatlara göz yumub xalqın əlinə və dilinə necə ümid bəsləmək olar? Hansı ağıllı insan belə bir əbədi səadəti gör- məzdən gələrək ötəri və fani olan alqışlara bel bağlayar?

Sonuncu ayədəki (maun) kəlməsi (məən) sözündən alınmış, “cüzi və az miqdar" mənasındadır. Təfsirçilərin rəyinəəsasən, burada bu sözün mənası, “adətən, qonşuların bir-birlərindən aldıqları cüzi məişət və qida məhsulları” mənasındadır. O cümlədən duz, od, su, qab-qaşıq və sair.
Təbii ki, yuxarıda qeyd etdiyimiz az miqdarlı ehtiyacları öz qonşusundan, eləcə də digərlərindən əsirgəyən şəxs simic, paxıl və imansızdır. Bu kimi insanlar o qədər paxıl və simicdirlər ki, kiçik bir şeyi, hətta borc olsa belə, verməyə çətinlik çəkirlər. Amma onlar bilməlidirlər ki, onların nəzərində olan bu kiçik əşya digərlərinin böyük ehtiyaclarını həll edə bilər. Belə kiçik ehtiyacların ödənilməsində çətinlik çəkənlər camaatın ümumi yaşayışı üçün bir sıra müşküllər yaradırlar.
Bəzi təfsirçilər deyirlər: Burada (maun) sözü zəkat mənasındadır. Çünki adətən, zəkat əsl malla müqayisədə olduqca azdır. Bəzən malın onda biri, bəzən beşdən biri, bəzən isə iyirmidən biridir.
Əlbəttə, zəkatın özündən də çəkinmək, yəni zəkatdan boyun qaçırmaq ən pis xüsusiyyətlərdən biridir. Çünki zəkat ictimaiyyətin iqtisadi problemlərinin həllində ciddi təsirə malikdir.

İmam Sadiqdən (ə) nəql olunan hədisdə “maun” sözünə belə izah verilir:
هُوَالْقَرْضُيُقْرِضُهُ،وَالْمَتَاعُيُعِيرُهُ،وَالْمَعْرُوفُيَصْنَعُهُ
"Maun" başqasına verilən borc, digərlərinə müvəqqəti verilən gündəlik məişət əşyaları və başqaları üçün edilən xeyir əməllərdir." İmamdan (ə) bu məzmunda nəql olunan digər bir hədisdə ravi belə nəql edir: Bir nəfər İmamdan soruşur:- Biz əşyalarımızı bəzi qonşularımıza verdikdə onu sındırıb və ya xarab edib gətirirlər. Olar ki, biz onlara əşyalarımızı verməyək? İmam buyurur:
- Bəli. Müşkülü yoxdur.
- (maun) sözü barəsində digər ehtimallar da verilmişdir: Qurtubi təfsir kitabında bu söz barəsində on bir məna qeyd etmişdir. Əlbəttə, onları məzmun baxımından birləşdirib bir neçə bənddə xülasə etmək olar. Amma əsas məsələ bundan ibarətdir ki, həmin bəndlər yuxarıda qeyd etdiyimiz izahdan xaric deyil. Yəni yeni söz deyilmir.
- "Riyakarlıq” və “maun” sözlərinin izahı bundan ibarətdir ki, Allah üçün ediləcək işi kiçildərək xalq üçün edirlər. Həmçinin xalq üçün olan işdən boyun qaçırırlar. Bu minvalla heç bir haqq öz yerini tutmur.
- Bu mövzunu Böyük İslam Peyğəmbərinin (s) sözü ilə yekunlaşdırırıq:
- القيامة،وَوَكُلَهُإلىنَفْسِهِ،وَمَنْوَكَلَهُمَنْمَنَعَالْمَاعُونَجَارَهُمَنَعَهُاللَّهُ
- إِلىنَفْسِهفَماأَسْوَأَحَالُهُ؟!
- خيرهيوم
- "Zəruri və kiçik əşyaları qonşusundan əsirgəyən adamı Allah Qiyamət günü Öz xeyrindən məhrum edir, özbaşına buraxır. Özbaşına buraxılanın vəziyyəti necə də pis olacaq.”
İncəliklər:

- 1. "Maun" surəsinin xülasəsi.
- Bu kiçik, eyni zamanda geniş və dərin mənalı surədə qeyri-insani sifətlərin toplusu qeyd olunmuşdur. Bu sifətin kimdə olmasından asılı olmayaraq, surə onu imansızlıqda ittiham edir. Bütün bunların ümdə səbəbini isə cəza və mükafat gününə imansızlıqda görür. Yəni Qiyamət və hesab-kitab gününə imanı olmayan şəxslərin riyakarlıq və hər cür qeyri-insani əməllər etməsi mümkündür. O cümlədən yetimlərin təhqir olunması, acları doyurmaqdan boyun qaçırmaq, namazdan qafil olmaq, insanlarla həmkarlıqdan yayınmaq və hətta onlardan mahiyyətcə kiçik əşyaları əsirgəmək kimi halları buna nümunə göstərmək olar. Surədə bu minvalla xalq və Xaliqlə düzgün rabitəsi olmayan paxıl və riyakar insanlar ifşa edilir. Qəlbində iman nuru parlamayan insanlar üçün nə Allahın ona hədiyyə edəcəyi mükafat, nə də verəcəyi dəhşətli əzab düşündürücüdür
- 2. Riya və "mənəm”lik böyük ictimai bəladır
- Hər bir əməlin dəyəri onun failinin düşüncəsi ilə sıx əlaqəlidir. Başqa sözlə desək, İslam dini baxışında hər bir əməlin əsasını onun niyyəti təşkil edir. Əlbəttə, əgər niyyət xalis olarsa.
- İslam dinində istintaq hər şeydən öncə niyyət dəftərindən başlanır. İslam Peyğəmbərindən (s) nəql olunan hədisdən oxuyuruq:
- إِنَّمَاالأَعْمَالُبِالنِّيَاتِ،وَلِكُلِّامْرِئٍمَانَوى
- Hər bir əməlin necəliyi onun niyyətindən asılıdır və buna rəğmən, hər kəsin bəhrəsi niyyəti qədərdir.Hədisdə deyilir: Allah yolunda cihad edənlərin savabını Böyük Allah verəcəkdir. Dünya malı üçün çalışanların niyyətləri necədirsə, bəhrələri də elə olacaqdır. (Hətta dəvənin ayağına bağlanan kiçik ip olsa belə.)

Niyyət özünü daim əməldə göstərir. Allah üçün və ona xatir əməl edənlər niyyətlərini xalis edir, bu yolda möhkəm dayanır və daim çalışır ki, xalq bundan səmərəli istifadə edərək daha çox bəhrələnsin. Amma bunun əksi olaraq, riyakarlıq və mənəm-mənəmlik üçün əməl edənlər daha çox əməlin zahiri bər-bəzəyinə diqqət yetirər, xalqın ondan bəhrələnməsi haqqında düşünməzlər. Yəni bu kimi insanlar üçün ehtiyaclıların nə qədər bəhrələnməsi qətiyyən önəm daşımır.
Riyakarlıq və yalançı təriflərə adət etmiş cəmiyyət Allahdan, gözəl əxlaqdan və mənəvi fəzilətdən uzaq olmaqla yanaşı, gördüyü işlərin nəticəsi də özü kimi kiçikdir. Onların bütün fəaliyyət konsepsiyaları zahirdə böyük görünsə də, kiçik mahiyyətdə xülasələşmişdir. Bu şəkildə formalaşmış ictimaiyyətin necə də acı və dərdli sonluğu var?!
Riyanı məzəmmət edən çox sayda hədislər nəql olunmuşdur. Hətta bəzi hədis və rəvayətlərdə riyakarlığın şirkin növlərindən olduğu bildirilmişdir. Biz aşağıda bu mövzuda təkan verən, qəflətdən oyadan və insanın vücudunu silkələyən üç hədislə kifayətlənirik:
Peyğəmbərdən (s) nəql olunan hədisdə deyilir:
سَيَأْتِيعَلَىالنَّاسِزَمَانٌتَحْبَثُفِيهِسَرَائِرُهُمْ،وَتَحْسُنُفِيهِعَلانِيْتُهُمْ،طَمَعاًفِيالدُّنْيالايُرِيدُونَبِهِماعِنْدَرَبِّهِمْ،يَكُونُدِينُهُمْرياءً،لايُخالِطُهُمْخَوْفٌ،يَعُمُّهُمُاللهُفَيَدْعُونَهُدُعاءَالْغَرِيقِفَلَايَسْتَجِيبُلَهُمْ!
بعقاب
“Elə bir zaman gələcək ki, insanların batinləri dünya tamahlarına görə olduqca çirkli olsa da, zahirləri gözəl görünəcəkdir. Bu onların Allahla əlaqələrinin olmadığı zaman baş verəcəkdir. Onların dinini riyakarlıq bəzəyəcək və Allah qorxusu ürəklərində olmayacaqdır. Sonda Allah-taala onları dərdli əzaba düçar edəcəkdir. Bu zaman onlar Allahı bağışlanmaq sədaları ilə çağırsalar da, səsləri eşidilməyəcəkdir." İmam Sadiqin (ə) yaxınlarından olan Zürarəyə buyurduğu hədisdən oxuyuruq:
مَنْعَمِلَلِلنَّاسِكَانَثَوابُهُعَلَىالنَّاسِيازُرارَةُكُلَّرِيَاءشِرْكَ!
"El gözünə iş görən adamın savabı elin öhdəsindədir. Ey Zürarǝ! Hər bir riya şirkdir!”
Peyğəmbərdən (s) nəql olan digər bir hədis də gəlmişdir:

إِنَّالْمُرَائِيَيُدْعَىيَوْمَالْقِيامَةِبِأَرْبَعَةِأَسْمَاء: ياكافرايافاجِراياغادِرُ! ياخاسراحَبِطَعَمَلُكَ،وَبَطَلَأَجْرُكَ،فَلاخَلاصَلَكَالْيَوْمَ،فَالْتَمِسُأَجْرَكَمِمَّنْكُنْتَتَعْمَلُ
Riyakar şəxs Qiyamət günündə dörd sifətlə çağırılar; Ey Kafir! ey Facir! ey Hiyləgər! ey Ziyankar! Əməllərin məhv, mükafatın zay oldu. Bu gün artıq heç bir nicat yolun qalmamışdır. Öz mükafatını kimə görəəməl etmisənsə, ondan da istə!”

mənbələr.
1.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
2.Türeyhi, Məcməul-bəhreyn, h.ş 1375, c.6, s.316
3.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
4.Mərifət, Amuzeşe ulume Quran, h.ş 1371, c.2, s.168
5.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.367
6.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
10.əkarim Şirazi, Nümunə təfsiri, c.27, s.356
11.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.767
12.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.767
13.Şeyx Səduq, Səvabul-əmal, h.ş 1382, s.126]]>
Maun surəsi Quranın 107-ci surəsidir.
Maun surəsinin ərəbcə oxunuşu.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.
1. Əraəytəlləzi: yukəzzibu biddi:n.
2. Fəzə:likəl ləzi: yədu’ul yəti:m.
3. Vələ: yəhuddu alə: taə:mil miski:n
4. Fə vəylul lil musalli:n
5. Əlləzi:nə hum an salə:tihim sə:hu:n
6. Əlləzi:nə hum yura: u:n.
7. Və yəmnəu:nəl mə:u:n

Maun surəsinin tərcüməsi.


Rəhman və Rəhim Allahın adı ilə!
1.Sorğu-sual gününü durmadan inkar edən adamı gördünmü?
2.O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar.
3.və (başqalarını da) kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.
4. Vay halina namaz qılanların –
5. o şəxslərin ki, onlar namazlarında səhlənkardırlar.
6. Onlar riyakardırlar
7. və başqalarına ən zəruri məişət vasitələrini verməkdən imtina edirlər.

Maun surəsi haqqında ümumi məlumat.

Maun surəsi (سورة الماعون) və ya Ərəəytəlləzi surəsi Qurani-Kərimin 107-ci və Məkkədə nazil olmuş surələrindəndir. Bu surə Qurani-Kərimin 30-cu cüzündə yerləşir. Adı sonuncu ayədə keçən "Maun" sözündən götürülmüşdür və zəkat və ya faydalı bir şey mənasını verir. Bu surədə qiyamət gününü inkar edənlərin xüsusiyyətlərindən bəhs olunur. Quranda deyilir ki, bu insanlar infaq etməz, namaza səhlənkar yanaşar və riya edərlər.

Bildirilir ki, "Maun" surəsi Əbu Süfyan haqqında nazil olmuşdur. Bu surənin oxunmasına aid bəzi fəzilətlər qeyd edilmişdir. Məsələn, kim "Maun" surəsini işa namazından sonra oxusa, Allah onu bağışlayar və sübh azanına qədər qoruyar.
Maun surəsi 7 ayə, 25 kəlmə və 114 hərfdən ibarətdir. Həcminə görə "Müfəssəlat surələr" (qısa ayələrdən ibarət) qrupuna aiddir.[6]
Maun surəsinin nazilolma səbəbi haqqında deyilir ki, bu surə, Əbu Süfyan barəsində nazil olmuşdur. O, hər gün özünün və dostlarının istifadəsi üçün iki böyük dəvə kəsirdi. Lakin bir gün bir yetim gəlib ondan bir şey istədi. Əbu Süfyan isə onu əsası ilə vuraraq qovdu.[10]

Peyğəmbərdən (s) nəql edilmişdir ki, hər kim Maun surəsini işa namazından sonra oxuyarsa, Allah onu bağışlayar və sübh azanına qədər qoruyar.[11] İmam Sadiqdən (ə) də belə nəql edilmişdir ki, hər kim Maun surəsini əsr namazından sonra oxuyarsa, növbəti günün əsrinə qədər Allahın qoruması altında olar.[12] Digər rəvayətlərdə deyilir ki, Maun surəsinin vacib və müstəhəb namazlarda oxunması insanın namaz və orucunun qəbul olmasına səbəb olar və Allah onun digər əməllərini hesaba çəkməz.[13]

Nazilolma yeri və sırası.


"Maun" surəsi Məkkədə nazil olmuş surələrdən sayılır və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) enən 17-ci surədir. Quranın hazırkı düzülüşündə 107-ci surədir[4] və 30-cu cüzdə yerləşir. Əllamə Məhəmməd Hüseyn Təbatəbai bu surənin həm Məkkədə, həm də Mədinədə nazil olma ehtimalını qeyd etmiş və bəzilərinin onun yarısının Məkkədə, yarısının isə Mədinədə nazil olduğunu söylədiklərini bildirmişdir.[5]

Maun surəsinin təfsiri.


Mǝadı inkar etməyin mənfi təsirləri.
Qurani Kərim surənin əvvəlində ilk olaraq Peyğəmbərə (s) xitabla cəza və mükafat gününü inkar edənlərin pis əməlləri barəsində ona xəbər verǝrǝk gileylənir.
"Sorğu-sual gününü durmadan inkar edən adamı gördünmü?”
(أَرَأَيْتَالَّذِييُكَذِّبُبِالدِّينِ)
Daha sonra sualın cavabını gözləmədən davam edir:
“O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar." "və başqalarını da kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.”

“O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar." "və başqalarını da kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.”

Ayədəki "din” sözü cəza və mükafat gününü bildirir. İnsanın belə bir məhkəmə gününü inkar etməsi onun əməllərində ciddi təsirə malikdir. Bu surədə həmin mənfi təsirlərin bəzisinə işarə olunmuşdur: Yetimləri qəzəblə aşağılanmış şəkildə qapıdan qovmaq, başqalarını yetim və miskinləri doyurmaq işinə təşviq etməkdən boyun qaçırmaq, yəni nə özü bu gözəl əməli yerinə yetirir, nə də başqaları üçün belə bir şərait yaratmır.

Bəzi təfsirçilərin dediklərinəəsasən, burada “din” sözünün mənası Qurani-Kərim və ya İslam dininin tam özüdür. Amma birinci məna və açıqlama daha uyğun və münasibdir. Buna bənzər aşağıdakı ayələri misal göstərmək olar:
كَلَّابَلْتُكَذِّبُونَبِالدِّينِ
"Xeyr! Elə deyil (siz düşündüyünüz kimi deyil). Siz Qiyamət gününü yalan hesab edirsiniz!"
فَمَايُكَذِّبُكَبَعْدُبالدِّينِ
"Bütün bunlardan sonra haqq-hesab gününü inkar etməyinə nə səbəb oldu?"

Amma ümumi məzmundan başa düşülən budur ki, buradakı “din" sözünün mənası cəza və mükafat günləridir.
Ayədəki (yǝdu-u) feili qəzəbli şəkildə sürgün etmək və qovmaq mənasındadır.
Üçüncü ayədəki (yǝhuzzu) "həzzə" söz kökündən olub, digərlərini bir işdən uzaqlaşdırmaq, çəkindirmək mənalarındadır. Rağib İsfahani “Müfrədat” kitabında yazır: “Həss” sözü hansısa əmələ təşviq mənasındadır. Amma “həzzə” belə deyil.
(yəhuzzu) və (yǝdu-u) indiki davamlı feillərindən belə başa düşülür ki, yetimlərə olan bu münasibət davamlıdır.
Burada bir məsələyə də diqqət yönəltmək lazımdır ki, yetimlərin daim yeməkdən daha çox insani nəvaziş və qayğıya ehtiyacları vardır. Çünki yetimlər daha çox qayğı baxımından mənəvi aclıq yaşayırlar. Onların ən başlıca çətinlikləri məhz bu mövzudadır. Bədənin doyurulması isə onlar üçün daim ikinci mərhələdə durur.
Amma yenə də bu ayələrdəən xeyir və saleh əməl sayılan yetimlərin doyurulması məsələsi ilə qarşılaşırıq. Hətta bunu da qeyd edir ki, əgər özün verə bilmirsənsə, digərlərinə bu işdə mane olma və başqalarını çalış bu işə təşviq et!

Ayədəki (fəzalikə) sözü (burada “fa” hərfi səbəb bildirən ǝdatdır) belə bir məsələyə işarədir: Ölümdən sonrakı həyata və Qiyamət gününə inamsızlıq insanın əməllərində azğınlığa düşməsinə səbəb olur. Yəni insanın törətdiyi bütün cinayətlərin yeganə səbəbi onun məada inancının olmamasındandır. Bu, həqiqətən, belədir. Allaha, cəza və mükafat gününə, böyük ədalət məhkəməsinə, hesab-kitab saatlarına qəlbinin dərinliklərindən gələn imanla inanan insanların əməllərində bütün bu müsbət təsirləri müşahidə etməkdəyik. İnsanın məada olan etiqadı dərhal onun əməllərində nəticəsini büruzə verir. Eyni zamanda bunun əksi də belədir. İmansız və inamsız insanların əməllərində müxtəlif növ cinayətlərin olması aşkar görünməkdədir.
Bu dəstənin üçüncü vəsfində buyurulur: فَوَيْلٌلِّلْمُصَلِّينَ
Vay halına namaz qilanların“
"o şəxslərin ki, onlar namazlarında səhlənkardırlar.
Ayədəki "" (sahun) sözü “səhv” kəlməsindən alınmış və insanın qafillikdən etdiyi səhv və xətaya deyilir. Burada artıq səhv və xətanın baş verməsində kimin təqsirkar olması önəmli deyil. Əlbəttə, bilmədən baş verən xəta bağışlanan və üzrlü, qəsdən edilən xətalar isə bağışlanmazdır.

Diqqət edək: Ayədə “namazlarında səhf edənlər” deyilmir, namazı ümumiyyətlə köklü şəkildə inkar edənlər deyilir. Yəni Qurani-Kərim namaza yanaşmada köklü düşüncə xətasının olduğunu çatdırır. Əks- halda, namazda səhv etmək hamı üçün olan bir işdir.
Hansısa üzrlü səbəbdən insanın namazı unutması mümkündür. Əlbəttə, bu, onun üçün ciddi qüsur sayıla bilər. Amma ümumiyyətlə, bütün namazları unutmaq və ya əhəmiyyətsiz saymaq ciddi əqidə boşluğundan xəbər verir. Yəni həmin şəxsin namaza inamı yoxdur, 366 sadəcə, insanların qınağından ehtiyat edib bir neçə dəfə camaatla birgə olanda namaz qılmışdır.
(sahun) sözünün izahı barəsində yuxarıda dediklərimizdən savayı sair təfsirçilərin də önəmli rəyləri mövcuddur. Onların bir neçəsini aşağıda qeyd edirik:
Namazı fəzilətli və ilk vaxtından geri atmaq, müştərək vaxtda qılmaq,
Məqsəd münafiqlərdir. Hansı ki nə namaz qılmağın savab olmasına inanır, nə də qılmadıqda bunun üçün cəzalanacağına imanı var.
- Namazlarında riyakarlıq edənlər nəzərdə tutulur. (Əlbəttə, bu təfsir ayənin məzmunu ilə uyğun deyildir.)
- Əlbəttə, bütün bu təfsirlərin sırasında yenə də ilk dediyimiz təfsir daha uyğun və münasibdir.
- Hər halda, namaz vaxtlarını unudan şəxslər "vəyl”ə layiqdirlər. Namazlarını daim unutqanlıqla yad edənlər və namazı, ümumiyyətlə, tərk edənləri hansı aqibət gözləyir?!
- Dördüncü mərhələdə onların ən pis əməllərindən birinə işarə edilǝrǝk buyurulur:
- الَّذِينَهُمْيُرَاؤُونَ
- Onlar riyakardırlar”
Sonuncu mərhələdə buyurulur:
və başqalarına ən zəruri məişət vasitələrini verməkdən imtina edirlər.”
وَيَمْنَعُونَالْمَاعُونَ
Aydın məsələdir ki, riyakarlığın əsas qaynaq nöqtəsi və onun insanda yaranma amili Qiyamət gününə, insanların mükafat və cəza alacaqları saata imanın olmamasıdır. Axı Qiyamət gününə, Allahın xüsusi nəzarəti ilə verilən mükafatlara göz yumub xalqın əlinə və dilinə necə ümid bəsləmək olar? Hansı ağıllı insan belə bir əbədi səadəti gör- məzdən gələrək ötəri və fani olan alqışlara bel bağlayar?

Sonuncu ayədəki (maun) kəlməsi (məən) sözündən alınmış, “cüzi və az miqdar" mənasındadır. Təfsirçilərin rəyinəəsasən, burada bu sözün mənası, “adətən, qonşuların bir-birlərindən aldıqları cüzi məişət və qida məhsulları” mənasındadır. O cümlədən duz, od, su, qab-qaşıq və sair.
Təbii ki, yuxarıda qeyd etdiyimiz az miqdarlı ehtiyacları öz qonşusundan, eləcə də digərlərindən əsirgəyən şəxs simic, paxıl və imansızdır. Bu kimi insanlar o qədər paxıl və simicdirlər ki, kiçik bir şeyi, hətta borc olsa belə, verməyə çətinlik çəkirlər. Amma onlar bilməlidirlər ki, onların nəzərində olan bu kiçik əşya digərlərinin böyük ehtiyaclarını həll edə bilər. Belə kiçik ehtiyacların ödənilməsində çətinlik çəkənlər camaatın ümumi yaşayışı üçün bir sıra müşküllər yaradırlar.
Bəzi təfsirçilər deyirlər: Burada (maun) sözü zəkat mənasındadır. Çünki adətən, zəkat əsl malla müqayisədə olduqca azdır. Bəzən malın onda biri, bəzən beşdən biri, bəzən isə iyirmidən biridir.
Əlbəttə, zəkatın özündən də çəkinmək, yəni zəkatdan boyun qaçırmaq ən pis xüsusiyyətlərdən biridir. Çünki zəkat ictimaiyyətin iqtisadi problemlərinin həllində ciddi təsirə malikdir.

İmam Sadiqdən (ə) nəql olunan hədisdə “maun” sözünə belə izah verilir:
هُوَالْقَرْضُيُقْرِضُهُ،وَالْمَتَاعُيُعِيرُهُ،وَالْمَعْرُوفُيَصْنَعُهُ
"Maun" başqasına verilən borc, digərlərinə müvəqqəti verilən gündəlik məişət əşyaları və başqaları üçün edilən xeyir əməllərdir." İmamdan (ə) bu məzmunda nəql olunan digər bir hədisdə ravi belə nəql edir: Bir nəfər İmamdan soruşur:- Biz əşyalarımızı bəzi qonşularımıza verdikdə onu sındırıb və ya xarab edib gətirirlər. Olar ki, biz onlara əşyalarımızı verməyək? İmam buyurur:
- Bəli. Müşkülü yoxdur.
- (maun) sözü barəsində digər ehtimallar da verilmişdir: Qurtubi təfsir kitabında bu söz barəsində on bir məna qeyd etmişdir. Əlbəttə, onları məzmun baxımından birləşdirib bir neçə bənddə xülasə etmək olar. Amma əsas məsələ bundan ibarətdir ki, həmin bəndlər yuxarıda qeyd etdiyimiz izahdan xaric deyil. Yəni yeni söz deyilmir.
- "Riyakarlıq” və “maun” sözlərinin izahı bundan ibarətdir ki, Allah üçün ediləcək işi kiçildərək xalq üçün edirlər. Həmçinin xalq üçün olan işdən boyun qaçırırlar. Bu minvalla heç bir haqq öz yerini tutmur.
- Bu mövzunu Böyük İslam Peyğəmbərinin (s) sözü ilə yekunlaşdırırıq:
- القيامة،وَوَكُلَهُإلىنَفْسِهِ،وَمَنْوَكَلَهُمَنْمَنَعَالْمَاعُونَجَارَهُمَنَعَهُاللَّهُ
- إِلىنَفْسِهفَماأَسْوَأَحَالُهُ؟!
- خيرهيوم
- "Zəruri və kiçik əşyaları qonşusundan əsirgəyən adamı Allah Qiyamət günü Öz xeyrindən məhrum edir, özbaşına buraxır. Özbaşına buraxılanın vəziyyəti necə də pis olacaq.”
İncəliklər:

- 1. "Maun" surəsinin xülasəsi.
- Bu kiçik, eyni zamanda geniş və dərin mənalı surədə qeyri-insani sifətlərin toplusu qeyd olunmuşdur. Bu sifətin kimdə olmasından asılı olmayaraq, surə onu imansızlıqda ittiham edir. Bütün bunların ümdə səbəbini isə cəza və mükafat gününə imansızlıqda görür. Yəni Qiyamət və hesab-kitab gününə imanı olmayan şəxslərin riyakarlıq və hər cür qeyri-insani əməllər etməsi mümkündür. O cümlədən yetimlərin təhqir olunması, acları doyurmaqdan boyun qaçırmaq, namazdan qafil olmaq, insanlarla həmkarlıqdan yayınmaq və hətta onlardan mahiyyətcə kiçik əşyaları əsirgəmək kimi halları buna nümunə göstərmək olar. Surədə bu minvalla xalq və Xaliqlə düzgün rabitəsi olmayan paxıl və riyakar insanlar ifşa edilir. Qəlbində iman nuru parlamayan insanlar üçün nə Allahın ona hədiyyə edəcəyi mükafat, nə də verəcəyi dəhşətli əzab düşündürücüdür
- 2. Riya və "mənəm”lik böyük ictimai bəladır
- Hər bir əməlin dəyəri onun failinin düşüncəsi ilə sıx əlaqəlidir. Başqa sözlə desək, İslam dini baxışında hər bir əməlin əsasını onun niyyəti təşkil edir. Əlbəttə, əgər niyyət xalis olarsa.
- İslam dinində istintaq hər şeydən öncə niyyət dəftərindən başlanır. İslam Peyğəmbərindən (s) nəql olunan hədisdən oxuyuruq:
- إِنَّمَاالأَعْمَالُبِالنِّيَاتِ،وَلِكُلِّامْرِئٍمَانَوى
- Hər bir əməlin necəliyi onun niyyətindən asılıdır və buna rəğmən, hər kəsin bəhrəsi niyyəti qədərdir.Hədisdə deyilir: Allah yolunda cihad edənlərin savabını Böyük Allah verəcəkdir. Dünya malı üçün çalışanların niyyətləri necədirsə, bəhrələri də elə olacaqdır. (Hətta dəvənin ayağına bağlanan kiçik ip olsa belə.)

Niyyət özünü daim əməldə göstərir. Allah üçün və ona xatir əməl edənlər niyyətlərini xalis edir, bu yolda möhkəm dayanır və daim çalışır ki, xalq bundan səmərəli istifadə edərək daha çox bəhrələnsin. Amma bunun əksi olaraq, riyakarlıq və mənəm-mənəmlik üçün əməl edənlər daha çox əməlin zahiri bər-bəzəyinə diqqət yetirər, xalqın ondan bəhrələnməsi haqqında düşünməzlər. Yəni bu kimi insanlar üçün ehtiyaclıların nə qədər bəhrələnməsi qətiyyən önəm daşımır.
Riyakarlıq və yalançı təriflərə adət etmiş cəmiyyət Allahdan, gözəl əxlaqdan və mənəvi fəzilətdən uzaq olmaqla yanaşı, gördüyü işlərin nəticəsi də özü kimi kiçikdir. Onların bütün fəaliyyət konsepsiyaları zahirdə böyük görünsə də, kiçik mahiyyətdə xülasələşmişdir. Bu şəkildə formalaşmış ictimaiyyətin necə də acı və dərdli sonluğu var?!
Riyanı məzəmmət edən çox sayda hədislər nəql olunmuşdur. Hətta bəzi hədis və rəvayətlərdə riyakarlığın şirkin növlərindən olduğu bildirilmişdir. Biz aşağıda bu mövzuda təkan verən, qəflətdən oyadan və insanın vücudunu silkələyən üç hədislə kifayətlənirik:
Peyğəmbərdən (s) nəql olunan hədisdə deyilir:
سَيَأْتِيعَلَىالنَّاسِزَمَانٌتَحْبَثُفِيهِسَرَائِرُهُمْ،وَتَحْسُنُفِيهِعَلانِيْتُهُمْ،طَمَعاًفِيالدُّنْيالايُرِيدُونَبِهِماعِنْدَرَبِّهِمْ،يَكُونُدِينُهُمْرياءً،لايُخالِطُهُمْخَوْفٌ،يَعُمُّهُمُاللهُفَيَدْعُونَهُدُعاءَالْغَرِيقِفَلَايَسْتَجِيبُلَهُمْ!
بعقاب
“Elə bir zaman gələcək ki, insanların batinləri dünya tamahlarına görə olduqca çirkli olsa da, zahirləri gözəl görünəcəkdir. Bu onların Allahla əlaqələrinin olmadığı zaman baş verəcəkdir. Onların dinini riyakarlıq bəzəyəcək və Allah qorxusu ürəklərində olmayacaqdır. Sonda Allah-taala onları dərdli əzaba düçar edəcəkdir. Bu zaman onlar Allahı bağışlanmaq sədaları ilə çağırsalar da, səsləri eşidilməyəcəkdir." İmam Sadiqin (ə) yaxınlarından olan Zürarəyə buyurduğu hədisdən oxuyuruq:
مَنْعَمِلَلِلنَّاسِكَانَثَوابُهُعَلَىالنَّاسِيازُرارَةُكُلَّرِيَاءشِرْكَ!
"El gözünə iş görən adamın savabı elin öhdəsindədir. Ey Zürarǝ! Hər bir riya şirkdir!”
Peyğəmbərdən (s) nəql olan digər bir hədis də gəlmişdir:

إِنَّالْمُرَائِيَيُدْعَىيَوْمَالْقِيامَةِبِأَرْبَعَةِأَسْمَاء: ياكافرايافاجِراياغادِرُ! ياخاسراحَبِطَعَمَلُكَ،وَبَطَلَأَجْرُكَ،فَلاخَلاصَلَكَالْيَوْمَ،فَالْتَمِسُأَجْرَكَمِمَّنْكُنْتَتَعْمَلُ
Riyakar şəxs Qiyamət günündə dörd sifətlə çağırılar; Ey Kafir! ey Facir! ey Hiyləgər! ey Ziyankar! Əməllərin məhv, mükafatın zay oldu. Bu gün artıq heç bir nicat yolun qalmamışdır. Öz mükafatını kimə görəəməl etmisənsə, ondan da istə!”


mənbələr.
1.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
2.Türeyhi, Məcməul-bəhreyn, h.ş 1375, c.6, s.316
3.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
4.Mərifət, Amuzeşe ulume Quran, h.ş 1371, c.2, s.168
5.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.367
6.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
10.əkarim Şirazi, Nümunə təfsiri, c.27, s.356
11.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.767
12.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.767
13.Şeyx Səduq, Səvabul-əmal, h.ş 1382, s.126 ]]>
Maun surəsi Quranın 107-ci surəsidir.
Maun surəsinin ərəbcə oxunuşu.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.
1. Əraəytəlləzi: yukəzzibu biddi:n.
2. Fəzə:likəl ləzi: yədu’ul yəti:m.
3. Vələ: yəhuddu alə: taə:mil miski:n
4. Fə vəylul lil musalli:n
5. Əlləzi:nə hum an salə:tihim sə:hu:n
6. Əlləzi:nə hum yura: u:n.
7. Və yəmnəu:nəl mə:u:n

Maun surəsinin tərcüməsi.


Rəhman və Rəhim Allahın adı ilə!
1.Sorğu-sual gününü durmadan inkar edən adamı gördünmü?
2.O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar.
3.və (başqalarını da) kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.
4. Vay halina namaz qılanların –
5. o şəxslərin ki, onlar namazlarında səhlənkardırlar.
6. Onlar riyakardırlar
7. və başqalarına ən zəruri məişət vasitələrini verməkdən imtina edirlər.

Maun surəsi haqqında ümumi məlumat.

Maun surəsi (سورة الماعون) və ya Ərəəytəlləzi surəsi Qurani-Kərimin 107-ci və Məkkədə nazil olmuş surələrindəndir. Bu surə Qurani-Kərimin 30-cu cüzündə yerləşir. Adı sonuncu ayədə keçən "Maun" sözündən götürülmüşdür və zəkat və ya faydalı bir şey mənasını verir. Bu surədə qiyamət gününü inkar edənlərin xüsusiyyətlərindən bəhs olunur. Quranda deyilir ki, bu insanlar infaq etməz, namaza səhlənkar yanaşar və riya edərlər.

Bildirilir ki, "Maun" surəsi Əbu Süfyan haqqında nazil olmuşdur. Bu surənin oxunmasına aid bəzi fəzilətlər qeyd edilmişdir. Məsələn, kim "Maun" surəsini işa namazından sonra oxusa, Allah onu bağışlayar və sübh azanına qədər qoruyar.
Maun surəsi 7 ayə, 25 kəlmə və 114 hərfdən ibarətdir. Həcminə görə "Müfəssəlat surələr" (qısa ayələrdən ibarət) qrupuna aiddir.[6]
Maun surəsinin nazilolma səbəbi haqqında deyilir ki, bu surə, Əbu Süfyan barəsində nazil olmuşdur. O, hər gün özünün və dostlarının istifadəsi üçün iki böyük dəvə kəsirdi. Lakin bir gün bir yetim gəlib ondan bir şey istədi. Əbu Süfyan isə onu əsası ilə vuraraq qovdu.[10]

Peyğəmbərdən (s) nəql edilmişdir ki, hər kim Maun surəsini işa namazından sonra oxuyarsa, Allah onu bağışlayar və sübh azanına qədər qoruyar.[11] İmam Sadiqdən (ə) də belə nəql edilmişdir ki, hər kim Maun surəsini əsr namazından sonra oxuyarsa, növbəti günün əsrinə qədər Allahın qoruması altında olar.[12] Digər rəvayətlərdə deyilir ki, Maun surəsinin vacib və müstəhəb namazlarda oxunması insanın namaz və orucunun qəbul olmasına səbəb olar və Allah onun digər əməllərini hesaba çəkməz.[13]

Nazilolma yeri və sırası.


"Maun" surəsi Məkkədə nazil olmuş surələrdən sayılır və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) enən 17-ci surədir. Quranın hazırkı düzülüşündə 107-ci surədir[4] və 30-cu cüzdə yerləşir. Əllamə Məhəmməd Hüseyn Təbatəbai bu surənin həm Məkkədə, həm də Mədinədə nazil olma ehtimalını qeyd etmiş və bəzilərinin onun yarısının Məkkədə, yarısının isə Mədinədə nazil olduğunu söylədiklərini bildirmişdir.[5]

Maun surəsinin təfsiri.


Mǝadı inkar etməyin mənfi təsirləri.
Qurani Kərim surənin əvvəlində ilk olaraq Peyğəmbərə (s) xitabla cəza və mükafat gününü inkar edənlərin pis əməlləri barəsində ona xəbər verǝrǝk gileylənir.
"Sorğu-sual gününü durmadan inkar edən adamı gördünmü?”
(أَرَأَيْتَالَّذِييُكَذِّبُبِالدِّينِ)
Daha sonra sualın cavabını gözləmədən davam edir:
“O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar." "və başqalarını da kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.”

“O, elə adamdır ki, yetimi kobudluqla qovar." "və başqalarını da kasıba əl tutmağa həvəsləndirməz.”

Ayədəki "din” sözü cəza və mükafat gününü bildirir. İnsanın belə bir məhkəmə gününü inkar etməsi onun əməllərində ciddi təsirə malikdir. Bu surədə həmin mənfi təsirlərin bəzisinə işarə olunmuşdur: Yetimləri qəzəblə aşağılanmış şəkildə qapıdan qovmaq, başqalarını yetim və miskinləri doyurmaq işinə təşviq etməkdən boyun qaçırmaq, yəni nə özü bu gözəl əməli yerinə yetirir, nə də başqaları üçün belə bir şərait yaratmır.

Bəzi təfsirçilərin dediklərinəəsasən, burada “din” sözünün mənası Qurani-Kərim və ya İslam dininin tam özüdür. Amma birinci məna və açıqlama daha uyğun və münasibdir. Buna bənzər aşağıdakı ayələri misal göstərmək olar:
كَلَّابَلْتُكَذِّبُونَبِالدِّينِ
"Xeyr! Elə deyil (siz düşündüyünüz kimi deyil). Siz Qiyamət gününü yalan hesab edirsiniz!"
فَمَايُكَذِّبُكَبَعْدُبالدِّينِ
"Bütün bunlardan sonra haqq-hesab gününü inkar etməyinə nə səbəb oldu?"

Amma ümumi məzmundan başa düşülən budur ki, buradakı “din" sözünün mənası cəza və mükafat günləridir.
Ayədəki (yǝdu-u) feili qəzəbli şəkildə sürgün etmək və qovmaq mənasındadır.
Üçüncü ayədəki (yǝhuzzu) "həzzə" söz kökündən olub, digərlərini bir işdən uzaqlaşdırmaq, çəkindirmək mənalarındadır. Rağib İsfahani “Müfrədat” kitabında yazır: “Həss” sözü hansısa əmələ təşviq mənasındadır. Amma “həzzə” belə deyil.
(yəhuzzu) və (yǝdu-u) indiki davamlı feillərindən belə başa düşülür ki, yetimlərə olan bu münasibət davamlıdır.
Burada bir məsələyə də diqqət yönəltmək lazımdır ki, yetimlərin daim yeməkdən daha çox insani nəvaziş və qayğıya ehtiyacları vardır. Çünki yetimlər daha çox qayğı baxımından mənəvi aclıq yaşayırlar. Onların ən başlıca çətinlikləri məhz bu mövzudadır. Bədənin doyurulması isə onlar üçün daim ikinci mərhələdə durur.
Amma yenə də bu ayələrdəən xeyir və saleh əməl sayılan yetimlərin doyurulması məsələsi ilə qarşılaşırıq. Hətta bunu da qeyd edir ki, əgər özün verə bilmirsənsə, digərlərinə bu işdə mane olma və başqalarını çalış bu işə təşviq et!

Ayədəki (fəzalikə) sözü (burada “fa” hərfi səbəb bildirən ǝdatdır) belə bir məsələyə işarədir: Ölümdən sonrakı həyata və Qiyamət gününə inamsızlıq insanın əməllərində azğınlığa düşməsinə səbəb olur. Yəni insanın törətdiyi bütün cinayətlərin yeganə səbəbi onun məada inancının olmamasındandır. Bu, həqiqətən, belədir. Allaha, cəza və mükafat gününə, böyük ədalət məhkəməsinə, hesab-kitab saatlarına qəlbinin dərinliklərindən gələn imanla inanan insanların əməllərində bütün bu müsbət təsirləri müşahidə etməkdəyik. İnsanın məada olan etiqadı dərhal onun əməllərində nəticəsini büruzə verir. Eyni zamanda bunun əksi də belədir. İmansız və inamsız insanların əməllərində müxtəlif növ cinayətlərin olması aşkar görünməkdədir.
Bu dəstənin üçüncü vəsfində buyurulur: فَوَيْلٌلِّلْمُصَلِّينَ
Vay halına namaz qilanların“
"o şəxslərin ki, onlar namazlarında səhlənkardırlar.
Ayədəki "" (sahun) sözü “səhv” kəlməsindən alınmış və insanın qafillikdən etdiyi səhv və xətaya deyilir. Burada artıq səhv və xətanın baş verməsində kimin təqsirkar olması önəmli deyil. Əlbəttə, bilmədən baş verən xəta bağışlanan və üzrlü, qəsdən edilən xətalar isə bağışlanmazdır.

Diqqət edək: Ayədə “namazlarında səhf edənlər” deyilmir, namazı ümumiyyətlə köklü şəkildə inkar edənlər deyilir. Yəni Qurani-Kərim namaza yanaşmada köklü düşüncə xətasının olduğunu çatdırır. Əks- halda, namazda səhv etmək hamı üçün olan bir işdir.
Hansısa üzrlü səbəbdən insanın namazı unutması mümkündür. Əlbəttə, bu, onun üçün ciddi qüsur sayıla bilər. Amma ümumiyyətlə, bütün namazları unutmaq və ya əhəmiyyətsiz saymaq ciddi əqidə boşluğundan xəbər verir. Yəni həmin şəxsin namaza inamı yoxdur, 366 sadəcə, insanların qınağından ehtiyat edib bir neçə dəfə camaatla birgə olanda namaz qılmışdır.
(sahun) sözünün izahı barəsində yuxarıda dediklərimizdən savayı sair təfsirçilərin də önəmli rəyləri mövcuddur. Onların bir neçəsini aşağıda qeyd edirik:
Namazı fəzilətli və ilk vaxtından geri atmaq, müştərək vaxtda qılmaq,
Məqsəd münafiqlərdir. Hansı ki nə namaz qılmağın savab olmasına inanır, nə də qılmadıqda bunun üçün cəzalanacağına imanı var.
- Namazlarında riyakarlıq edənlər nəzərdə tutulur. (Əlbəttə, bu təfsir ayənin məzmunu ilə uyğun deyildir.)
- Əlbəttə, bütün bu təfsirlərin sırasında yenə də ilk dediyimiz təfsir daha uyğun və münasibdir.
- Hər halda, namaz vaxtlarını unudan şəxslər "vəyl”ə layiqdirlər. Namazlarını daim unutqanlıqla yad edənlər və namazı, ümumiyyətlə, tərk edənləri hansı aqibət gözləyir?!
- Dördüncü mərhələdə onların ən pis əməllərindən birinə işarə edilǝrǝk buyurulur:
- الَّذِينَهُمْيُرَاؤُونَ
- Onlar riyakardırlar”
Sonuncu mərhələdə buyurulur:
və başqalarına ən zəruri məişət vasitələrini verməkdən imtina edirlər.”
وَيَمْنَعُونَالْمَاعُونَ
Aydın məsələdir ki, riyakarlığın əsas qaynaq nöqtəsi və onun insanda yaranma amili Qiyamət gününə, insanların mükafat və cəza alacaqları saata imanın olmamasıdır. Axı Qiyamət gününə, Allahın xüsusi nəzarəti ilə verilən mükafatlara göz yumub xalqın əlinə və dilinə necə ümid bəsləmək olar? Hansı ağıllı insan belə bir əbədi səadəti gör- məzdən gələrək ötəri və fani olan alqışlara bel bağlayar?

Sonuncu ayədəki (maun) kəlməsi (məən) sözündən alınmış, “cüzi və az miqdar" mənasındadır. Təfsirçilərin rəyinəəsasən, burada bu sözün mənası, “adətən, qonşuların bir-birlərindən aldıqları cüzi məişət və qida məhsulları” mənasındadır. O cümlədən duz, od, su, qab-qaşıq və sair.
Təbii ki, yuxarıda qeyd etdiyimiz az miqdarlı ehtiyacları öz qonşusundan, eləcə də digərlərindən əsirgəyən şəxs simic, paxıl və imansızdır. Bu kimi insanlar o qədər paxıl və simicdirlər ki, kiçik bir şeyi, hətta borc olsa belə, verməyə çətinlik çəkirlər. Amma onlar bilməlidirlər ki, onların nəzərində olan bu kiçik əşya digərlərinin böyük ehtiyaclarını həll edə bilər. Belə kiçik ehtiyacların ödənilməsində çətinlik çəkənlər camaatın ümumi yaşayışı üçün bir sıra müşküllər yaradırlar.
Bəzi təfsirçilər deyirlər: Burada (maun) sözü zəkat mənasındadır. Çünki adətən, zəkat əsl malla müqayisədə olduqca azdır. Bəzən malın onda biri, bəzən beşdən biri, bəzən isə iyirmidən biridir.
Əlbəttə, zəkatın özündən də çəkinmək, yəni zəkatdan boyun qaçırmaq ən pis xüsusiyyətlərdən biridir. Çünki zəkat ictimaiyyətin iqtisadi problemlərinin həllində ciddi təsirə malikdir.

İmam Sadiqdən (ə) nəql olunan hədisdə “maun” sözünə belə izah verilir:
هُوَالْقَرْضُيُقْرِضُهُ،وَالْمَتَاعُيُعِيرُهُ،وَالْمَعْرُوفُيَصْنَعُهُ
"Maun" başqasına verilən borc, digərlərinə müvəqqəti verilən gündəlik məişət əşyaları və başqaları üçün edilən xeyir əməllərdir." İmamdan (ə) bu məzmunda nəql olunan digər bir hədisdə ravi belə nəql edir: Bir nəfər İmamdan soruşur:- Biz əşyalarımızı bəzi qonşularımıza verdikdə onu sındırıb və ya xarab edib gətirirlər. Olar ki, biz onlara əşyalarımızı verməyək? İmam buyurur:
- Bəli. Müşkülü yoxdur.
- (maun) sözü barəsində digər ehtimallar da verilmişdir: Qurtubi təfsir kitabında bu söz barəsində on bir məna qeyd etmişdir. Əlbəttə, onları məzmun baxımından birləşdirib bir neçə bənddə xülasə etmək olar. Amma əsas məsələ bundan ibarətdir ki, həmin bəndlər yuxarıda qeyd etdiyimiz izahdan xaric deyil. Yəni yeni söz deyilmir.
- "Riyakarlıq” və “maun” sözlərinin izahı bundan ibarətdir ki, Allah üçün ediləcək işi kiçildərək xalq üçün edirlər. Həmçinin xalq üçün olan işdən boyun qaçırırlar. Bu minvalla heç bir haqq öz yerini tutmur.
- Bu mövzunu Böyük İslam Peyğəmbərinin (s) sözü ilə yekunlaşdırırıq:
- القيامة،وَوَكُلَهُإلىنَفْسِهِ،وَمَنْوَكَلَهُمَنْمَنَعَالْمَاعُونَجَارَهُمَنَعَهُاللَّهُ
- إِلىنَفْسِهفَماأَسْوَأَحَالُهُ؟!
- خيرهيوم
- "Zəruri və kiçik əşyaları qonşusundan əsirgəyən adamı Allah Qiyamət günü Öz xeyrindən məhrum edir, özbaşına buraxır. Özbaşına buraxılanın vəziyyəti necə də pis olacaq.”
İncəliklər:

- 1. "Maun" surəsinin xülasəsi.
- Bu kiçik, eyni zamanda geniş və dərin mənalı surədə qeyri-insani sifətlərin toplusu qeyd olunmuşdur. Bu sifətin kimdə olmasından asılı olmayaraq, surə onu imansızlıqda ittiham edir. Bütün bunların ümdə səbəbini isə cəza və mükafat gününə imansızlıqda görür. Yəni Qiyamət və hesab-kitab gününə imanı olmayan şəxslərin riyakarlıq və hər cür qeyri-insani əməllər etməsi mümkündür. O cümlədən yetimlərin təhqir olunması, acları doyurmaqdan boyun qaçırmaq, namazdan qafil olmaq, insanlarla həmkarlıqdan yayınmaq və hətta onlardan mahiyyətcə kiçik əşyaları əsirgəmək kimi halları buna nümunə göstərmək olar. Surədə bu minvalla xalq və Xaliqlə düzgün rabitəsi olmayan paxıl və riyakar insanlar ifşa edilir. Qəlbində iman nuru parlamayan insanlar üçün nə Allahın ona hədiyyə edəcəyi mükafat, nə də verəcəyi dəhşətli əzab düşündürücüdür
- 2. Riya və "mənəm”lik böyük ictimai bəladır
- Hər bir əməlin dəyəri onun failinin düşüncəsi ilə sıx əlaqəlidir. Başqa sözlə desək, İslam dini baxışında hər bir əməlin əsasını onun niyyəti təşkil edir. Əlbəttə, əgər niyyət xalis olarsa.
- İslam dinində istintaq hər şeydən öncə niyyət dəftərindən başlanır. İslam Peyğəmbərindən (s) nəql olunan hədisdən oxuyuruq:
- إِنَّمَاالأَعْمَالُبِالنِّيَاتِ،وَلِكُلِّامْرِئٍمَانَوى
- Hər bir əməlin necəliyi onun niyyətindən asılıdır və buna rəğmən, hər kəsin bəhrəsi niyyəti qədərdir.Hədisdə deyilir: Allah yolunda cihad edənlərin savabını Böyük Allah verəcəkdir. Dünya malı üçün çalışanların niyyətləri necədirsə, bəhrələri də elə olacaqdır. (Hətta dəvənin ayağına bağlanan kiçik ip olsa belə.)

Niyyət özünü daim əməldə göstərir. Allah üçün və ona xatir əməl edənlər niyyətlərini xalis edir, bu yolda möhkəm dayanır və daim çalışır ki, xalq bundan səmərəli istifadə edərək daha çox bəhrələnsin. Amma bunun əksi olaraq, riyakarlıq və mənəm-mənəmlik üçün əməl edənlər daha çox əməlin zahiri bər-bəzəyinə diqqət yetirər, xalqın ondan bəhrələnməsi haqqında düşünməzlər. Yəni bu kimi insanlar üçün ehtiyaclıların nə qədər bəhrələnməsi qətiyyən önəm daşımır.
Riyakarlıq və yalançı təriflərə adət etmiş cəmiyyət Allahdan, gözəl əxlaqdan və mənəvi fəzilətdən uzaq olmaqla yanaşı, gördüyü işlərin nəticəsi də özü kimi kiçikdir. Onların bütün fəaliyyət konsepsiyaları zahirdə böyük görünsə də, kiçik mahiyyətdə xülasələşmişdir. Bu şəkildə formalaşmış ictimaiyyətin necə də acı və dərdli sonluğu var?!
Riyanı məzəmmət edən çox sayda hədislər nəql olunmuşdur. Hətta bəzi hədis və rəvayətlərdə riyakarlığın şirkin növlərindən olduğu bildirilmişdir. Biz aşağıda bu mövzuda təkan verən, qəflətdən oyadan və insanın vücudunu silkələyən üç hədislə kifayətlənirik:
Peyğəmbərdən (s) nəql olunan hədisdə deyilir:
سَيَأْتِيعَلَىالنَّاسِزَمَانٌتَحْبَثُفِيهِسَرَائِرُهُمْ،وَتَحْسُنُفِيهِعَلانِيْتُهُمْ،طَمَعاًفِيالدُّنْيالايُرِيدُونَبِهِماعِنْدَرَبِّهِمْ،يَكُونُدِينُهُمْرياءً،لايُخالِطُهُمْخَوْفٌ،يَعُمُّهُمُاللهُفَيَدْعُونَهُدُعاءَالْغَرِيقِفَلَايَسْتَجِيبُلَهُمْ!
بعقاب
“Elə bir zaman gələcək ki, insanların batinləri dünya tamahlarına görə olduqca çirkli olsa da, zahirləri gözəl görünəcəkdir. Bu onların Allahla əlaqələrinin olmadığı zaman baş verəcəkdir. Onların dinini riyakarlıq bəzəyəcək və Allah qorxusu ürəklərində olmayacaqdır. Sonda Allah-taala onları dərdli əzaba düçar edəcəkdir. Bu zaman onlar Allahı bağışlanmaq sədaları ilə çağırsalar da, səsləri eşidilməyəcəkdir." İmam Sadiqin (ə) yaxınlarından olan Zürarəyə buyurduğu hədisdən oxuyuruq:
مَنْعَمِلَلِلنَّاسِكَانَثَوابُهُعَلَىالنَّاسِيازُرارَةُكُلَّرِيَاءشِرْكَ!
"El gözünə iş görən adamın savabı elin öhdəsindədir. Ey Zürarǝ! Hər bir riya şirkdir!”
Peyğəmbərdən (s) nəql olan digər bir hədis də gəlmişdir:

إِنَّالْمُرَائِيَيُدْعَىيَوْمَالْقِيامَةِبِأَرْبَعَةِأَسْمَاء: ياكافرايافاجِراياغادِرُ! ياخاسراحَبِطَعَمَلُكَ،وَبَطَلَأَجْرُكَ،فَلاخَلاصَلَكَالْيَوْمَ،فَالْتَمِسُأَجْرَكَمِمَّنْكُنْتَتَعْمَلُ
Riyakar şəxs Qiyamət günündə dörd sifətlə çağırılar; Ey Kafir! ey Facir! ey Hiyləgər! ey Ziyankar! Əməllərin məhv, mükafatın zay oldu. Bu gün artıq heç bir nicat yolun qalmamışdır. Öz mükafatını kimə görəəməl etmisənsə, ondan da istə!”


mənbələr.
1.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
2.Türeyhi, Məcməul-bəhreyn, h.ş 1375, c.6, s.316
3.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
4.Mərifət, Amuzeşe ulume Quran, h.ş 1371, c.2, s.168
5.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.367
6.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1269
10.əkarim Şirazi, Nümunə təfsiri, c.27, s.356
11.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.767
12.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.767
13.Şeyx Səduq, Səvabul-əmal, h.ş 1382, s.126 ]]> Qureyş surəsinin oxunuşu,tərcüməsi və fəzilətləri. https://imameli.az/quran/998-qureys-suresinin-oxunusutercumesi-ve-feziletleri.html https://imameli.az/quran/998-qureys-suresinin-oxunusutercumesi-ve-feziletleri.html movlan Thu, 29 Jan 2026 19:22:40 +0400

Qüreyş surəsinin oxunuşu.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.
1. Li i:lə:fi Qurayş.
2. İ:lə:fihim rihlətəş-şitə:i vəs-sayf.
3.Fəl-yə’budu: rabbə hə: zəl bəyt.
4. Əlləzi: ətaməhum min cu:ivvə ə:mənəhum min xauf.


Qüreyş surəsinin tərcüməsi.


1.Qüreyşə asanlaşdırıldığı üçün, (Qüreyş qəbiləsi Kəbənin idarəçiliyinə və təmizliyinə nəzarət etdikləri üçün bütün ərəb qəbilələri tərəfindən böyük hörmət görürdülər. Buna görə də onlar rahat, təhlükəsiz və sərbəst bir şəkildə Taifə, Yəmənə və Şama ticarət səfərləri edə bilirdilər. Burada Allah-Təala, onlara verdiyi bu neməti xatırlatmaqdadır.)
2.Onların qış və yay səyahətləri asanlaşdırıldığı üçün,
3.Onlar bu evin Rəbbinə ibadət etsinlər!
4.O Rəbb ki, onlara aclıqdan sonra yemək, qorxudan sonra əmin-amanlıq verdi.

Qüreyş surəsini haqqında.


Qüreyş surəsi (ərəbcə: سورة قريش) və ya İlaf Quranın 106-cı surəsidir və Məkkədə nazil olan surələrdən biridir. Bu surə Quranın 30-cu cüzündə yerləşir. Sözügedən surəni Qüreyş tayfasının birliyindən bəhs etdiyi üçün Qüreyş və ya "İlaf" adlandırıblar. Surədə Allahın Qüreyş tayfasına verdiyi nemətlər və onların bu nemətlər qarşısında olan vəzifələri izah edilir. Peyğəmbərdən (s) rəvayət olunub ki, hər kəs Qüreyş surəsini oxusa, Allah ona Məscidül-Həramda təvaf edənlərin və orada etikaf saxlayanların sayı qədər on savab yazar.

Bu surə Qüreyş və ya "İlaf" adlandırılmışdır, çünki Qüreyş birliyindən (li ilafi Qürəyş) bəhs edir [1]
Qüreyş surəsi Məkkədə nazil olan surələrdəndir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan 29-cu surədir. Hazırki Quran sırasına görə isə Quranın 106-cı surəsidir2] və 30-cu cüzdə yer alır.
Qüreyş surəsi 4 ayədən, 17 sözdən və 76 hərfdən ibarətdir. Həcminə görə, bu surə qısa surələrdən hesab olunur..[3]

Qüreyş surəsi əvvəldən sona qədər Qüreyş tayfasından bəhs edir və Allahın onlara bəxş etdiyi nemətləri izah edir. Surə bildirir ki, bu birlik və həmrəylik, Kəbə evinin sahibi olan Allaha ibadət əsasında qurulmalıdır. Allah Qüreyş tayfasının aclığını toxluqla, qorxularını isə əmin-amanlıqla dəyişdirmişdir.4]
Surədə Qüreyşin iki ticarət səfərindən məqsəd yayda Şama, qışda isə Yəmənə etdikləri ticarət səfərləridir. Həmçinin Allahın evinə (Kəbə) görə insanlar Qüreyş tayfasına hörmət edirdilər və onların karvanlarına, eləcə də Məkkə şəhərinə hücum etmirdilər...[5]

Təfsir alimləri Fil və Qureyş surələrinin bir surə olduğunu düşünürlər. Bunun səbəbi, bu iki surənin mövzularının bir-birinə çox bağlı olmasıdır. Buna görə də, namazın hər rükətində tam bir surə oxumaq üçün kimsə Qüreyş surəsini seçərsə, hər ikisini birlikdə oxumalıdır[6] . Übəy ibn Kəbin müshəfində də bu iki surə bir surə şəklində yazılmışdı, bu fərqlə ki, bu iki surə arasında "Bismillahir-rəhmanir-rəhim" yazılmamışdı.[7] Əllamə Təbatəbai bu iki surənin bir surə olmasını onların əlaqəsinə əsasən bəzi əhli-sünnə alimlərinə və şiələr arasında məşhur olan fikrə aid etmişdir. Ancaq bu iki surənin bir surə olduğunu sübut edən dəlilləri zəif və əsasız hesab etmişdir. O, rəvayətlərdən istifadə edərək, vacib namazların yalnız bir rükətində "Zuha" və "İnşirah", yaxud "Fil" və "Qüreyş" surələrinin birlikdə oxunmasının icazəli olduğunu bildirmişdir.[8]


Peyğəmbərdən (s) nəql edilmişdir ki, Qüreyş surəsini oxuyan şəxsə, Allah təvaf edən və Məscidül-Həramda etikafta olanların hər birinin sayı qədər on savab yazar.[9]

İmam Sadiqdən (ə) nəql edilmiş bir rəvayətə görə, Qüreyş surəsini çox oxuyan şəxs qiyamət günü Allah tərəfindən cənnət miniklərindən birinə mindirilmiş halda məhşərə gətiriləcək və nur süfrələrinin ətrafında oturacaq.[10]

Bəzi rəvayətlərdə bu surənin xüsusi bir şəkildə oxunmasının müəyyən faydaları qeyd olunmuşdur: Qida zəhərlənməsinin qarşısını almaq və ürək xəstəliklərini müalicə etmək..[11]

mənbələr.
1. Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1268
2.Mərifət, Amuzeşe ulume Quran, h.ş 1371, c.1, s.166
3.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1268
4.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1266-1268
5.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.366
6.Əli Babayi, Bərqozide təfsire nümune, h.ş 1382, c.5, s.599
7.Mərifət, Ət-təmhid, h.q 1415, c.1, s.323
8.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.365
9.Təbərsi, Məcməul-bəyan, h.ş 1372, c.10, s.827
10.Şeyx Səduq, Səvabul-əmal, h.ş 1382, s.126
11.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.759]]>
Qüreyş surəsinin oxunuşu.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.
1. Li i:lə:fi Qurayş.
2. İ:lə:fihim rihlətəş-şitə:i vəs-sayf.
3.Fəl-yə’budu: rabbə hə: zəl bəyt.
4. Əlləzi: ətaməhum min cu:ivvə ə:mənəhum min xauf.


Qüreyş surəsinin tərcüməsi.


1.Qüreyşə asanlaşdırıldığı üçün, (Qüreyş qəbiləsi Kəbənin idarəçiliyinə və təmizliyinə nəzarət etdikləri üçün bütün ərəb qəbilələri tərəfindən böyük hörmət görürdülər. Buna görə də onlar rahat, təhlükəsiz və sərbəst bir şəkildə Taifə, Yəmənə və Şama ticarət səfərləri edə bilirdilər. Burada Allah-Təala, onlara verdiyi bu neməti xatırlatmaqdadır.)
2.Onların qış və yay səyahətləri asanlaşdırıldığı üçün,
3.Onlar bu evin Rəbbinə ibadət etsinlər!
4.O Rəbb ki, onlara aclıqdan sonra yemək, qorxudan sonra əmin-amanlıq verdi.

Qüreyş surəsini haqqında.


Qüreyş surəsi (ərəbcə: سورة قريش) və ya İlaf Quranın 106-cı surəsidir və Məkkədə nazil olan surələrdən biridir. Bu surə Quranın 30-cu cüzündə yerləşir. Sözügedən surəni Qüreyş tayfasının birliyindən bəhs etdiyi üçün Qüreyş və ya "İlaf" adlandırıblar. Surədə Allahın Qüreyş tayfasına verdiyi nemətlər və onların bu nemətlər qarşısında olan vəzifələri izah edilir. Peyğəmbərdən (s) rəvayət olunub ki, hər kəs Qüreyş surəsini oxusa, Allah ona Məscidül-Həramda təvaf edənlərin və orada etikaf saxlayanların sayı qədər on savab yazar.

Bu surə Qüreyş və ya "İlaf" adlandırılmışdır, çünki Qüreyş birliyindən (li ilafi Qürəyş) bəhs edir [1]
Qüreyş surəsi Məkkədə nazil olan surələrdəndir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan 29-cu surədir. Hazırki Quran sırasına görə isə Quranın 106-cı surəsidir2] və 30-cu cüzdə yer alır.
Qüreyş surəsi 4 ayədən, 17 sözdən və 76 hərfdən ibarətdir. Həcminə görə, bu surə qısa surələrdən hesab olunur..[3]

Qüreyş surəsi əvvəldən sona qədər Qüreyş tayfasından bəhs edir və Allahın onlara bəxş etdiyi nemətləri izah edir. Surə bildirir ki, bu birlik və həmrəylik, Kəbə evinin sahibi olan Allaha ibadət əsasında qurulmalıdır. Allah Qüreyş tayfasının aclığını toxluqla, qorxularını isə əmin-amanlıqla dəyişdirmişdir.4]
Surədə Qüreyşin iki ticarət səfərindən məqsəd yayda Şama, qışda isə Yəmənə etdikləri ticarət səfərləridir. Həmçinin Allahın evinə (Kəbə) görə insanlar Qüreyş tayfasına hörmət edirdilər və onların karvanlarına, eləcə də Məkkə şəhərinə hücum etmirdilər...[5]

Təfsir alimləri Fil və Qureyş surələrinin bir surə olduğunu düşünürlər. Bunun səbəbi, bu iki surənin mövzularının bir-birinə çox bağlı olmasıdır. Buna görə də, namazın hər rükətində tam bir surə oxumaq üçün kimsə Qüreyş surəsini seçərsə, hər ikisini birlikdə oxumalıdır[6] . Übəy ibn Kəbin müshəfində də bu iki surə bir surə şəklində yazılmışdı, bu fərqlə ki, bu iki surə arasında "Bismillahir-rəhmanir-rəhim" yazılmamışdı.[7] Əllamə Təbatəbai bu iki surənin bir surə olmasını onların əlaqəsinə əsasən bəzi əhli-sünnə alimlərinə və şiələr arasında məşhur olan fikrə aid etmişdir. Ancaq bu iki surənin bir surə olduğunu sübut edən dəlilləri zəif və əsasız hesab etmişdir. O, rəvayətlərdən istifadə edərək, vacib namazların yalnız bir rükətində "Zuha" və "İnşirah", yaxud "Fil" və "Qüreyş" surələrinin birlikdə oxunmasının icazəli olduğunu bildirmişdir.[8]


Peyğəmbərdən (s) nəql edilmişdir ki, Qüreyş surəsini oxuyan şəxsə, Allah təvaf edən və Məscidül-Həramda etikafta olanların hər birinin sayı qədər on savab yazar.[9]

İmam Sadiqdən (ə) nəql edilmiş bir rəvayətə görə, Qüreyş surəsini çox oxuyan şəxs qiyamət günü Allah tərəfindən cənnət miniklərindən birinə mindirilmiş halda məhşərə gətiriləcək və nur süfrələrinin ətrafında oturacaq.[10]

Bəzi rəvayətlərdə bu surənin xüsusi bir şəkildə oxunmasının müəyyən faydaları qeyd olunmuşdur: Qida zəhərlənməsinin qarşısını almaq və ürək xəstəliklərini müalicə etmək..[11]

mənbələr.
1. Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1268
2.Mərifət, Amuzeşe ulume Quran, h.ş 1371, c.1, s.166
3.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1268
4.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1266-1268
5.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.366
6.Əli Babayi, Bərqozide təfsire nümune, h.ş 1382, c.5, s.599
7.Mərifət, Ət-təmhid, h.q 1415, c.1, s.323
8.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.365
9.Təbərsi, Məcməul-bəyan, h.ş 1372, c.10, s.827
10.Şeyx Səduq, Səvabul-əmal, h.ş 1382, s.126
11.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.759 ]]>
Qüreyş surəsinin oxunuşu.


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.
1. Li i:lə:fi Qurayş.
2. İ:lə:fihim rihlətəş-şitə:i vəs-sayf.
3.Fəl-yə’budu: rabbə hə: zəl bəyt.
4. Əlləzi: ətaməhum min cu:ivvə ə:mənəhum min xauf.


Qüreyş surəsinin tərcüməsi.


1.Qüreyşə asanlaşdırıldığı üçün, (Qüreyş qəbiləsi Kəbənin idarəçiliyinə və təmizliyinə nəzarət etdikləri üçün bütün ərəb qəbilələri tərəfindən böyük hörmət görürdülər. Buna görə də onlar rahat, təhlükəsiz və sərbəst bir şəkildə Taifə, Yəmənə və Şama ticarət səfərləri edə bilirdilər. Burada Allah-Təala, onlara verdiyi bu neməti xatırlatmaqdadır.)
2.Onların qış və yay səyahətləri asanlaşdırıldığı üçün,
3.Onlar bu evin Rəbbinə ibadət etsinlər!
4.O Rəbb ki, onlara aclıqdan sonra yemək, qorxudan sonra əmin-amanlıq verdi.

Qüreyş surəsini haqqında.


Qüreyş surəsi (ərəbcə: سورة قريش) və ya İlaf Quranın 106-cı surəsidir və Məkkədə nazil olan surələrdən biridir. Bu surə Quranın 30-cu cüzündə yerləşir. Sözügedən surəni Qüreyş tayfasının birliyindən bəhs etdiyi üçün Qüreyş və ya "İlaf" adlandırıblar. Surədə Allahın Qüreyş tayfasına verdiyi nemətlər və onların bu nemətlər qarşısında olan vəzifələri izah edilir. Peyğəmbərdən (s) rəvayət olunub ki, hər kəs Qüreyş surəsini oxusa, Allah ona Məscidül-Həramda təvaf edənlərin və orada etikaf saxlayanların sayı qədər on savab yazar.

Bu surə Qüreyş və ya "İlaf" adlandırılmışdır, çünki Qüreyş birliyindən (li ilafi Qürəyş) bəhs edir [1]
Qüreyş surəsi Məkkədə nazil olan surələrdəndir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan 29-cu surədir. Hazırki Quran sırasına görə isə Quranın 106-cı surəsidir2] və 30-cu cüzdə yer alır.
Qüreyş surəsi 4 ayədən, 17 sözdən və 76 hərfdən ibarətdir. Həcminə görə, bu surə qısa surələrdən hesab olunur..[3]

Qüreyş surəsi əvvəldən sona qədər Qüreyş tayfasından bəhs edir və Allahın onlara bəxş etdiyi nemətləri izah edir. Surə bildirir ki, bu birlik və həmrəylik, Kəbə evinin sahibi olan Allaha ibadət əsasında qurulmalıdır. Allah Qüreyş tayfasının aclığını toxluqla, qorxularını isə əmin-amanlıqla dəyişdirmişdir.4]
Surədə Qüreyşin iki ticarət səfərindən məqsəd yayda Şama, qışda isə Yəmənə etdikləri ticarət səfərləridir. Həmçinin Allahın evinə (Kəbə) görə insanlar Qüreyş tayfasına hörmət edirdilər və onların karvanlarına, eləcə də Məkkə şəhərinə hücum etmirdilər...[5]

Təfsir alimləri Fil və Qureyş surələrinin bir surə olduğunu düşünürlər. Bunun səbəbi, bu iki surənin mövzularının bir-birinə çox bağlı olmasıdır. Buna görə də, namazın hər rükətində tam bir surə oxumaq üçün kimsə Qüreyş surəsini seçərsə, hər ikisini birlikdə oxumalıdır[6] . Übəy ibn Kəbin müshəfində də bu iki surə bir surə şəklində yazılmışdı, bu fərqlə ki, bu iki surə arasında "Bismillahir-rəhmanir-rəhim" yazılmamışdı.[7] Əllamə Təbatəbai bu iki surənin bir surə olmasını onların əlaqəsinə əsasən bəzi əhli-sünnə alimlərinə və şiələr arasında məşhur olan fikrə aid etmişdir. Ancaq bu iki surənin bir surə olduğunu sübut edən dəlilləri zəif və əsasız hesab etmişdir. O, rəvayətlərdən istifadə edərək, vacib namazların yalnız bir rükətində "Zuha" və "İnşirah", yaxud "Fil" və "Qüreyş" surələrinin birlikdə oxunmasının icazəli olduğunu bildirmişdir.[8]


Peyğəmbərdən (s) nəql edilmişdir ki, Qüreyş surəsini oxuyan şəxsə, Allah təvaf edən və Məscidül-Həramda etikafta olanların hər birinin sayı qədər on savab yazar.[9]

İmam Sadiqdən (ə) nəql edilmiş bir rəvayətə görə, Qüreyş surəsini çox oxuyan şəxs qiyamət günü Allah tərəfindən cənnət miniklərindən birinə mindirilmiş halda məhşərə gətiriləcək və nur süfrələrinin ətrafında oturacaq.[10]

Bəzi rəvayətlərdə bu surənin xüsusi bir şəkildə oxunmasının müəyyən faydaları qeyd olunmuşdur: Qida zəhərlənməsinin qarşısını almaq və ürək xəstəliklərini müalicə etmək..[11]

mənbələr.
1. Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1268
2.Mərifət, Amuzeşe ulume Quran, h.ş 1371, c.1, s.166
3.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1268
4.Xürrəmşahi, Daneşnameye Quran və Quranpejuhi, h.ş 1377, c.2, s.1266-1268
5.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.366
6.Əli Babayi, Bərqozide təfsire nümune, h.ş 1382, c.5, s.599
7.Mərifət, Ət-təmhid, h.q 1415, c.1, s.323
8.Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.365
9.Təbərsi, Məcməul-bəyan, h.ş 1372, c.10, s.827
10.Şeyx Səduq, Səvabul-əmal, h.ş 1382, s.126
11.Bəhrani, Əl-Burhan fi təfsiril-Quran, h.q 1415, c.5, s.759 ]]> Cümə gününün əməlləri https://imameli.az/islam/997-cume-gununun-emelleri.html https://imameli.az/islam/997-cume-gununun-emelleri.html movlan Wed, 17 Dec 2025 18:20:47 +0400
CÜMƏ GÜNÜNÜN ƏMƏLLƏRİ

Bil ki, cümə gecəsi və cümə günü həftənin sair günlərindən fəzilət cəhətindən daha üstün olduğu üçün onlardan fərqlənir.
Qüsl: "Cümə gününün qüslun alıram qürbətən iləllah" niyyəti ilə...vaxtı sübh azanından zöhr azanına, qüsl alınacaq vaxtın qalmasına qədərdir. İmam Sadiq (ə) buyurub: "Hər kim cümə günü qüsl etsə və bu duanı oxusa, gələn cüməyədək təmiz olar (yəni günahlardan təmizlənər və ya əməllərinin mənəvi paklığı olar və qəbul olunar): "Şəhadət verirəm ki, Allahdan qeyri ilah yoxdur, yeganədir və şəriki yoxdur. Şəhadət verirəm ki, Muhəmməd Onun bəndəsi və elçisidir. Ey Allahım, Muhəmmədə və Ali-Muhəmmədə salam göndər, mənə tövbə edənlərdən və paklardan et."
Salavat: "ALLAHUMMƏ SALLİ ƏLA MUHAMMƏDİN VƏ ALİ-MUHAMMƏD VƏ ƏCCIL FƏRƏCƏHUM" ən azı 100 dəfə. Dırnaqları kəsmək (qısaltmaq).
Dua Dua etmək, Quran oxumaq xüsusən (Duxan, Muminin, Kəhf və Vaqiə) surələrin oxumaq.
Qohumları, dotları, yaxınları və möminləri ziyarət etmək, həmçinin qəbir üstünə gedib ölənləri ziyarət etmək.
Sədəqə vermək: Həzrət Rəsuli-Əkrəm (s) buyurur: "Cümə gecə və gündüzü iyirmi dörd saatdır. Allah taala onun hər bir saatında altı yüz min adamı cəhənnəmdən azad edir”. İmam Baqir (ə) buyurur: “Cümə günündə yaxşılıq və pisliklər bir neçə bərabər (hesab) olunar”.
Dünya işlərini kənara qoyub günün bir hissəsində dini məsələləri öyrənməklə məşğul ol. Belə ki, İmam Sadiq (ə) buyurub: "Nifrin olsun o müsəlmana ki, həftə ərzində cümə gününü (günün bir hissəsini) dini məsələlərini öyrənməyə sərf etmir və bu iş üçün digər işlərini kənara qoymur. Cümə günü hər birinizə mübarək olsun.

]]>
CÜMƏ GÜNÜNÜN ƏMƏLLƏRİ

Bil ki, cümə gecəsi və cümə günü həftənin sair günlərindən fəzilət cəhətindən daha üstün olduğu üçün onlardan fərqlənir.
Qüsl: "Cümə gününün qüslun alıram qürbətən iləllah" niyyəti ilə...vaxtı sübh azanından zöhr azanına, qüsl alınacaq vaxtın qalmasına qədərdir. İmam Sadiq (ə) buyurub: "Hər kim cümə günü qüsl etsə və bu duanı oxusa, gələn cüməyədək təmiz olar (yəni günahlardan təmizlənər və ya əməllərinin mənəvi paklığı olar və qəbul olunar): "Şəhadət verirəm ki, Allahdan qeyri ilah yoxdur, yeganədir və şəriki yoxdur. Şəhadət verirəm ki, Muhəmməd Onun bəndəsi və elçisidir. Ey Allahım, Muhəmmədə və Ali-Muhəmmədə salam göndər, mənə tövbə edənlərdən və paklardan et."
Salavat: "ALLAHUMMƏ SALLİ ƏLA MUHAMMƏDİN VƏ ALİ-MUHAMMƏD VƏ ƏCCIL FƏRƏCƏHUM" ən azı 100 dəfə. Dırnaqları kəsmək (qısaltmaq).
Dua Dua etmək, Quran oxumaq xüsusən (Duxan, Muminin, Kəhf və Vaqiə) surələrin oxumaq.
Qohumları, dotları, yaxınları və möminləri ziyarət etmək, həmçinin qəbir üstünə gedib ölənləri ziyarət etmək.
Sədəqə vermək: Həzrət Rəsuli-Əkrəm (s) buyurur: "Cümə gecə və gündüzü iyirmi dörd saatdır. Allah taala onun hər bir saatında altı yüz min adamı cəhənnəmdən azad edir”. İmam Baqir (ə) buyurur: “Cümə günündə yaxşılıq və pisliklər bir neçə bərabər (hesab) olunar”.
Dünya işlərini kənara qoyub günün bir hissəsində dini məsələləri öyrənməklə məşğul ol. Belə ki, İmam Sadiq (ə) buyurub: "Nifrin olsun o müsəlmana ki, həftə ərzində cümə gününü (günün bir hissəsini) dini məsələlərini öyrənməyə sərf etmir və bu iş üçün digər işlərini kənara qoymur. Cümə günü hər birinizə mübarək olsun.

 ]]>
CÜMƏ GÜNÜNÜN ƏMƏLLƏRİ

Bil ki, cümə gecəsi və cümə günü həftənin sair günlərindən fəzilət cəhətindən daha üstün olduğu üçün onlardan fərqlənir.
Qüsl: "Cümə gününün qüslun alıram qürbətən iləllah" niyyəti ilə...vaxtı sübh azanından zöhr azanına, qüsl alınacaq vaxtın qalmasına qədərdir. İmam Sadiq (ə) buyurub: "Hər kim cümə günü qüsl etsə və bu duanı oxusa, gələn cüməyədək təmiz olar (yəni günahlardan təmizlənər və ya əməllərinin mənəvi paklığı olar və qəbul olunar): "Şəhadət verirəm ki, Allahdan qeyri ilah yoxdur, yeganədir və şəriki yoxdur. Şəhadət verirəm ki, Muhəmməd Onun bəndəsi və elçisidir. Ey Allahım, Muhəmmədə və Ali-Muhəmmədə salam göndər, mənə tövbə edənlərdən və paklardan et."
Salavat: "ALLAHUMMƏ SALLİ ƏLA MUHAMMƏDİN VƏ ALİ-MUHAMMƏD VƏ ƏCCIL FƏRƏCƏHUM" ən azı 100 dəfə. Dırnaqları kəsmək (qısaltmaq).
Dua Dua etmək, Quran oxumaq xüsusən (Duxan, Muminin, Kəhf və Vaqiə) surələrin oxumaq.
Qohumları, dotları, yaxınları və möminləri ziyarət etmək, həmçinin qəbir üstünə gedib ölənləri ziyarət etmək.
Sədəqə vermək: Həzrət Rəsuli-Əkrəm (s) buyurur: "Cümə gecə və gündüzü iyirmi dörd saatdır. Allah taala onun hər bir saatında altı yüz min adamı cəhənnəmdən azad edir”. İmam Baqir (ə) buyurur: “Cümə günündə yaxşılıq və pisliklər bir neçə bərabər (hesab) olunar”.
Dünya işlərini kənara qoyub günün bir hissəsində dini məsələləri öyrənməklə məşğul ol. Belə ki, İmam Sadiq (ə) buyurub: "Nifrin olsun o müsəlmana ki, həftə ərzində cümə gününü (günün bir hissəsini) dini məsələlərini öyrənməyə sərf etmir və bu iş üçün digər işlərini kənara qoymur. Cümə günü hər birinizə mübarək olsun.

 ]]> Cümə namazının fəlsəfəsi. https://imameli.az/namazz/996-cume-namazinin-felsefesi.html https://imameli.az/namazz/996-cume-namazinin-felsefesi.html movlan Tue, 25 Nov 2025 21:21:28 +0400
Ey iman gətirənlər, cümə günü namaza çağırılan zaman, Allahı zikr etməyə (cümə namazına) tələsin və alış-verişi buraxın! Əgər bilsəniz bu, sizin üçün daha xeyirlidir”. (“Cümə” 9).

Bu ayə iman gətirənlərə xitab edərək buyurur ki, azan oxunan kimi alış-verişi buraxın və namaza tərəf tələsin. Bu ayə deyir ki, cümə gününün azanı verilən kimi hər kəsin vəzifəsidir ki, əlindəki alış-verişini buraxıb, Allahın evinə tərəf getsin və namazını iqamə etsin. Yəni, namaz qılmaq bir müsəlman üçün alış-verişdən daha önəmlidir, xüsusilə də cümə günündə.

Bəs niyə məhz cümə günündə?


Tarixdə oxuyuruq ki, Həzrət Peyğəmbər (s) Mədinəyə hicrət etməzdən əvvəl belə qərara almışdılar ki, onlar həftənin bir günündə bir yerdə toplaşıb Allaha ibadət etsinlər.

Həmin gün kimi də şənbə günündən əvvəlki günü seçdilər və o gündən bəri cümə günü insanların toplaşdığı gün kimi tarixə yazıldı. Cümə - yəni camaatın toplaşması, cəm olması deməkdir.

Həzrət Peyğəmbərin (s) Mədinədə qıldığı ilk cümə namazı Rəbiul-əvvəl ayının 12-də olmuşdur.

Həzrət Peyğəmbər (s) cümə namazı ilə bağlı buyurur: “Allah cümə namazını sizlərə vacib buyurmuşdur, hər kim onu mənim həyatımda və ya mənim vəfatımdan sonra təhqir və ya inkar üzündən tərk edər, Allah onu pərişan edər və işinə bərəkət verməz.

Bilin ki, onun namazı qəbul olmaz. Bilin ki, onun zəkatı qəbul olmaz. Bilin ki, onun həcci qəbul olmaz, bilin ki, onun yaxşı əməlləri qəbul olmayacaqdır o zamana qədər ki, bu işinə görə tövbə edər”.

Bir nəfər Həzrət Peyğəmbərin (s) yanına gəlir və deyir: “Ya Rəsulallah! Mən dəfələrlə həccə hazırlaşmışam, ancaq bu tövfiq mənə nəsib olmayıbdır”. Həzrət (s) buyurur:“Cümə namazı – yoxsulların həccidir”.

Bəs cümə namazının fəlsəfəsi nədir?


Cümə namazı hər şeydən əvvəl camaatla bir yerdə qılınan namazdır. İbadət insanın ruh və canını lətif edər, ürəyini günahlardan yuyar və qəlbində olan pası təmizləyər. Cümə namazı həcc əməlindən sonra böyük cəmiyyətlə yerinə yetirilən bir ibadətdir. Bu ibadətin ictimai və siyasi faydaları vardır.

Cümə namazından əvvəl xətib ölkədə olan siyasi, ictimai, iqtisadi məsələləri insanların nəzərinə çatdırır və bu böyük cəmiyyəti qəflətdən ayıldır.

Bundan əlavə, insanları İslam maarifi ilə maarifləndirir. İnsanlar arasında vəhdət və həmrəylik yaranır. Ümumi çətinlikləri həll etmək üçün insanların rəyinə dəyər verilir.

Elə ona görə də İslam düşmənləri həmişə cümə namazından qorxmuşdular. Həzrət Peyğəmbərin (s) qurduğu dövlət, cümə namazlarından çox sayda bəhrə aparmışdır. Ancaq əksinə Bəni-Üməyyə öz qüdrətini məhkəmləndirmək üçün ondan sui-istifadə etmişdir.

Ona görə də dinimiz həmişə cümə namazına xüsusi əhəmiyyət vermişdir.]]>
Ey iman gətirənlər, cümə günü namaza çağırılan zaman, Allahı zikr etməyə (cümə namazına) tələsin və alış-verişi buraxın! Əgər bilsəniz bu, sizin üçün daha xeyirlidir”. (“Cümə” 9).

Bu ayə iman gətirənlərə xitab edərək buyurur ki, azan oxunan kimi alış-verişi buraxın və namaza tərəf tələsin. Bu ayə deyir ki, cümə gününün azanı verilən kimi hər kəsin vəzifəsidir ki, əlindəki alış-verişini buraxıb, Allahın evinə tərəf getsin və namazını iqamə etsin. Yəni, namaz qılmaq bir müsəlman üçün alış-verişdən daha önəmlidir, xüsusilə də cümə günündə.

Bəs niyə məhz cümə günündə?


Tarixdə oxuyuruq ki, Həzrət Peyğəmbər (s) Mədinəyə hicrət etməzdən əvvəl belə qərara almışdılar ki, onlar həftənin bir günündə bir yerdə toplaşıb Allaha ibadət etsinlər.

Həmin gün kimi də şənbə günündən əvvəlki günü seçdilər və o gündən bəri cümə günü insanların toplaşdığı gün kimi tarixə yazıldı. Cümə - yəni camaatın toplaşması, cəm olması deməkdir.

Həzrət Peyğəmbərin (s) Mədinədə qıldığı ilk cümə namazı Rəbiul-əvvəl ayının 12-də olmuşdur.

Həzrət Peyğəmbər (s) cümə namazı ilə bağlı buyurur: “Allah cümə namazını sizlərə vacib buyurmuşdur, hər kim onu mənim həyatımda və ya mənim vəfatımdan sonra təhqir və ya inkar üzündən tərk edər, Allah onu pərişan edər və işinə bərəkət verməz.

Bilin ki, onun namazı qəbul olmaz. Bilin ki, onun zəkatı qəbul olmaz. Bilin ki, onun həcci qəbul olmaz, bilin ki, onun yaxşı əməlləri qəbul olmayacaqdır o zamana qədər ki, bu işinə görə tövbə edər”.

Bir nəfər Həzrət Peyğəmbərin (s) yanına gəlir və deyir: “Ya Rəsulallah! Mən dəfələrlə həccə hazırlaşmışam, ancaq bu tövfiq mənə nəsib olmayıbdır”. Həzrət (s) buyurur:“Cümə namazı – yoxsulların həccidir”.

Bəs cümə namazının fəlsəfəsi nədir?


Cümə namazı hər şeydən əvvəl camaatla bir yerdə qılınan namazdır. İbadət insanın ruh və canını lətif edər, ürəyini günahlardan yuyar və qəlbində olan pası təmizləyər. Cümə namazı həcc əməlindən sonra böyük cəmiyyətlə yerinə yetirilən bir ibadətdir. Bu ibadətin ictimai və siyasi faydaları vardır.

Cümə namazından əvvəl xətib ölkədə olan siyasi, ictimai, iqtisadi məsələləri insanların nəzərinə çatdırır və bu böyük cəmiyyəti qəflətdən ayıldır.

Bundan əlavə, insanları İslam maarifi ilə maarifləndirir. İnsanlar arasında vəhdət və həmrəylik yaranır. Ümumi çətinlikləri həll etmək üçün insanların rəyinə dəyər verilir.

Elə ona görə də İslam düşmənləri həmişə cümə namazından qorxmuşdular. Həzrət Peyğəmbərin (s) qurduğu dövlət, cümə namazlarından çox sayda bəhrə aparmışdır. Ancaq əksinə Bəni-Üməyyə öz qüdrətini məhkəmləndirmək üçün ondan sui-istifadə etmişdir.

Ona görə də dinimiz həmişə cümə namazına xüsusi əhəmiyyət vermişdir. ]]>
Ey iman gətirənlər, cümə günü namaza çağırılan zaman, Allahı zikr etməyə (cümə namazına) tələsin və alış-verişi buraxın! Əgər bilsəniz bu, sizin üçün daha xeyirlidir”. (“Cümə” 9).

Bu ayə iman gətirənlərə xitab edərək buyurur ki, azan oxunan kimi alış-verişi buraxın və namaza tərəf tələsin. Bu ayə deyir ki, cümə gününün azanı verilən kimi hər kəsin vəzifəsidir ki, əlindəki alış-verişini buraxıb, Allahın evinə tərəf getsin və namazını iqamə etsin. Yəni, namaz qılmaq bir müsəlman üçün alış-verişdən daha önəmlidir, xüsusilə də cümə günündə.

Bəs niyə məhz cümə günündə?


Tarixdə oxuyuruq ki, Həzrət Peyğəmbər (s) Mədinəyə hicrət etməzdən əvvəl belə qərara almışdılar ki, onlar həftənin bir günündə bir yerdə toplaşıb Allaha ibadət etsinlər.

Həmin gün kimi də şənbə günündən əvvəlki günü seçdilər və o gündən bəri cümə günü insanların toplaşdığı gün kimi tarixə yazıldı. Cümə - yəni camaatın toplaşması, cəm olması deməkdir.

Həzrət Peyğəmbərin (s) Mədinədə qıldığı ilk cümə namazı Rəbiul-əvvəl ayının 12-də olmuşdur.

Həzrət Peyğəmbər (s) cümə namazı ilə bağlı buyurur: “Allah cümə namazını sizlərə vacib buyurmuşdur, hər kim onu mənim həyatımda və ya mənim vəfatımdan sonra təhqir və ya inkar üzündən tərk edər, Allah onu pərişan edər və işinə bərəkət verməz.

Bilin ki, onun namazı qəbul olmaz. Bilin ki, onun zəkatı qəbul olmaz. Bilin ki, onun həcci qəbul olmaz, bilin ki, onun yaxşı əməlləri qəbul olmayacaqdır o zamana qədər ki, bu işinə görə tövbə edər”.

Bir nəfər Həzrət Peyğəmbərin (s) yanına gəlir və deyir: “Ya Rəsulallah! Mən dəfələrlə həccə hazırlaşmışam, ancaq bu tövfiq mənə nəsib olmayıbdır”. Həzrət (s) buyurur:“Cümə namazı – yoxsulların həccidir”.

Bəs cümə namazının fəlsəfəsi nədir?


Cümə namazı hər şeydən əvvəl camaatla bir yerdə qılınan namazdır. İbadət insanın ruh və canını lətif edər, ürəyini günahlardan yuyar və qəlbində olan pası təmizləyər. Cümə namazı həcc əməlindən sonra böyük cəmiyyətlə yerinə yetirilən bir ibadətdir. Bu ibadətin ictimai və siyasi faydaları vardır.

Cümə namazından əvvəl xətib ölkədə olan siyasi, ictimai, iqtisadi məsələləri insanların nəzərinə çatdırır və bu böyük cəmiyyəti qəflətdən ayıldır.

Bundan əlavə, insanları İslam maarifi ilə maarifləndirir. İnsanlar arasında vəhdət və həmrəylik yaranır. Ümumi çətinlikləri həll etmək üçün insanların rəyinə dəyər verilir.

Elə ona görə də İslam düşmənləri həmişə cümə namazından qorxmuşdular. Həzrət Peyğəmbərin (s) qurduğu dövlət, cümə namazlarından çox sayda bəhrə aparmışdır. Ancaq əksinə Bəni-Üməyyə öz qüdrətini məhkəmləndirmək üçün ondan sui-istifadə etmişdir.

Ona görə də dinimiz həmişə cümə namazına xüsusi əhəmiyyət vermişdir. ]]> Fil surəsinin oxunuşu,tərcüməsi və fəzilətləri. https://imameli.az/quran/995-fil-suresinin-oxunusutercumesi-ve-feziletleri.html https://imameli.az/quran/995-fil-suresinin-oxunusutercumesi-ve-feziletleri.html movlan Tue, 18 Nov 2025 13:04:21 +0400

105 Fil surəsi


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. Ələm təra kəyfə fəalə rabbukə biashə:bil fi:l.
Rəbbinin fil sahiblərinə nə etdiyini görmədinmi?! (Bu ayədə Kəbəni yıxmaq məqsədilə Məkkəyə hücum edən Əbrəhə və onun fillərdən ibarət olan ordusunun məhv edilməsindən bəhs edilir.)


2. Ələm yəc’əl kəydəhum fi: tadli:l
Allah onların hiyləsini boşa çıxartmadımı?!

3. Və ərsələ aləyhim tayran əbə:bil
Onların üstünə qatar-qatar quşlar göndərdi.


4. Tərmi:him bihicə:ratim min sicci:l
Quşlar onlara bişmiş gildən ibarət sərt daşlar atırdı.

5. Fəcəaləhum kəasfim mə’ku:l
Beləcə, Allah onları yeyilmiş əkin yarpağı kimi etdi.

Fil surəsinin fəziləti


1-İmam Sadiq (ə) buyurdu: Bir kəs özünün vacibi namazlarında Fil surəsini oxusa, Qiyamətdə bütün qumlar dağlar, çəmənliklər onun xeyrinə şəhadət verərlər ki, o namaz qılanlardandır. Haqqın carçısı nida edər ki, mənim bəndəmin barəsində düz dediniz onun haqqında verdiyiniz şəhadət qəbul olundu, onu Behiştə daxil edin, və ondan hesab çəkməyin. Çünki o elə bir kəslərdəndir ki, mən onu və əməlini sevirəm.
2-İmam Sadiq (ə) buyurdu: Allah "Li ilafi Qurəyş" surəsini çox oxuyan şəxs, Qiyamət günündə Behişt atına minmiş halda məşhərə daxil edər ki, Cənnətin nurlu süfrələrinin kənarında əyləşsin.
3-Şeyx Səduq (rəh) buyurub: Hər kəs vacibi namazlarının rükətlərində Fil surəsini oxusa, onda gərək İlaf (Qurəyş) surəsini də onunla birlikdə oxusun. Çünki bu iki surə ikisi birlikdə bir surə hesab olunur. Vacibi namazların bir rükətində onların ikisindən birini oxumağa icazə verilmir.
4-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə vardır ki, hər kəs Fil surəsini oxusa, Allah onua dünyada yaşadığı müddətdə məsx olmaqdan (heyvan surətinə dönməkdən) iftira və böhtana mübtəla olmaqdan qoruyar. Yenədə Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə yazılıb ki, hər kəs İlaf (Qurəyş) surəsini oxusa, Allah ona Kəbə evini təvaf etmiş, və orada etikaf (məsciddə ibadətlə məşğul olan) etmiş şəxslərin sayı qədər on həsənə əta edər. (Nəbiyyi-Əkrəm (s.ə.v.v)) hər kəs Fil surəsini müharibədə oxusa, möhkəm, ciddiyyətli olar, və hər cür iradəsizlikdən uzaq olar.

Çahar şənbə (üçüncü) günü bu surənin hərflərinin sayı qədər (yəni 98 dəfə) Fil surəsini oxuyub düşməninə tərəf üfürsən, əlbəttə o məğlub olar.

Əgər bir kəs soltan və hakimlərin yanına getmək istəyirsə, və onlardan qorxursa, Fil surəsini "Təyrən əbabil"-ə qədər oxusun. "Tərmihim" kələməsini oxumaq istədikdə sol əlinin kiçik barmağından başlayıb sağ əlinin kiçik barmağına qədər "Tərmihim" kələməsini deyib barmaqlarını bir-bir yumsun, və gözü ilə mətləbini görməyincə bir kəslə söhbət etməsin. Mətləbi hasil olandan sonra sağ əlinin kiçik barmağından başlayıb "bihicarətin min siccil" cümləsini (on dəfə ) deməklə sol əlinin kiçik barmağına qədər barmaqlarını bir-bir açsın. Sonra surəni qalanını sonuna qədər oxusun, və o zalıma tərəf üfürsün. Allahın izni ilə ucalar. (çox təcrübə olunub).

Fil surəsinin tarixçəsi.


Ən mühüm tarixi-dini hadisələrdən birində Yəmən şahı Kəbəni dağıtmağa çalışsa da, Allah bir möcüzə ilə qüdrətini göstərdi və Kəbənin dağıdılmasının qarşısını aldı.
Qurani-Kərimin 105-ci surəsi “Fil” adlanır. Bu surə 5 ayədən ibarətdir. Otuzuncu cüzdə yerləşdirilmişdir. Məkkə surəsi olan “Fil” İslam Peyğəmbərinə (s) nazil olan 19-cu surədir.

Bu surə “Fil əsahabının” hekayəsindən bəhs etdiyi üçün “Fil” adlanır. Onlar Kəbəni dağıtmaq üçün fillərə minən bir dəstə idi.

Bu surədə Allahın Kəbəni Yəmən torpağından filə minərək gələn kafirlər ordusundan xilas etməsi ilə bağlı məşhur tarixi əhvalatdan bəhs edilir. Bu əhvalatı xatırlamaq İslamın məğrur düşmənlərinə xəbərdarlıqdır ki, onlar Allahın qüdrətinə qarşı heç də güclü deyillər.

Kəbəni dağıtmaq istəyən Yəmən şahı Əbrəhə adlı şəxs idi. Əbrəhə Yəməndə hakimiyyətə gəldikdə, Məkkənin müqəddəs və mühüm mövqeyini gördü. Müxtəlif şəhərlərdən insanların bu şəhərə necə getdiyini gördü. Bunun səbəbini Kəbə evi hesab edərək, böyük və gözəl bir kilsə tikdi ki, Kəbə ilə maraqlananları ora çəksin. Lakin camaat bu kilsəni xoş qarşılamadı. Buna görə də çoxlu sayda fil topladı və ardıcılları ilə birlikdə Məkkəyə doğru hərəkət etdi. Bu şəhərin camaatı Əbrəhənin qoşununu görəndə qorxdular və şəhəri boşaltdılar.
Səhər Əbrəhə Kəbəyə getməyə hazırlaşarkən çoxlu sayda quş dimdiklərində və pəncələrində daşlarla onlara tərəf uçdu. Quşlar daşları Əbrəhənin ordusunun başına atdılar. Tarixi kitablarda deyilənlərə görə, heç bir daş hədəfi deşmədikcə yerə düşmədi. Kiminsə qarnına dəydisə, onu paraladı. Kiminsə sümüyünə dəydisə, onu sındırdı. Əbrəhənin də başına və bədəninə daş o qədər dəydi ki, bədəni dağıldı.

Deyilənə görə, bu, miladi 570-ci ildə baş verib və o il, “Fil ili” adlanıb; Məhəmməd peyğəmbər (s) də həmin ildə doğulub.


Fil surəsi (ərəbcə: سورة الفيل), Quranın 105-ci və Məkkədə nazil olmuş bir surəsi olub, 30-cu cüzdə yer alır. Bu surə, "Fil əshabı" hekayəsindən bəhs etdiyi üçün "Fil" surəsi adlanır. Onlar Kəbəni dağıtmaq məqsədilə öz vətənlərindən çıxan və Allahın göndərdiyi Əbabil quşlarının başlarına daş yağdıraraq məhv etdiyi "Fil əshab"ıdırlar. Bəzi mərcəyi-təqlidlərin fikrinə görə, əgər kimsə "Fil" surəsini gündəlik vacib namazlarda "Həmd" surəsindən sonra oxuyarsa, ehtiyata görə onunla birlikdə Qüreyş surəsini də oxumalıdır, çünki bu iki surə bir surə hökmündədir.

Fil surəsinin fəziləti haqqında İmam Sadiqdən (ə) rəvayət olunub ki, onun vacib namazlarda oxunması Qiyamət günündə bütün məxluqatın namaz qılanlardan olduğuna şəhadət verməsinə səbəb olacaq. Allah onların şəhadətini qəbul edərək həmin şəxsin cənnətə daxil olmasını əmr edəcək.

Bu surəyə "Fil" surəsi deyilir, çünki bu surə Əshabi-Fil (Fil Əhli) hekayəsini təsvir edir. Bəzən isə bu surəyə "Ələm tərə" surəsi də deyilir, çünki bu ifadə ilə başlayır

Fil surəsi Məkkə surələrindən biridir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan 19-cu surədir. Hazırkı Quran düzülüşündə isə bu surə 105-ci surədir və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir

Fil surəsi 5 ayədən, 23 sözdən və 97 hərfdən ibarətdir. Bu surə, qısa surələrdən və "müfəssəlat" (ayələri qısa olan) surələrdən biridir. Fil surəsi Peyğəmbərə (s) tam şəkildə bir yerdə nazil olan surələrdəndir.

Allah bu surədə Əshabi-Fil hekayəsinə işarə edir. Əbabil quşlarının vasitəsilə Kəbəni dağıtmaq üçün Yəməndən Məkkəyə doğru hərəkət edən Əbrəhənin ordusunu məhv etdi. Fil surəsi, Quranda "Fil əshabı" hekayəsindən bəhs edir. Əbabil quşları daş parçalarını onların üzərinə ataraq onları məhv etdi, elə ki, onlar çeynənmiş yarpağa bənzədilər. Bu hadisə Peyğəmbərin (s) doğulduğu il baş vermişdir ki, sonralar bu il həmin hadisəyə görə "Fil ili" adlandırılmışdır.

İmam Səccad (ə) tərəfindən "Fil" surəsinin nazilolma səbəbi ilə bağlı nəql edilmişdir: Əbu Talib Peyğəmbərə (s) dedi: "Sən yalnız öz xalqına göndərilmişsən, yoxsa bütün insanlara?" Peyğəmbər (s) belə cavab verdi: "Xeyr, mən ağ və qaradan, ərəb və əcnəbilərdən olan bütün insanlara göndərilmişəm. Mən dağların başında və dənizlərdə olan hər kəsi bu dinə dəvət edirəm, mən bütün Fars və Rumluları dəvət edirəm". Peyğəmbərin (s) bu sözü Qüreyş əhlinə çatdı və onlarda təəccüb və heyrət doğurdu. Qüreyşlilər, Əbu Talibə dedilər: "Əgər qardaşın oğlunun dediklərini eşitmirsənmi, o nə deyir? Allaha and olsun ki, əgər Fars və Rum əhli bu sözləri eşidsələr, bizi vətənimizdən oğurlayıb və Kəbənin daşlarını parçalayıb ayıracaqlar. Bu vaxt Allah, onların Fars və Rum əhlinin Kəbəni dağıdacaqlarına dair sözləri barədə "Fil" surəsini nazil etdi.


]]>
105 Fil surəsi


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. Ələm təra kəyfə fəalə rabbukə biashə:bil fi:l.
Rəbbinin fil sahiblərinə nə etdiyini görmədinmi?! (Bu ayədə Kəbəni yıxmaq məqsədilə Məkkəyə hücum edən Əbrəhə və onun fillərdən ibarət olan ordusunun məhv edilməsindən bəhs edilir.)


2. Ələm yəc’əl kəydəhum fi: tadli:l
Allah onların hiyləsini boşa çıxartmadımı?!

3. Və ərsələ aləyhim tayran əbə:bil
Onların üstünə qatar-qatar quşlar göndərdi.


4. Tərmi:him bihicə:ratim min sicci:l
Quşlar onlara bişmiş gildən ibarət sərt daşlar atırdı.

5. Fəcəaləhum kəasfim mə’ku:l
Beləcə, Allah onları yeyilmiş əkin yarpağı kimi etdi.

Fil surəsinin fəziləti


1-İmam Sadiq (ə) buyurdu: Bir kəs özünün vacibi namazlarında Fil surəsini oxusa, Qiyamətdə bütün qumlar dağlar, çəmənliklər onun xeyrinə şəhadət verərlər ki, o namaz qılanlardandır. Haqqın carçısı nida edər ki, mənim bəndəmin barəsində düz dediniz onun haqqında verdiyiniz şəhadət qəbul olundu, onu Behiştə daxil edin, və ondan hesab çəkməyin. Çünki o elə bir kəslərdəndir ki, mən onu və əməlini sevirəm.
2-İmam Sadiq (ə) buyurdu: Allah "Li ilafi Qurəyş" surəsini çox oxuyan şəxs, Qiyamət günündə Behişt atına minmiş halda məşhərə daxil edər ki, Cənnətin nurlu süfrələrinin kənarında əyləşsin.
3-Şeyx Səduq (rəh) buyurub: Hər kəs vacibi namazlarının rükətlərində Fil surəsini oxusa, onda gərək İlaf (Qurəyş) surəsini də onunla birlikdə oxusun. Çünki bu iki surə ikisi birlikdə bir surə hesab olunur. Vacibi namazların bir rükətində onların ikisindən birini oxumağa icazə verilmir.
4-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə vardır ki, hər kəs Fil surəsini oxusa, Allah onua dünyada yaşadığı müddətdə məsx olmaqdan (heyvan surətinə dönməkdən) iftira və böhtana mübtəla olmaqdan qoruyar. Yenədə Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə yazılıb ki, hər kəs İlaf (Qurəyş) surəsini oxusa, Allah ona Kəbə evini təvaf etmiş, və orada etikaf (məsciddə ibadətlə məşğul olan) etmiş şəxslərin sayı qədər on həsənə əta edər. (Nəbiyyi-Əkrəm (s.ə.v.v)) hər kəs Fil surəsini müharibədə oxusa, möhkəm, ciddiyyətli olar, və hər cür iradəsizlikdən uzaq olar.

Çahar şənbə (üçüncü) günü bu surənin hərflərinin sayı qədər (yəni 98 dəfə) Fil surəsini oxuyub düşməninə tərəf üfürsən, əlbəttə o məğlub olar.

Əgər bir kəs soltan və hakimlərin yanına getmək istəyirsə, və onlardan qorxursa, Fil surəsini "Təyrən əbabil"-ə qədər oxusun. "Tərmihim" kələməsini oxumaq istədikdə sol əlinin kiçik barmağından başlayıb sağ əlinin kiçik barmağına qədər "Tərmihim" kələməsini deyib barmaqlarını bir-bir yumsun, və gözü ilə mətləbini görməyincə bir kəslə söhbət etməsin. Mətləbi hasil olandan sonra sağ əlinin kiçik barmağından başlayıb "bihicarətin min siccil" cümləsini (on dəfə ) deməklə sol əlinin kiçik barmağına qədər barmaqlarını bir-bir açsın. Sonra surəni qalanını sonuna qədər oxusun, və o zalıma tərəf üfürsün. Allahın izni ilə ucalar. (çox təcrübə olunub).

Fil surəsinin tarixçəsi.


Ən mühüm tarixi-dini hadisələrdən birində Yəmən şahı Kəbəni dağıtmağa çalışsa da, Allah bir möcüzə ilə qüdrətini göstərdi və Kəbənin dağıdılmasının qarşısını aldı.
Qurani-Kərimin 105-ci surəsi “Fil” adlanır. Bu surə 5 ayədən ibarətdir. Otuzuncu cüzdə yerləşdirilmişdir. Məkkə surəsi olan “Fil” İslam Peyğəmbərinə (s) nazil olan 19-cu surədir.

Bu surə “Fil əsahabının” hekayəsindən bəhs etdiyi üçün “Fil” adlanır. Onlar Kəbəni dağıtmaq üçün fillərə minən bir dəstə idi.

Bu surədə Allahın Kəbəni Yəmən torpağından filə minərək gələn kafirlər ordusundan xilas etməsi ilə bağlı məşhur tarixi əhvalatdan bəhs edilir. Bu əhvalatı xatırlamaq İslamın məğrur düşmənlərinə xəbərdarlıqdır ki, onlar Allahın qüdrətinə qarşı heç də güclü deyillər.

Kəbəni dağıtmaq istəyən Yəmən şahı Əbrəhə adlı şəxs idi. Əbrəhə Yəməndə hakimiyyətə gəldikdə, Məkkənin müqəddəs və mühüm mövqeyini gördü. Müxtəlif şəhərlərdən insanların bu şəhərə necə getdiyini gördü. Bunun səbəbini Kəbə evi hesab edərək, böyük və gözəl bir kilsə tikdi ki, Kəbə ilə maraqlananları ora çəksin. Lakin camaat bu kilsəni xoş qarşılamadı. Buna görə də çoxlu sayda fil topladı və ardıcılları ilə birlikdə Məkkəyə doğru hərəkət etdi. Bu şəhərin camaatı Əbrəhənin qoşununu görəndə qorxdular və şəhəri boşaltdılar.
Səhər Əbrəhə Kəbəyə getməyə hazırlaşarkən çoxlu sayda quş dimdiklərində və pəncələrində daşlarla onlara tərəf uçdu. Quşlar daşları Əbrəhənin ordusunun başına atdılar. Tarixi kitablarda deyilənlərə görə, heç bir daş hədəfi deşmədikcə yerə düşmədi. Kiminsə qarnına dəydisə, onu paraladı. Kiminsə sümüyünə dəydisə, onu sındırdı. Əbrəhənin də başına və bədəninə daş o qədər dəydi ki, bədəni dağıldı.

Deyilənə görə, bu, miladi 570-ci ildə baş verib və o il, “Fil ili” adlanıb; Məhəmməd peyğəmbər (s) də həmin ildə doğulub.


Fil surəsi (ərəbcə: سورة الفيل), Quranın 105-ci və Məkkədə nazil olmuş bir surəsi olub, 30-cu cüzdə yer alır. Bu surə, "Fil əshabı" hekayəsindən bəhs etdiyi üçün "Fil" surəsi adlanır. Onlar Kəbəni dağıtmaq məqsədilə öz vətənlərindən çıxan və Allahın göndərdiyi Əbabil quşlarının başlarına daş yağdıraraq məhv etdiyi "Fil əshab"ıdırlar. Bəzi mərcəyi-təqlidlərin fikrinə görə, əgər kimsə "Fil" surəsini gündəlik vacib namazlarda "Həmd" surəsindən sonra oxuyarsa, ehtiyata görə onunla birlikdə Qüreyş surəsini də oxumalıdır, çünki bu iki surə bir surə hökmündədir.

Fil surəsinin fəziləti haqqında İmam Sadiqdən (ə) rəvayət olunub ki, onun vacib namazlarda oxunması Qiyamət günündə bütün məxluqatın namaz qılanlardan olduğuna şəhadət verməsinə səbəb olacaq. Allah onların şəhadətini qəbul edərək həmin şəxsin cənnətə daxil olmasını əmr edəcək.

Bu surəyə "Fil" surəsi deyilir, çünki bu surə Əshabi-Fil (Fil Əhli) hekayəsini təsvir edir. Bəzən isə bu surəyə "Ələm tərə" surəsi də deyilir, çünki bu ifadə ilə başlayır

Fil surəsi Məkkə surələrindən biridir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan 19-cu surədir. Hazırkı Quran düzülüşündə isə bu surə 105-ci surədir və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir

Fil surəsi 5 ayədən, 23 sözdən və 97 hərfdən ibarətdir. Bu surə, qısa surələrdən və "müfəssəlat" (ayələri qısa olan) surələrdən biridir. Fil surəsi Peyğəmbərə (s) tam şəkildə bir yerdə nazil olan surələrdəndir.

Allah bu surədə Əshabi-Fil hekayəsinə işarə edir. Əbabil quşlarının vasitəsilə Kəbəni dağıtmaq üçün Yəməndən Məkkəyə doğru hərəkət edən Əbrəhənin ordusunu məhv etdi. Fil surəsi, Quranda "Fil əshabı" hekayəsindən bəhs edir. Əbabil quşları daş parçalarını onların üzərinə ataraq onları məhv etdi, elə ki, onlar çeynənmiş yarpağa bənzədilər. Bu hadisə Peyğəmbərin (s) doğulduğu il baş vermişdir ki, sonralar bu il həmin hadisəyə görə "Fil ili" adlandırılmışdır.

İmam Səccad (ə) tərəfindən "Fil" surəsinin nazilolma səbəbi ilə bağlı nəql edilmişdir: Əbu Talib Peyğəmbərə (s) dedi: "Sən yalnız öz xalqına göndərilmişsən, yoxsa bütün insanlara?" Peyğəmbər (s) belə cavab verdi: "Xeyr, mən ağ və qaradan, ərəb və əcnəbilərdən olan bütün insanlara göndərilmişəm. Mən dağların başında və dənizlərdə olan hər kəsi bu dinə dəvət edirəm, mən bütün Fars və Rumluları dəvət edirəm". Peyğəmbərin (s) bu sözü Qüreyş əhlinə çatdı və onlarda təəccüb və heyrət doğurdu. Qüreyşlilər, Əbu Talibə dedilər: "Əgər qardaşın oğlunun dediklərini eşitmirsənmi, o nə deyir? Allaha and olsun ki, əgər Fars və Rum əhli bu sözləri eşidsələr, bizi vətənimizdən oğurlayıb və Kəbənin daşlarını parçalayıb ayıracaqlar. Bu vaxt Allah, onların Fars və Rum əhlinin Kəbəni dağıdacaqlarına dair sözləri barədə "Fil" surəsini nazil etdi.


 ]]>
105 Fil surəsi


Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. Ələm təra kəyfə fəalə rabbukə biashə:bil fi:l.
Rəbbinin fil sahiblərinə nə etdiyini görmədinmi?! (Bu ayədə Kəbəni yıxmaq məqsədilə Məkkəyə hücum edən Əbrəhə və onun fillərdən ibarət olan ordusunun məhv edilməsindən bəhs edilir.)


2. Ələm yəc’əl kəydəhum fi: tadli:l
Allah onların hiyləsini boşa çıxartmadımı?!

3. Və ərsələ aləyhim tayran əbə:bil
Onların üstünə qatar-qatar quşlar göndərdi.


4. Tərmi:him bihicə:ratim min sicci:l
Quşlar onlara bişmiş gildən ibarət sərt daşlar atırdı.

5. Fəcəaləhum kəasfim mə’ku:l
Beləcə, Allah onları yeyilmiş əkin yarpağı kimi etdi.

Fil surəsinin fəziləti


1-İmam Sadiq (ə) buyurdu: Bir kəs özünün vacibi namazlarında Fil surəsini oxusa, Qiyamətdə bütün qumlar dağlar, çəmənliklər onun xeyrinə şəhadət verərlər ki, o namaz qılanlardandır. Haqqın carçısı nida edər ki, mənim bəndəmin barəsində düz dediniz onun haqqında verdiyiniz şəhadət qəbul olundu, onu Behiştə daxil edin, və ondan hesab çəkməyin. Çünki o elə bir kəslərdəndir ki, mən onu və əməlini sevirəm.
2-İmam Sadiq (ə) buyurdu: Allah "Li ilafi Qurəyş" surəsini çox oxuyan şəxs, Qiyamət günündə Behişt atına minmiş halda məşhərə daxil edər ki, Cənnətin nurlu süfrələrinin kənarında əyləşsin.
3-Şeyx Səduq (rəh) buyurub: Hər kəs vacibi namazlarının rükətlərində Fil surəsini oxusa, onda gərək İlaf (Qurəyş) surəsini də onunla birlikdə oxusun. Çünki bu iki surə ikisi birlikdə bir surə hesab olunur. Vacibi namazların bir rükətində onların ikisindən birini oxumağa icazə verilmir.
4-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə vardır ki, hər kəs Fil surəsini oxusa, Allah onua dünyada yaşadığı müddətdə məsx olmaqdan (heyvan surətinə dönməkdən) iftira və böhtana mübtəla olmaqdan qoruyar. Yenədə Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə yazılıb ki, hər kəs İlaf (Qurəyş) surəsini oxusa, Allah ona Kəbə evini təvaf etmiş, və orada etikaf (məsciddə ibadətlə məşğul olan) etmiş şəxslərin sayı qədər on həsənə əta edər. (Nəbiyyi-Əkrəm (s.ə.v.v)) hər kəs Fil surəsini müharibədə oxusa, möhkəm, ciddiyyətli olar, və hər cür iradəsizlikdən uzaq olar.

Çahar şənbə (üçüncü) günü bu surənin hərflərinin sayı qədər (yəni 98 dəfə) Fil surəsini oxuyub düşməninə tərəf üfürsən, əlbəttə o məğlub olar.

Əgər bir kəs soltan və hakimlərin yanına getmək istəyirsə, və onlardan qorxursa, Fil surəsini "Təyrən əbabil"-ə qədər oxusun. "Tərmihim" kələməsini oxumaq istədikdə sol əlinin kiçik barmağından başlayıb sağ əlinin kiçik barmağına qədər "Tərmihim" kələməsini deyib barmaqlarını bir-bir yumsun, və gözü ilə mətləbini görməyincə bir kəslə söhbət etməsin. Mətləbi hasil olandan sonra sağ əlinin kiçik barmağından başlayıb "bihicarətin min siccil" cümləsini (on dəfə ) deməklə sol əlinin kiçik barmağına qədər barmaqlarını bir-bir açsın. Sonra surəni qalanını sonuna qədər oxusun, və o zalıma tərəf üfürsün. Allahın izni ilə ucalar. (çox təcrübə olunub).

Fil surəsinin tarixçəsi.


Ən mühüm tarixi-dini hadisələrdən birində Yəmən şahı Kəbəni dağıtmağa çalışsa da, Allah bir möcüzə ilə qüdrətini göstərdi və Kəbənin dağıdılmasının qarşısını aldı.
Qurani-Kərimin 105-ci surəsi “Fil” adlanır. Bu surə 5 ayədən ibarətdir. Otuzuncu cüzdə yerləşdirilmişdir. Məkkə surəsi olan “Fil” İslam Peyğəmbərinə (s) nazil olan 19-cu surədir.

Bu surə “Fil əsahabının” hekayəsindən bəhs etdiyi üçün “Fil” adlanır. Onlar Kəbəni dağıtmaq üçün fillərə minən bir dəstə idi.

Bu surədə Allahın Kəbəni Yəmən torpağından filə minərək gələn kafirlər ordusundan xilas etməsi ilə bağlı məşhur tarixi əhvalatdan bəhs edilir. Bu əhvalatı xatırlamaq İslamın məğrur düşmənlərinə xəbərdarlıqdır ki, onlar Allahın qüdrətinə qarşı heç də güclü deyillər.

Kəbəni dağıtmaq istəyən Yəmən şahı Əbrəhə adlı şəxs idi. Əbrəhə Yəməndə hakimiyyətə gəldikdə, Məkkənin müqəddəs və mühüm mövqeyini gördü. Müxtəlif şəhərlərdən insanların bu şəhərə necə getdiyini gördü. Bunun səbəbini Kəbə evi hesab edərək, böyük və gözəl bir kilsə tikdi ki, Kəbə ilə maraqlananları ora çəksin. Lakin camaat bu kilsəni xoş qarşılamadı. Buna görə də çoxlu sayda fil topladı və ardıcılları ilə birlikdə Məkkəyə doğru hərəkət etdi. Bu şəhərin camaatı Əbrəhənin qoşununu görəndə qorxdular və şəhəri boşaltdılar.
Səhər Əbrəhə Kəbəyə getməyə hazırlaşarkən çoxlu sayda quş dimdiklərində və pəncələrində daşlarla onlara tərəf uçdu. Quşlar daşları Əbrəhənin ordusunun başına atdılar. Tarixi kitablarda deyilənlərə görə, heç bir daş hədəfi deşmədikcə yerə düşmədi. Kiminsə qarnına dəydisə, onu paraladı. Kiminsə sümüyünə dəydisə, onu sındırdı. Əbrəhənin də başına və bədəninə daş o qədər dəydi ki, bədəni dağıldı.

Deyilənə görə, bu, miladi 570-ci ildə baş verib və o il, “Fil ili” adlanıb; Məhəmməd peyğəmbər (s) də həmin ildə doğulub.


Fil surəsi (ərəbcə: سورة الفيل), Quranın 105-ci və Məkkədə nazil olmuş bir surəsi olub, 30-cu cüzdə yer alır. Bu surə, "Fil əshabı" hekayəsindən bəhs etdiyi üçün "Fil" surəsi adlanır. Onlar Kəbəni dağıtmaq məqsədilə öz vətənlərindən çıxan və Allahın göndərdiyi Əbabil quşlarının başlarına daş yağdıraraq məhv etdiyi "Fil əshab"ıdırlar. Bəzi mərcəyi-təqlidlərin fikrinə görə, əgər kimsə "Fil" surəsini gündəlik vacib namazlarda "Həmd" surəsindən sonra oxuyarsa, ehtiyata görə onunla birlikdə Qüreyş surəsini də oxumalıdır, çünki bu iki surə bir surə hökmündədir.

Fil surəsinin fəziləti haqqında İmam Sadiqdən (ə) rəvayət olunub ki, onun vacib namazlarda oxunması Qiyamət günündə bütün məxluqatın namaz qılanlardan olduğuna şəhadət verməsinə səbəb olacaq. Allah onların şəhadətini qəbul edərək həmin şəxsin cənnətə daxil olmasını əmr edəcək.

Bu surəyə "Fil" surəsi deyilir, çünki bu surə Əshabi-Fil (Fil Əhli) hekayəsini təsvir edir. Bəzən isə bu surəyə "Ələm tərə" surəsi də deyilir, çünki bu ifadə ilə başlayır

Fil surəsi Məkkə surələrindən biridir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan 19-cu surədir. Hazırkı Quran düzülüşündə isə bu surə 105-ci surədir və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir

Fil surəsi 5 ayədən, 23 sözdən və 97 hərfdən ibarətdir. Bu surə, qısa surələrdən və "müfəssəlat" (ayələri qısa olan) surələrdən biridir. Fil surəsi Peyğəmbərə (s) tam şəkildə bir yerdə nazil olan surələrdəndir.

Allah bu surədə Əshabi-Fil hekayəsinə işarə edir. Əbabil quşlarının vasitəsilə Kəbəni dağıtmaq üçün Yəməndən Məkkəyə doğru hərəkət edən Əbrəhənin ordusunu məhv etdi. Fil surəsi, Quranda "Fil əshabı" hekayəsindən bəhs edir. Əbabil quşları daş parçalarını onların üzərinə ataraq onları məhv etdi, elə ki, onlar çeynənmiş yarpağa bənzədilər. Bu hadisə Peyğəmbərin (s) doğulduğu il baş vermişdir ki, sonralar bu il həmin hadisəyə görə "Fil ili" adlandırılmışdır.

İmam Səccad (ə) tərəfindən "Fil" surəsinin nazilolma səbəbi ilə bağlı nəql edilmişdir: Əbu Talib Peyğəmbərə (s) dedi: "Sən yalnız öz xalqına göndərilmişsən, yoxsa bütün insanlara?" Peyğəmbər (s) belə cavab verdi: "Xeyr, mən ağ və qaradan, ərəb və əcnəbilərdən olan bütün insanlara göndərilmişəm. Mən dağların başında və dənizlərdə olan hər kəsi bu dinə dəvət edirəm, mən bütün Fars və Rumluları dəvət edirəm". Peyğəmbərin (s) bu sözü Qüreyş əhlinə çatdı və onlarda təəccüb və heyrət doğurdu. Qüreyşlilər, Əbu Talibə dedilər: "Əgər qardaşın oğlunun dediklərini eşitmirsənmi, o nə deyir? Allaha and olsun ki, əgər Fars və Rum əhli bu sözləri eşidsələr, bizi vətənimizdən oğurlayıb və Kəbənin daşlarını parçalayıb ayıracaqlar. Bu vaxt Allah, onların Fars və Rum əhlinin Kəbəni dağıdacaqlarına dair sözləri barədə "Fil" surəsini nazil etdi.


 ]]> Huməzə surəsinin oxunuşu,tərcüməsi və fəziləti . https://imameli.az/quran/992-humeze-suresinin-oxunusutercumesi-ve-fezileti-.html https://imameli.az/quran/992-humeze-suresinin-oxunusutercumesi-ve-fezileti-.html movlan Mon, 17 Nov 2025 23:33:59 +0400

104. Huməzə Surəsinin Azərbaycan dilində oxunuşu.
Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. Vəylul likulli huməzətil luməzəh.
1. Hər bir qeybət edən və tənə vuranın vay halına!

2. Əlləzi: cəməa mə:lən və addədəh.
2. O, mal-mülk yığar və onu dönə-dönə sayar.

3. Yəhsəbu ənnə mə:ləhu: əxlədəh.
3.O, mal-mülkünün onu əbədi saxlayacağını zənn edər

4. Kəllə: ləyumbəzənnə fil hutaməh.
4.Xeyr! O mütləq Hütəməyə atılacaqdır

5. Və mə: ədra:kə məl hutaməh.
5.Sən haradan biləsən ki, Hütəmə nədir?!

6. Nə:rullahil mu:qadəh.
6.O, Allahın alovlandırılmış odudur.

7. Əlləti: təttaliu aləl əf’ idəh.
7.O od (yandıra-yandıra) ürəklərə çatar.

8. İnnəhə: aləyhim mu’ sadəh.
8.Həqiqətən, o od onların üzərini örtəcəkdir.

9. Fi: amədim muməddədəh.
Onlar uzun sütunlara bağlanacaqlar.

Huməzə Surəsinin fəziləti.


1.İmam Sadiq (ə) buyurdu: Bir kəs Huməzə surəsini özünün vacibi namazlarında oxusa, Allah yoxsulluğu ondan uzaq edər, ruzinin ona yaxınlaşdırar, və pis ölümü ondan dəf edər.

2-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə yazılıb ki, hər kəs Huməzə surəsini oxusa, Allah Həzrət Məhəmməd (s.ə.v.v) və onun dostlarını istehza edənlərin sayı qədər ona on həsənə əta edər.

3.Hər kim bu surəni ağrıyan gözə oxusa, Allah o ağrıdan ona şifa verər.
4.Hər kəs Huməzə surəsini müstəhəbbi namazında çox oxusa, ruzisi və malı çoxalar.


Göz dəyməyin qarşısını alar, göz ağrısına əlac edər – “Huməzə” surəsinin fəzilətləri
“Huməzə” surəsi – Quranın 104-ci surəsidir ki, Məkkədə nazil olmuşdur 9 ayəsi vardır.

Bu surə o kəslərdən eyb tutur ki, malları və sərvətləri ilə qürurlanırlar. Surənin sonunda onların aqibətindən söhbət açır.

Təfsirçilərin nəzərinə görə, bu surə Vəlid ibni Məğirə haqqında nazil olmuşdur ki, Peyğəmbərin (s) arxasınca qeybət edərdi. Qarşılaşan zaman isə tənə vurub istehza edərdi.

İmam Sadiq (ə) bu surə ilə bağlı buyurur: “Hər kim “Huməzə” surəsini vacib namazlarında oxuyar – yoxsulluğu aradan gedər, ruzi ona tərəf cəlb olar və pis ölümlər ondan uzaq olar”.

Başqa bir hədisdə oxuyuruq: “Hər kim namazlarında “Huməzə” surəsini oxuyar – dünya qədər ona savab verilər”.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kim bu surəni oxuyar, Həzrət Muhəmmədi (s) və dostlarını məsxərə edənlərin sayı qədər on həsənə verilər”.

Bu surənin bərəkətləri:

1. Göz dəyməyin qarşısını alar. Hədislərdə oxuyuruq ki, hər kim bu surəni göz dəyməmək üçün oxuyar Allahın izni ilə gözün təsiri aradan gedər.

2. Göz ağrısını aradan aparar. Bu surəni ağrıyan gözə oxusanız, Allah ağrısına rahatlıq verər.

Huməzə surəsinin Nazil olduğu yer və sırası.

Hüməzə surəsi Məkkədə nazil olmuşdur və nazilolma sırasına görə Quranda 32-ci surədir. Hazırkı Quran düzülüşündə isə 104-cü surədir[3] və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir.

Huməzə surəsinin Ayə və sözlərin sayı

Hüməzə surəsi 9 ayə, 33 söz və 134 hərfdən ibarətdir. Bu surə, "Müfəssəlat" (qısa ayələrdən ibarət olan) surələrindən biridir və Quranın qısa surələrindən sayılır.]]>
104. Huməzə Surəsinin Azərbaycan dilində oxunuşu.
Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. Vəylul likulli huməzətil luməzəh.
1. Hər bir qeybət edən və tənə vuranın vay halına!

2. Əlləzi: cəməa mə:lən və addədəh.
2. O, mal-mülk yığar və onu dönə-dönə sayar.

3. Yəhsəbu ənnə mə:ləhu: əxlədəh.
3.O, mal-mülkünün onu əbədi saxlayacağını zənn edər

4. Kəllə: ləyumbəzənnə fil hutaməh.
4.Xeyr! O mütləq Hütəməyə atılacaqdır

5. Və mə: ədra:kə məl hutaməh.
5.Sən haradan biləsən ki, Hütəmə nədir?!

6. Nə:rullahil mu:qadəh.
6.O, Allahın alovlandırılmış odudur.

7. Əlləti: təttaliu aləl əf’ idəh.
7.O od (yandıra-yandıra) ürəklərə çatar.

8. İnnəhə: aləyhim mu’ sadəh.
8.Həqiqətən, o od onların üzərini örtəcəkdir.

9. Fi: amədim muməddədəh.
Onlar uzun sütunlara bağlanacaqlar.

Huməzə Surəsinin fəziləti.


1.İmam Sadiq (ə) buyurdu: Bir kəs Huməzə surəsini özünün vacibi namazlarında oxusa, Allah yoxsulluğu ondan uzaq edər, ruzinin ona yaxınlaşdırar, və pis ölümü ondan dəf edər.

2-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə yazılıb ki, hər kəs Huməzə surəsini oxusa, Allah Həzrət Məhəmməd (s.ə.v.v) və onun dostlarını istehza edənlərin sayı qədər ona on həsənə əta edər.

3.Hər kim bu surəni ağrıyan gözə oxusa, Allah o ağrıdan ona şifa verər.
4.Hər kəs Huməzə surəsini müstəhəbbi namazında çox oxusa, ruzisi və malı çoxalar.


Göz dəyməyin qarşısını alar, göz ağrısına əlac edər – “Huməzə” surəsinin fəzilətləri
“Huməzə” surəsi – Quranın 104-ci surəsidir ki, Məkkədə nazil olmuşdur 9 ayəsi vardır.

Bu surə o kəslərdən eyb tutur ki, malları və sərvətləri ilə qürurlanırlar. Surənin sonunda onların aqibətindən söhbət açır.

Təfsirçilərin nəzərinə görə, bu surə Vəlid ibni Məğirə haqqında nazil olmuşdur ki, Peyğəmbərin (s) arxasınca qeybət edərdi. Qarşılaşan zaman isə tənə vurub istehza edərdi.

İmam Sadiq (ə) bu surə ilə bağlı buyurur: “Hər kim “Huməzə” surəsini vacib namazlarında oxuyar – yoxsulluğu aradan gedər, ruzi ona tərəf cəlb olar və pis ölümlər ondan uzaq olar”.

Başqa bir hədisdə oxuyuruq: “Hər kim namazlarında “Huməzə” surəsini oxuyar – dünya qədər ona savab verilər”.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kim bu surəni oxuyar, Həzrət Muhəmmədi (s) və dostlarını məsxərə edənlərin sayı qədər on həsənə verilər”.

Bu surənin bərəkətləri:

1. Göz dəyməyin qarşısını alar. Hədislərdə oxuyuruq ki, hər kim bu surəni göz dəyməmək üçün oxuyar Allahın izni ilə gözün təsiri aradan gedər.

2. Göz ağrısını aradan aparar. Bu surəni ağrıyan gözə oxusanız, Allah ağrısına rahatlıq verər.

Huməzə surəsinin Nazil olduğu yer və sırası.

Hüməzə surəsi Məkkədə nazil olmuşdur və nazilolma sırasına görə Quranda 32-ci surədir. Hazırkı Quran düzülüşündə isə 104-cü surədir[3] və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir.

Huməzə surəsinin Ayə və sözlərin sayı

Hüməzə surəsi 9 ayə, 33 söz və 134 hərfdən ibarətdir. Bu surə, "Müfəssəlat" (qısa ayələrdən ibarət olan) surələrindən biridir və Quranın qısa surələrindən sayılır. ]]>
104. Huməzə Surəsinin Azərbaycan dilində oxunuşu.
Bismilləhir-rahmə:nir-rahi:m.

1. Vəylul likulli huməzətil luməzəh.
1. Hər bir qeybət edən və tənə vuranın vay halına!

2. Əlləzi: cəməa mə:lən və addədəh.
2. O, mal-mülk yığar və onu dönə-dönə sayar.

3. Yəhsəbu ənnə mə:ləhu: əxlədəh.
3.O, mal-mülkünün onu əbədi saxlayacağını zənn edər

4. Kəllə: ləyumbəzənnə fil hutaməh.
4.Xeyr! O mütləq Hütəməyə atılacaqdır

5. Və mə: ədra:kə məl hutaməh.
5.Sən haradan biləsən ki, Hütəmə nədir?!

6. Nə:rullahil mu:qadəh.
6.O, Allahın alovlandırılmış odudur.

7. Əlləti: təttaliu aləl əf’ idəh.
7.O od (yandıra-yandıra) ürəklərə çatar.

8. İnnəhə: aləyhim mu’ sadəh.
8.Həqiqətən, o od onların üzərini örtəcəkdir.

9. Fi: amədim muməddədəh.
Onlar uzun sütunlara bağlanacaqlar.

Huməzə Surəsinin fəziləti.


1.İmam Sadiq (ə) buyurdu: Bir kəs Huməzə surəsini özünün vacibi namazlarında oxusa, Allah yoxsulluğu ondan uzaq edər, ruzinin ona yaxınlaşdırar, və pis ölümü ondan dəf edər.

2-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş hədisdə yazılıb ki, hər kəs Huməzə surəsini oxusa, Allah Həzrət Məhəmməd (s.ə.v.v) və onun dostlarını istehza edənlərin sayı qədər ona on həsənə əta edər.

3.Hər kim bu surəni ağrıyan gözə oxusa, Allah o ağrıdan ona şifa verər.
4.Hər kəs Huməzə surəsini müstəhəbbi namazında çox oxusa, ruzisi və malı çoxalar.


Göz dəyməyin qarşısını alar, göz ağrısına əlac edər – “Huməzə” surəsinin fəzilətləri
“Huməzə” surəsi – Quranın 104-ci surəsidir ki, Məkkədə nazil olmuşdur 9 ayəsi vardır.

Bu surə o kəslərdən eyb tutur ki, malları və sərvətləri ilə qürurlanırlar. Surənin sonunda onların aqibətindən söhbət açır.

Təfsirçilərin nəzərinə görə, bu surə Vəlid ibni Məğirə haqqında nazil olmuşdur ki, Peyğəmbərin (s) arxasınca qeybət edərdi. Qarşılaşan zaman isə tənə vurub istehza edərdi.

İmam Sadiq (ə) bu surə ilə bağlı buyurur: “Hər kim “Huməzə” surəsini vacib namazlarında oxuyar – yoxsulluğu aradan gedər, ruzi ona tərəf cəlb olar və pis ölümlər ondan uzaq olar”.

Başqa bir hədisdə oxuyuruq: “Hər kim namazlarında “Huməzə” surəsini oxuyar – dünya qədər ona savab verilər”.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər kim bu surəni oxuyar, Həzrət Muhəmmədi (s) və dostlarını məsxərə edənlərin sayı qədər on həsənə verilər”.

Bu surənin bərəkətləri:

1. Göz dəyməyin qarşısını alar. Hədislərdə oxuyuruq ki, hər kim bu surəni göz dəyməmək üçün oxuyar Allahın izni ilə gözün təsiri aradan gedər.

2. Göz ağrısını aradan aparar. Bu surəni ağrıyan gözə oxusanız, Allah ağrısına rahatlıq verər.

Huməzə surəsinin Nazil olduğu yer və sırası.

Hüməzə surəsi Məkkədə nazil olmuşdur və nazilolma sırasına görə Quranda 32-ci surədir. Hazırkı Quran düzülüşündə isə 104-cü surədir[3] və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir.

Huməzə surəsinin Ayə və sözlərin sayı

Hüməzə surəsi 9 ayə, 33 söz və 134 hərfdən ibarətdir. Bu surə, "Müfəssəlat" (qısa ayələrdən ibarət olan) surələrindən biridir və Quranın qısa surələrindən sayılır. ]]> Ali İmran surəsi 26-cı ayə https://imameli.az/quran/991-ali-imran-26-ci-sure.html https://imameli.az/quran/991-ali-imran-26-ci-sure.html movlan Mon, 17 Nov 2025 22:43:07 +0400

Ali İmran surəsinin 26-cı surəsinin oxunuşu və tərcüməsi. 3/26
Mülk ayəsi .

Qul Əllahummə Mə:likəl - mulki tu'til mulkə mən təşa. Və tənziul mulkə mimmən təşə. Və tuizzu mən təşa.Və tuzillu mən təşa. Biyədikəl xayru. İnnəkə alə kulli şey'in qadir.

(Ya Rəsulum!) De: “Ey mülkün sahibi olan Allah! Sən mülkü istədiyin şəxsə verər, istədiyin şəxsi yüksəldər və istədiyin şəxsi alçaldarsan. Xeyir yalnız Sənin əlindədir. Həqiqətən, Sən hər şeyə qadirsən!]]>

Ali İmran surəsinin 26-cı surəsinin oxunuşu və tərcüməsi. 3/26
Mülk ayəsi .

Qul Əllahummə Mə:likəl - mulki tu'til mulkə mən təşa. Və tənziul mulkə mimmən təşə. Və tuizzu mən təşa.Və tuzillu mən təşa. Biyədikəl xayru. İnnəkə alə kulli şey'in qadir.

(Ya Rəsulum!) De: “Ey mülkün sahibi olan Allah! Sən mülkü istədiyin şəxsə verər, istədiyin şəxsi yüksəldər və istədiyin şəxsi alçaldarsan. Xeyir yalnız Sənin əlindədir. Həqiqətən, Sən hər şeyə qadirsən! ]]>

Ali İmran surəsinin 26-cı surəsinin oxunuşu və tərcüməsi. 3/26
Mülk ayəsi .

Qul Əllahummə Mə:likəl - mulki tu'til mulkə mən təşa. Və tənziul mulkə mimmən təşə. Və tuizzu mən təşa.Və tuzillu mən təşa. Biyədikəl xayru. İnnəkə alə kulli şey'in qadir.

(Ya Rəsulum!) De: “Ey mülkün sahibi olan Allah! Sən mülkü istədiyin şəxsə verər, istədiyin şəxsi yüksəldər və istədiyin şəxsi alçaldarsan. Xeyir yalnız Sənin əlindədir. Həqiqətən, Sən hər şeyə qadirsən! ]]> Əsr surəsinin oxunuşu,tərcüməsi və fəziləti. https://imameli.az/quran/990-esr-suresinin-oxunusutercumesi-ve-fezileti.html https://imameli.az/quran/990-esr-suresinin-oxunusutercumesi-ve-fezileti.html movlan Thu, 13 Nov 2025 01:56:13 +0400
Əsr surəsinin Azərbaycan dilində oxunuşu,tərcüməsi və fəziləti.


Qoşa nöqtədən əvvəlki sait hərf uzaldılmalıdır.

1.Val Asr.
2.İnnəl İnsə:nə ləfi: xusr.
3.İlləl ləzi:nə ə:mənu: va amilus - Sa:lihə:ti va təva:sau bilhəqqi va təva:sau bis-sabr.

Əsr surəsinin tərcüməsi


1.And olsun axşam çağına (ikindi vaxtına, əsr namazına, zamana və ya Peyğəmbərin əsrinə) ki,
2.İnsan (ömrünü bihudə işlərə sərf etməklə, dünyanı axirətdən üstün tutmaqla) ziyan içindədir.
3.Yalnız iman gətirib yaxşı əməllər edən, bir-birinə haqqı tövsiyə edən və səbri tövsiyə edən kimsələrdən başqa! (Belələri Cənnətə nail olub əbədi səadətə qovuşanlardır!)

Əsr surəsinin fəzilətləri haqqında.


1-Həzrət Sadiq (ə) buyurdu: Hər kəs Əsr surəsini müstəhəbbi namazlarında oxusa, Allah Qiyamətdə onu nurlu çöhrəli gülərüzlü və gözləri nurla dolu qəbirdən qaldırar və elə bu halda Behiştə daxil edər.
2-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş bir hədisdə yazılıb ki, hər kəs Əsr surəsini oxusa, Allah-taala ona səbr əta edər və Qiyamətdə haqq əshabəsi ilə birlikdə olar.
Əgər Əsr surəsini qızdırması olan bir kəsə oxusan, qızdırmadan sağalar. Hər kəs bu surəni halsız bir kəsə oxusa, əhvalı yaxşılaşar. (İnşaallah).

Əsr (ərəbcə: سورة العصر) ya Vəl-əsr surəsi Qurani-Kərimin 103-cü surəsidir və Məkkədə nazil olmuş surələrdəndir. Bu surə Quranın 30-cu cüzündə yer alır. Surənin adı birinci ayəsindən götürülmüşdür. Bu surədə Allah əsrə and içir ki, insanlar ziyan içindədirlər. Ancaq iman gətirən, saleh əməllər edən, bir-birinə haqqı və səbr etməyi tövsiyə edənlər istisnadır.

Rəvayətlərdə qeyd olunur ki, iman gətirənlər dedikdə, İmam Əlinin (ə) vilayətinə etiqad bəsləyənlər nəzərdə tutulur. Peyğəmbərdən (s) rəvayət edilib ki, kim bu surəni oxusa, onun aqibəti səbr və dözümlülüklə nəticələnəcək və qiyamət günü haqq yolunun tərəfdarları ilə birlikdə məhşərə gələcək.

Bu surə "Əsr" adlanır, çünki onun birinci ayəsində "Əsr: Zaman" üzərinə and içilmişdir. Bu surənin digər adı isə "Vəl-Əsr"dir.

Nazilolma yeri və sırası
Əsr surəsi Məkkədə nazil olmuş surələrdəndir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan on üçüncü surədir. Bu surə indiki Quran müsəhhifində 103-cü surədir və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir.

Ayə sayı və digər xüsusiyyətləri.
Əsr surəsi 3 ayə, 14 söz və 73 hərfdən ibarətdir. Bu surə, həcminə görə "müfəssəlat" (qısa ayələrə malik olan) surələrdən biridir. Əsr surəsi and içməklə başlayır.

İnsanın dünyada və axirətdə ziyana uğraması bu surənin vurğuladığı əsas təlimlərdən biri hesab edilir. "Xüsr" (ziyan) və onun törəmələrinin Quranda 60-dan çox dəfə işlədildiyi bildirilmişdir. Maddi məsələlərdə "xüsran"ın mənası itkini və zərəri ifadə edir, mənəvi və ruhani məsələlərdə isə azğınlıq və məhv anlamını daşıyır. Quranda bu söz, əsasən mənəvi və ruhani ziyan mənasında işlədilir. Rağib İsfahaniyə görə, "xüsran" sözü o zaman işlədilir ki, əsas sərmayə azalsın.[9] "Nur" təfsirində Fəxri Razidən belə nəql edilir: "İnsan dünyada buz satan bir tacir kimidir, sərmayəsi hər an əriməkdədir və onu tez satmalıdır, əks halda, zərərə uğrayar".Əllamə Təbatəbai bu surənin təfsirində dünya həyatını insanın sərmayəsi kimi görür. İnsan bu sərmayədən axirət həyatı üçün istifadə etməlidir; əgər əqidələrində və əməllərində haqq yolla getsə, onun ticarəti mənfəətli, gələcəyi isə pislikdən uzaq olar. Amma batilə tabe olub imandan və saleh əməldən üz döndərsə, şübhəsiz ki, ticarəti ziyanlı, nəticəsi isə axirətdə məhrumiyyət olar.Zəməxşəri isə salehlərin ziyan çəkməkdən istisna edilməsinin səbəbini belə izah edir: "Salehlər dünya vasitəsilə axirəti qazanırlar, nəticədə ticarətləri də mənfəətli, özləri də xoşbəxt olurlar. Digərləri isə bunun əksinə davranaraq ziyana uğrayırlar.

İslam peyğəmbəri (s) Qədir-Xum xütbəsində bu surənin İmam Əli (ə) haqqında nazil olduğuna and içmişdir. İmam Sadiqdən (ə) də nəql edilir ki, "illəlləzinə amənu" ifadəsi İmam Əlinin (ə) vilayətinə iman gətirənləri bəyan edir.Sünni mənbələrində də bu surənin İmam Əlinin (ə) fəziləti haqqında olduğu bildirilir.

İslam peyğəmbərinin (s) səhabələri arasında bu surə o qədər əhəmiyyətli idi ki, bəzi mənbələrə görə, onlar bir-birilə görüşəndə, "Əsr" surəsini bir-biri üçün oxumadan ayrılmazdılar.

İmam Sadiqdən (ə) nəql edilir ki, kim müstəhəb namazlarında "Əsr" surəsini oxusa, Allah Qiyamət günü onun üzünü nurlu, gülərüz və gözlərini parlaq edər, onu cənnətə daxil edər.

Peyğəmbərdən (s) nəql edilən bir rəvayətdə deyilir: Kim bu surəni oxuyarsa, onun işi səbr və dözüm ilə başa çatacaq və Qiyamət günü haqq əhli ilə birlikdə məhşur olacaq.

Bu surənin əvvəlində Allah “əsr”ə and içir. Bu andın təfsirində demişlər ki, əsr bəşəriyyətin zamanı və tarixi deməkdir. Sonrakı ayələrdə qeyd olunanlara əsasən demək olar ki, insanların həyatda ziyankar olmasının mənası ömrün keçməsinin nəticəsidir.

Əlbəttə ki, dörd əsasa diqqət etməklə ziyankar olmaqdan uzaqlaşa bilənlər: “İman gətirib yaxşı işlər görənlər, haqqa tövsiyə edənlər və səbrə tövsiyə etmişlər. (Əsr/3-dən 5-ə qədər).

Bu ayəyə əsasən, çətinliklərdən xilas olmağın dörd yolu Allaha iman gətirmək, yaxşı işlər görmək, başqalarını haqqa tabe olmağı və başqalarına səbirli olmağı tövsiyə etməkdir. Bu ayədə başqalarına haqqı müşahidə etməyi və səbirli olmağı tövsiyə etmək vurğulanır. İddia budur ki, biz özümüz həqiqəti bilək və çətinliklər qarşısında səbirli olaq. Habelə başqalarını da onları müşahidə etməyə dəvət edək.

Bildiyiniz kimi, Qurani-Kərimin bütün surələrini və ayələrini oxumağın fərdlərin həyatında bir çox fəzilətləri və faydaları var və Əsr surəsi bu ümumi və vacib qaydadan istisna deyil. Peyğəmbərdən və digər məsumlardan nəql edilən bir çox rəvayətlərdə bu ayənin və onun oxunmasının əhəmiyyəti və fəziləti bir çox rəvayətlərdə və bir çox səyahətlərdə qeyd edilmişdir.

Məsələn, bu rəvayət və rəvayətlərdən biri müqəddəs Peyğəmbər və Allahın Elçisindəndir ki, orada deyilir ki, hər kəs Quranın bu dəyərli və vacib surəsini oxuyarsa, Böyük və Rəhmli Allah onun taleyini də xeyirlə başa vuracaq. Bu, həmçinin evlilik məsələsinə də aid ola bilər ki, bu surənin oxunması ilə cütlüyün taleyi xeyirlə başa çatacaq.

Evlilikdə problemləriniz varsa, Əsr surəsini oxuya bilərsiniz…

Vəl-Əsr surəsinin ehtiyaclar üçün xüsusiyyətləri
Peyğəmbərimizin (s) rəvayətlərində qeyd edildiyi kimi, Vəl-Əsr surəsini oxumaq işlərin sonunun yaxşı bitməsinə səbəb olur və bu, həmçinin bu surənin ehtiyacına da aiddir və problemlərlə qarşılaşdıqda və ya ürəyinizin ehtiyaclarını ödəmək və həyatda saysız-hesabsız təsirlərindən istifadə etmək üçün bu surəni(Əsr surəsini) oxuya bilərsiniz.

paylaşaq]]>
Əsr surəsinin Azərbaycan dilində oxunuşu,tərcüməsi və fəziləti.


Qoşa nöqtədən əvvəlki sait hərf uzaldılmalıdır.

1.Val Asr.
2.İnnəl İnsə:nə ləfi: xusr.
3.İlləl ləzi:nə ə:mənu: va amilus - Sa:lihə:ti va təva:sau bilhəqqi va təva:sau bis-sabr.


Əsr surəsinin tərcüməsi


1.And olsun axşam çağına (ikindi vaxtına, əsr namazına, zamana və ya Peyğəmbərin əsrinə) ki,
2.İnsan (ömrünü bihudə işlərə sərf etməklə, dünyanı axirətdən üstün tutmaqla) ziyan içindədir.
3.Yalnız iman gətirib yaxşı əməllər edən, bir-birinə haqqı tövsiyə edən və səbri tövsiyə edən kimsələrdən başqa! (Belələri Cənnətə nail olub əbədi səadətə qovuşanlardır!)

Əsr surəsinin fəzilətləri haqqında.


1-Həzrət Sadiq (ə) buyurdu: Hər kəs Əsr surəsini müstəhəbbi namazlarında oxusa, Allah Qiyamətdə onu nurlu çöhrəli gülərüzlü və gözləri nurla dolu qəbirdən qaldırar və elə bu halda Behiştə daxil edər.
2-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş bir hədisdə yazılıb ki, hər kəs Əsr surəsini oxusa, Allah-taala ona səbr əta edər və Qiyamətdə haqq əshabəsi ilə birlikdə olar.
Əgər Əsr surəsini qızdırması olan bir kəsə oxusan, qızdırmadan sağalar. Hər kəs bu surəni halsız bir kəsə oxusa, əhvalı yaxşılaşar. (İnşaallah).

Əsr (ərəbcə: سورة العصر) ya Vəl-əsr surəsi Qurani-Kərimin 103-cü surəsidir və Məkkədə nazil olmuş surələrdəndir. Bu surə Quranın 30-cu cüzündə yer alır. Surənin adı birinci ayəsindən götürülmüşdür. Bu surədə Allah əsrə and içir ki, insanlar ziyan içindədirlər. Ancaq iman gətirən, saleh əməllər edən, bir-birinə haqqı və səbr etməyi tövsiyə edənlər istisnadır.

Rəvayətlərdə qeyd olunur ki, iman gətirənlər dedikdə, İmam Əlinin (ə) vilayətinə etiqad bəsləyənlər nəzərdə tutulur. Peyğəmbərdən (s) rəvayət edilib ki, kim bu surəni oxusa, onun aqibəti səbr və dözümlülüklə nəticələnəcək və qiyamət günü haqq yolunun tərəfdarları ilə birlikdə məhşərə gələcək.

Bu surə "Əsr" adlanır, çünki onun birinci ayəsində "Əsr: Zaman" üzərinə and içilmişdir. Bu surənin digər adı isə "Vəl-Əsr"dir.

Nazilolma yeri və sırası
Əsr surəsi Məkkədə nazil olmuş surələrdəndir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan on üçüncü surədir. Bu surə indiki Quran müsəhhifində 103-cü surədir və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir.

Ayə sayı və digər xüsusiyyətləri.
Əsr surəsi 3 ayə, 14 söz və 73 hərfdən ibarətdir. Bu surə, həcminə görə "müfəssəlat" (qısa ayələrə malik olan) surələrdən biridir. Əsr surəsi and içməklə başlayır.

İnsanın dünyada və axirətdə ziyana uğraması bu surənin vurğuladığı əsas təlimlərdən biri hesab edilir. "Xüsr" (ziyan) və onun törəmələrinin Quranda 60-dan çox dəfə işlədildiyi bildirilmişdir. Maddi məsələlərdə "xüsran"ın mənası itkini və zərəri ifadə edir, mənəvi və ruhani məsələlərdə isə azğınlıq və məhv anlamını daşıyır. Quranda bu söz, əsasən mənəvi və ruhani ziyan mənasında işlədilir. Rağib İsfahaniyə görə, "xüsran" sözü o zaman işlədilir ki, əsas sərmayə azalsın.[9] "Nur" təfsirində Fəxri Razidən belə nəql edilir: "İnsan dünyada buz satan bir tacir kimidir, sərmayəsi hər an əriməkdədir və onu tez satmalıdır, əks halda, zərərə uğrayar".Əllamə Təbatəbai bu surənin təfsirində dünya həyatını insanın sərmayəsi kimi görür. İnsan bu sərmayədən axirət həyatı üçün istifadə etməlidir; əgər əqidələrində və əməllərində haqq yolla getsə, onun ticarəti mənfəətli, gələcəyi isə pislikdən uzaq olar. Amma batilə tabe olub imandan və saleh əməldən üz döndərsə, şübhəsiz ki, ticarəti ziyanlı, nəticəsi isə axirətdə məhrumiyyət olar.Zəməxşəri isə salehlərin ziyan çəkməkdən istisna edilməsinin səbəbini belə izah edir: "Salehlər dünya vasitəsilə axirəti qazanırlar, nəticədə ticarətləri də mənfəətli, özləri də xoşbəxt olurlar. Digərləri isə bunun əksinə davranaraq ziyana uğrayırlar.

İslam peyğəmbəri (s) Qədir-Xum xütbəsində bu surənin İmam Əli (ə) haqqında nazil olduğuna and içmişdir. İmam Sadiqdən (ə) də nəql edilir ki, "illəlləzinə amənu" ifadəsi İmam Əlinin (ə) vilayətinə iman gətirənləri bəyan edir.Sünni mənbələrində də bu surənin İmam Əlinin (ə) fəziləti haqqında olduğu bildirilir.

İslam peyğəmbərinin (s) səhabələri arasında bu surə o qədər əhəmiyyətli idi ki, bəzi mənbələrə görə, onlar bir-birilə görüşəndə, "Əsr" surəsini bir-biri üçün oxumadan ayrılmazdılar.

İmam Sadiqdən (ə) nəql edilir ki, kim müstəhəb namazlarında "Əsr" surəsini oxusa, Allah Qiyamət günü onun üzünü nurlu, gülərüz və gözlərini parlaq edər, onu cənnətə daxil edər.

Peyğəmbərdən (s) nəql edilən bir rəvayətdə deyilir: Kim bu surəni oxuyarsa, onun işi səbr və dözüm ilə başa çatacaq və Qiyamət günü haqq əhli ilə birlikdə məhşur olacaq.

Bu surənin əvvəlində Allah “əsr”ə and içir. Bu andın təfsirində demişlər ki, əsr bəşəriyyətin zamanı və tarixi deməkdir. Sonrakı ayələrdə qeyd olunanlara əsasən demək olar ki, insanların həyatda ziyankar olmasının mənası ömrün keçməsinin nəticəsidir.

Əlbəttə ki, dörd əsasa diqqət etməklə ziyankar olmaqdan uzaqlaşa bilənlər: “İman gətirib yaxşı işlər görənlər, haqqa tövsiyə edənlər və səbrə tövsiyə etmişlər. (Əsr/3-dən 5-ə qədər).

Bu ayəyə əsasən, çətinliklərdən xilas olmağın dörd yolu Allaha iman gətirmək, yaxşı işlər görmək, başqalarını haqqa tabe olmağı və başqalarına səbirli olmağı tövsiyə etməkdir. Bu ayədə başqalarına haqqı müşahidə etməyi və səbirli olmağı tövsiyə etmək vurğulanır. İddia budur ki, biz özümüz həqiqəti bilək və çətinliklər qarşısında səbirli olaq. Habelə başqalarını da onları müşahidə etməyə dəvət edək.

Bildiyiniz kimi, Qurani-Kərimin bütün surələrini və ayələrini oxumağın fərdlərin həyatında bir çox fəzilətləri və faydaları var və Əsr surəsi bu ümumi və vacib qaydadan istisna deyil. Peyğəmbərdən və digər məsumlardan nəql edilən bir çox rəvayətlərdə bu ayənin və onun oxunmasının əhəmiyyəti və fəziləti bir çox rəvayətlərdə və bir çox səyahətlərdə qeyd edilmişdir.

Məsələn, bu rəvayət və rəvayətlərdən biri müqəddəs Peyğəmbər və Allahın Elçisindəndir ki, orada deyilir ki, hər kəs Quranın bu dəyərli və vacib surəsini oxuyarsa, Böyük və Rəhmli Allah onun taleyini də xeyirlə başa vuracaq. Bu, həmçinin evlilik məsələsinə də aid ola bilər ki, bu surənin oxunması ilə cütlüyün taleyi xeyirlə başa çatacaq.

Evlilikdə problemləriniz varsa, Əsr surəsini oxuya bilərsiniz…

Vəl-Əsr surəsinin ehtiyaclar üçün xüsusiyyətləri
Peyğəmbərimizin (s) rəvayətlərində qeyd edildiyi kimi, Vəl-Əsr surəsini oxumaq işlərin sonunun yaxşı bitməsinə səbəb olur və bu, həmçinin bu surənin ehtiyacına da aiddir və problemlərlə qarşılaşdıqda və ya ürəyinizin ehtiyaclarını ödəmək və həyatda saysız-hesabsız təsirlərindən istifadə etmək üçün bu surəni(Əsr surəsini) oxuya bilərsiniz.

paylaşaq ]]>
Əsr surəsinin Azərbaycan dilində oxunuşu,tərcüməsi və fəziləti.


Qoşa nöqtədən əvvəlki sait hərf uzaldılmalıdır.

1.Val Asr.
2.İnnəl İnsə:nə ləfi: xusr.
3.İlləl ləzi:nə ə:mənu: va amilus - Sa:lihə:ti va təva:sau bilhəqqi va təva:sau bis-sabr.


Əsr surəsinin tərcüməsi


1.And olsun axşam çağına (ikindi vaxtına, əsr namazına, zamana və ya Peyğəmbərin əsrinə) ki,
2.İnsan (ömrünü bihudə işlərə sərf etməklə, dünyanı axirətdən üstün tutmaqla) ziyan içindədir.
3.Yalnız iman gətirib yaxşı əməllər edən, bir-birinə haqqı tövsiyə edən və səbri tövsiyə edən kimsələrdən başqa! (Belələri Cənnətə nail olub əbədi səadətə qovuşanlardır!)

Əsr surəsinin fəzilətləri haqqında.


1-Həzrət Sadiq (ə) buyurdu: Hər kəs Əsr surəsini müstəhəbbi namazlarında oxusa, Allah Qiyamətdə onu nurlu çöhrəli gülərüzlü və gözləri nurla dolu qəbirdən qaldırar və elə bu halda Behiştə daxil edər.
2-Übəyy ibn Kəbdən nəql olunmuş bir hədisdə yazılıb ki, hər kəs Əsr surəsini oxusa, Allah-taala ona səbr əta edər və Qiyamətdə haqq əshabəsi ilə birlikdə olar.
Əgər Əsr surəsini qızdırması olan bir kəsə oxusan, qızdırmadan sağalar. Hər kəs bu surəni halsız bir kəsə oxusa, əhvalı yaxşılaşar. (İnşaallah).

Əsr (ərəbcə: سورة العصر) ya Vəl-əsr surəsi Qurani-Kərimin 103-cü surəsidir və Məkkədə nazil olmuş surələrdəndir. Bu surə Quranın 30-cu cüzündə yer alır. Surənin adı birinci ayəsindən götürülmüşdür. Bu surədə Allah əsrə and içir ki, insanlar ziyan içindədirlər. Ancaq iman gətirən, saleh əməllər edən, bir-birinə haqqı və səbr etməyi tövsiyə edənlər istisnadır.

Rəvayətlərdə qeyd olunur ki, iman gətirənlər dedikdə, İmam Əlinin (ə) vilayətinə etiqad bəsləyənlər nəzərdə tutulur. Peyğəmbərdən (s) rəvayət edilib ki, kim bu surəni oxusa, onun aqibəti səbr və dözümlülüklə nəticələnəcək və qiyamət günü haqq yolunun tərəfdarları ilə birlikdə məhşərə gələcək.

Bu surə "Əsr" adlanır, çünki onun birinci ayəsində "Əsr: Zaman" üzərinə and içilmişdir. Bu surənin digər adı isə "Vəl-Əsr"dir.

Nazilolma yeri və sırası
Əsr surəsi Məkkədə nazil olmuş surələrdəndir və nazilolma sırasına görə Peyğəmbərə (s) nazil olan on üçüncü surədir. Bu surə indiki Quran müsəhhifində 103-cü surədir və Quranın 30-cu cüzündə yerləşir.

Ayə sayı və digər xüsusiyyətləri.
Əsr surəsi 3 ayə, 14 söz və 73 hərfdən ibarətdir. Bu surə, həcminə görə "müfəssəlat" (qısa ayələrə malik olan) surələrdən biridir. Əsr surəsi and içməklə başlayır.

İnsanın dünyada və axirətdə ziyana uğraması bu surənin vurğuladığı əsas təlimlərdən biri hesab edilir. "Xüsr" (ziyan) və onun törəmələrinin Quranda 60-dan çox dəfə işlədildiyi bildirilmişdir. Maddi məsələlərdə "xüsran"ın mənası itkini və zərəri ifadə edir, mənəvi və ruhani məsələlərdə isə azğınlıq və məhv anlamını daşıyır. Quranda bu söz, əsasən mənəvi və ruhani ziyan mənasında işlədilir. Rağib İsfahaniyə görə, "xüsran" sözü o zaman işlədilir ki, əsas sərmayə azalsın.[9] "Nur" təfsirində Fəxri Razidən belə nəql edilir: "İnsan dünyada buz satan bir tacir kimidir, sərmayəsi hər an əriməkdədir və onu tez satmalıdır, əks halda, zərərə uğrayar".Əllamə Təbatəbai bu surənin təfsirində dünya həyatını insanın sərmayəsi kimi görür. İnsan bu sərmayədən axirət həyatı üçün istifadə etməlidir; əgər əqidələrində və əməllərində haqq yolla getsə, onun ticarəti mənfəətli, gələcəyi isə pislikdən uzaq olar. Amma batilə tabe olub imandan və saleh əməldən üz döndərsə, şübhəsiz ki, ticarəti ziyanlı, nəticəsi isə axirətdə məhrumiyyət olar.Zəməxşəri isə salehlərin ziyan çəkməkdən istisna edilməsinin səbəbini belə izah edir: "Salehlər dünya vasitəsilə axirəti qazanırlar, nəticədə ticarətləri də mənfəətli, özləri də xoşbəxt olurlar. Digərləri isə bunun əksinə davranaraq ziyana uğrayırlar.

İslam peyğəmbəri (s) Qədir-Xum xütbəsində bu surənin İmam Əli (ə) haqqında nazil olduğuna and içmişdir. İmam Sadiqdən (ə) də nəql edilir ki, "illəlləzinə amənu" ifadəsi İmam Əlinin (ə) vilayətinə iman gətirənləri bəyan edir.Sünni mənbələrində də bu surənin İmam Əlinin (ə) fəziləti haqqında olduğu bildirilir.

İslam peyğəmbərinin (s) səhabələri arasında bu surə o qədər əhəmiyyətli idi ki, bəzi mənbələrə görə, onlar bir-birilə görüşəndə, "Əsr" surəsini bir-biri üçün oxumadan ayrılmazdılar.

İmam Sadiqdən (ə) nəql edilir ki, kim müstəhəb namazlarında "Əsr" surəsini oxusa, Allah Qiyamət günü onun üzünü nurlu, gülərüz və gözlərini parlaq edər, onu cənnətə daxil edər.

Peyğəmbərdən (s) nəql edilən bir rəvayətdə deyilir: Kim bu surəni oxuyarsa, onun işi səbr və dözüm ilə başa çatacaq və Qiyamət günü haqq əhli ilə birlikdə məhşur olacaq.

Bu surənin əvvəlində Allah “əsr”ə and içir. Bu andın təfsirində demişlər ki, əsr bəşəriyyətin zamanı və tarixi deməkdir. Sonrakı ayələrdə qeyd olunanlara əsasən demək olar ki, insanların həyatda ziyankar olmasının mənası ömrün keçməsinin nəticəsidir.

Əlbəttə ki, dörd əsasa diqqət etməklə ziyankar olmaqdan uzaqlaşa bilənlər: “İman gətirib yaxşı işlər görənlər, haqqa tövsiyə edənlər və səbrə tövsiyə etmişlər. (Əsr/3-dən 5-ə qədər).

Bu ayəyə əsasən, çətinliklərdən xilas olmağın dörd yolu Allaha iman gətirmək, yaxşı işlər görmək, başqalarını haqqa tabe olmağı və başqalarına səbirli olmağı tövsiyə etməkdir. Bu ayədə başqalarına haqqı müşahidə etməyi və səbirli olmağı tövsiyə etmək vurğulanır. İddia budur ki, biz özümüz həqiqəti bilək və çətinliklər qarşısında səbirli olaq. Habelə başqalarını da onları müşahidə etməyə dəvət edək.

Bildiyiniz kimi, Qurani-Kərimin bütün surələrini və ayələrini oxumağın fərdlərin həyatında bir çox fəzilətləri və faydaları var və Əsr surəsi bu ümumi və vacib qaydadan istisna deyil. Peyğəmbərdən və digər məsumlardan nəql edilən bir çox rəvayətlərdə bu ayənin və onun oxunmasının əhəmiyyəti və fəziləti bir çox rəvayətlərdə və bir çox səyahətlərdə qeyd edilmişdir.

Məsələn, bu rəvayət və rəvayətlərdən biri müqəddəs Peyğəmbər və Allahın Elçisindəndir ki, orada deyilir ki, hər kəs Quranın bu dəyərli və vacib surəsini oxuyarsa, Böyük və Rəhmli Allah onun taleyini də xeyirlə başa vuracaq. Bu, həmçinin evlilik məsələsinə də aid ola bilər ki, bu surənin oxunması ilə cütlüyün taleyi xeyirlə başa çatacaq.

Evlilikdə problemləriniz varsa, Əsr surəsini oxuya bilərsiniz…

Vəl-Əsr surəsinin ehtiyaclar üçün xüsusiyyətləri
Peyğəmbərimizin (s) rəvayətlərində qeyd edildiyi kimi, Vəl-Əsr surəsini oxumaq işlərin sonunun yaxşı bitməsinə səbəb olur və bu, həmçinin bu surənin ehtiyacına da aiddir və problemlərlə qarşılaşdıqda və ya ürəyinizin ehtiyaclarını ödəmək və həyatda saysız-hesabsız təsirlərindən istifadə etmək üçün bu surəni(Əsr surəsini) oxuya bilərsiniz.

paylaşaq ]]>